Zaoutar El-Gharbiyé ở Nam Liban trở thành khu vực thí điểm theo thỏa thuận do Mỹ bảo trợ

Zaoutar El-Gharbiyé, một ngôi làng ở miền Nam Liban nằm sát khu vực do Israel chiếm đóng, giờ chỉ còn là bóng dáng mờ nhạt của chính nó sau những trận chiến mới nhất giữa Israel và Hezbollah. Lối vào duy nhất hiện nay của làng được canh giữ nghiêm ngặt bởi quân đội Liban, bên cạnh đó, nhiều ngôi nhà đã bị phá hủy, chỉ còn lại đống đổ nát. Trên quảng trường trung tâm, đầy dấu vết của sự tàn phá, cư dân địa phương vẫn gặp nhau, chia sẻ những giây phút ngắn ngủi khi một người bán cà phê rong xuất hiện.

Habib Ezzeddine, một nông dân 60 tuổi, bày tỏ sự nhớ nhung quê hương khi trở về lấy vài vật dụng từ Zaoutar El-Gharbiyé. Ông và phần lớn người dân đã rời bỏ làng kể từ ngày 2/3, khi xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát lại trước khi một lệnh ngừng bắn được thiết lập cuối cùng vào ngày 20/6.

Ngày 26/6, Liban, Israel và Mỹ đã ký kết một thỏa thuận khung tại Washington, nhằm giảm căng thẳng tại khu vực biên giới Nam Liban. Theo đó, một số khu vực - gọi là "khu vực thí điểm" - sẽ được Israel rút quân, nhường đất cho quân đội Liban kiểm soát hoàn toàn. Zaoutar El-Gharbiyé là một trong những khu vực đầu tiên được chọn làm mô hình thử nghiệm cho cơ chế này.

Ngay sau khi Israel rút khỏi khu vực phía bắc sông Litani, vào ngày 21/7, quân đội Liban đã triển khai lực lượng đến khu vực Zaoutar El-Gharbiyé, với nhiệm vụ thiết lập an ninh và tìm cách giải giáp Hezbollah trong khu vực theo thỏa thuận. Trong thỏa thuận, Hezbollah được yêu cầu phải chấm dứt mọi vai trò an ninh và bàn giao toàn bộ vũ khí cho chính phủ Liban.

Dù có ý nghĩa chiến lược lớn, quá trình thực thi thỏa thuận này được dự báo là khó khăn và kéo dài. Việc Israel rút quân không phải là toàn bộ mà được thực hiện từng bước, theo từng khu vực thí điểm. Cùng lúc đó, quân đội Liban phải đối mặt với thử thách lớn trong việc thu hồi và kiểm soát vũ khí của Hezbollah - một tổ chức quân sự có sức ảnh hưởng cao trong khu vực.

Chính phủ Liban cam kết sẽ thực hiện nghiêm túc việc giải giáp vũ khí của Hezbollah nhưng chưa có mốc thời gian cụ thể được đưa ra cho toàn bộ quá trình. Khả năng thành công của dự án thử nghiệm tại Zaoutar El-Gharbiyé sẽ là tiền đề để mở rộng áp dụng cho các khu vực còn lại có tranh chấp tại biên giới với Israel.