Mỹ áp thuế mới 12,5% lên hàng hóa xuất khẩu của Úc từ ngày mai

Chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump đã xác nhận việc áp mức thuế mới 12,5% lên hàng hóa xuất khẩu từ Úc sang Mỹ, có hiệu lực bắt đầu từ 12:01 sáng thứ Sáu theo giờ Mỹ (14:01 thứ Sáu theo giờ Úc). Mức thuế mới này thay thế mức thuế tạm thời 10% đã được áp dụng trước đó và dự kiến hết hạn vào cùng thời điểm.

Đây là một phần trong đợt áp thuế mở rộng nhằm vào hàng chục quốc gia, được đề xuất từ tháng trước, dựa trên kết quả điều tra của Mỹ về lao động cưỡng bức trong các chuỗi cung ứng quốc tế.

Trong khi Mỹ cho rằng các quốc gia khác, gồm Úc, chưa đủ mạnh tay trấn áp lao động cưỡng bức, nên áp thuế nhằm bảo vệ các doanh nghiệp Mỹ khỏi cạnh tranh không công bằng, thì Úc bác bỏ lập luận này và khẳng định đã có những biện pháp nghiêm ngặt trong luật pháp để chống lại lao động cưỡng bức.

Phó Thủ tướng Úc Richard Marles gọi việc áp thuế là "không có lý do thỏa đáng" và tiếp tục phản đối quyết định này với phía Mỹ, nhấn mạnh mối quan hệ thương mại lâu dài và quan điểm chung về lao động cưỡng bức giữa hai nước.

Nhiều nhà phân tích cho rằng mục đích thực sự của Mỹ là tái áp đặt các mức thuế đã bị Tòa án Tối cao Mỹ phủ nhận trước đó trong năm nay, trong khi lý do cuộc điều tra lao động cưỡng bức chỉ là vỏ bọc pháp lý để biện minh cho đòn thuế mới.

Michael Froman, Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, nhận định Mỹ đang sử dụng một chuỗi điều tra để thiết lập các mức thuế tương tự như trước. Hành động này đã và đang gây phản ứng gay gắt từ các nghị sĩ Dân chủ, trong đó có nghị sĩ Linda Sanchez, người cho rằng Tổng thống Trump đang tìm cách "vượt qua" tòa án và Quốc hội để tái áp đặt thuế trái pháp luật.

Trước khi thuế mới được áp dụng, chính phủ Úc đã yêu cầu Mỹ ngừng triển khai mức thuế này, nêu rõ bất đồng và những tác động tiêu cực đối với quan hệ song phương vốn được xem là bền chặt.

Bản kiến nghị chính thức của Úc đưa ra lập luận rằng nước này có hệ thống luật chống lao động cưỡng bức tiên tiến và đã được các báo cáo quốc tế đánh giá cao. Úc cũng so sánh mức thuế áp cho Úc với một số quốc gia khác như Vương quốc Anh, vốn chỉ phải chịu thuế 10%, mặc dù pháp luật chống lao động cưỡng bức ở các nước này tương tự.

Mỹ khẳng định việc điều tra và áp thuế là nhằm giải quyết các vấn đề về nhân quyền liên quan lao động cưỡng bức và đảm bảo cạnh tranh công bằng cho các nhà sản xuất nội địa.

Trước đó, sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ trong tháng Hai, chính quyền Trump áp thuế toàn cầu tạm thời 10% với hầu hết hàng nhập khẩu, bao gồm hàng Úc. Tuy nhiên, thuế tạm thời này không thể duy trì lâu dài nếu không được Quốc hội phê duyệt.

Điều tra về lao động cưỡng bức bắt đầu từ tháng Ba, ngay sau khi tòa án bác bỏ nhiều mức thuế trước đây. Tổng thống Trump và các quan chức thương mại cho biết đây sẽ là công cụ thay thế các mức thuế bị hủy bỏ và có thể cao hơn cả thuế trước đó.

Đại sứ thương mại Mỹ Jamieson Greer tuyên bố với báo chí rằng Mỹ đã áp dụng lệnh cấm nhập khẩu sản phẩm liên quan lao động cưỡng bức gần một thế kỷ và thực thi nghiêm túc, đồng thời kêu gọi các đối tác thương mại cũng cần hành động tương tự để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.