Rủi ro thiên tai liên quan đến khí hậu tại các khu vực phía bắc Hong Kong
Hội Chữ thập đỏ Hong Kong mới đây công bố kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng một số khu vực ở phía bắc Hong Kong đang đối mặt với mức rủi ro thiên tai do biến đổi khí hậu cao nhất. Báo cáo được phát hành vào thứ Năm khẳng định hơn một nửa diện tích thành phố trải qua nguy cơ cao do đồng thời chịu tác động của hai hoặc ba loại hiểm họa thiên nhiên như bão, nhiệt độ cực cao hay cháy rừng.
Eleanor Lam Chuen-ping, Giám đốc điều hành Hội Chữ thập đỏ Hong Kong, nhận định rằng bản đồ rủi ro này giúp các ngành có cái nhìn sớm về nguy cơ thiên tai tại từng khu vực khi quy hoạch các cộng đồng mới. Điều này cho phép tích hợp các biện pháp phòng ngừa và chuẩn bị ứng phó thiên tai ngay từ giai đoạn đầu của các dự án phát triển.
Bà Lam cũng kỳ vọng chính quyền sẽ ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng tại những khu vực có nguy cơ cao và vùng nông thôn, đồng thời đưa yếu tố thích ứng với biến đổi khí hậu vào kế hoạch phát triển dài hạn của thành phố.
Phương pháp đánh giá và kết quả nghiên cứu
Nghiên cứu dựa trên dữ liệu không gian và thống kê của chính quyền Hong Kong, Đài Quan sát Hong Kong cùng khảo sát ý kiến cộng đồng do Hội Chữ thập đỏ tiến hành. Tổng cộng 42 yếu tố được xem xét để đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của từng khu vực trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Thành phố được phân chia thành gần 300 khu vực nhỏ dựa trên Đơn vị Quy hoạch thứ cấp (Tertiary Planning Units) của chính phủ, một cách phân vùng chi tiết hơn so với 18 quận hành chính. Ngoài hạ tầng và địa hình, nghiên cứu còn tính đến thu nhập người dân và khả năng thích ứng, chịu đựng cũng như phục hồi sau thiên tai.
Kết quả cho thấy khoảng 15% diện tích Hong Kong nằm trong nhóm rủi ro cực kỳ cao, phần lớn tập trung ở các khu vực thuộc Yuen Long và Quận Bắc. Ngoài ra, các khu vực đông dân của Kowloon như Yau Ma Tei, Sham Shui Po và To Kwa Wan cùng khu vực Tai O trên đảo Lantau cũng chịu rủi ro cao.
Năm khu vực có nguy cơ cao nhất đều thuộc New Territories gồm Lau Fau Shan, San Tin và Pat Heung ở Yuen Long, cùng hai khu vực ở Quận Bắc.
Tác động của nhiệt độ cao và thiếu hụt nơi tránh bão tạm thời
Yvonne Yu, Trưởng bộ phận hoạch định chiến lược và ngoại giao nhân đạo của Hội, cho biết một số vùng tại New Territories ghi nhận số ngày nóng trên 33 độ C nhiều đáng kể. Cụ thể, Kwu Tung và San Tin có tới 103 ngày nóng trong năm trước, cao nhất trên toàn thành phố.
Bà cũng lưu ý rằng những khu vực có mức độ dễ tổn thương cao thường thiếu các nơi tránh bão tạm thời gần khu dân cư. Một số nơi tránh tạm thời hiện tại cách xa vùng dân sinh, gây khó khăn trong việc tiếp cận nhanh khi xảy ra thời tiết cực đoan, làm giảm hiệu quả của các công trình này.
Đề xuất nâng cao khả năng ứng phó tại các khu vực dễ bị tổn thương
Karena Tang, quản lý hoạch định và phát triển dịch vụ của Hội, hy vọng nghiên cứu sẽ trở thành tài liệu tham khảo quan trọng cho các cơ quan chức năng trong quy hoạch phát triển khu vực mới. Tại những vùng nông thôn như Pat Heung với phân bố dân cư thưa thớt, chính quyền có thể phối hợp cùng các tổ chức cộng đồng biến các không gian công cộng như nhà thờ, trường học thành nơi tránh bão tạm thời để tăng cường vùng phủ sóng.
Bà Tang cũng đề xuất cải thiện vị trí các nơi tránh bão để người dân dễ dàng tiếp cận và nâng cao nhận thức về chuẩn bị ứng phó thiên tai trong cộng đồng. Đặc biệt, thiết kế khu dân cư nên chú trọng đến việc trồng nhiều cây xanh nhằm giảm nhiệt đô thị.
Liên hệ với dự án phát triển đa tỷ đô Bắc Metropolis
Đáng chú ý, một số vùng thuộc nhóm có nguy cơ cao trong nghiên cứu nằm trong kế hoạch phát triển dự án đa tỷ đô Bắc Metropolis của chính phủ tại New Territories. Các dự án lớn như San Tin Technopole—cụm công nghệ và đổi mới sáng tạo—và Kwu Tung Bắc dự kiến phát triển thành khu dân cư kèm theo trung tâm giao thông quan trọng.
Việc tích hợp đánh giá rủi ro khí hậu trong quy hoạch nhà ở và hạ tầng giao thông sẽ quyết định lớn đến khả năng chống chịu các hiện tượng thời tiết cực đoan trong tương lai của các khu vực này.







