Mỹ phát triển chiến tranh ngầm – mối đe dọa an ninh quốc phòng Trung Quốc trong tương lai?

Các chuyên gia và tổ chức nghiên cứu ở Trung Quốc cảnh báo về khả năng Mỹ đang phát triển năng lực chiến tranh dưới lòng đất, điều có thể ảnh hưởng sâu sắc tới an ninh quốc phòng nước này. Trong bối cảnh drone và các loại vũ khí dẫn đường chính xác ngày càng thống lĩnh chiến trường mặt đất, các học giả quân sự nhận định không gian ngầm dưới lòng đất có thể mở ra một chiều kích chiến tranh mới. Palmer Luckey, nhà sáng lập công ty công nghệ quốc phòng Anduril, đã đề xuất ý tưởng "subterrene" - một loại phương tiện vận hành dưới lớp vỏ Trái Đất tương tự như tàu ngầm dưới nước, có khả năng di chuyển xuyên lòng đất.

Theo báo cáo của nền tảng phân tích công nghệ quân sự nguồn mở Guodong Think Tank, nếu ý tưởng subterrene thành hiện thực, nó sẽ đặt ra thử thách lớn chưa từng thấy đối với chiến lược phòng thủ lâu nay của Trung Quốc, vốn dựa nhiều vào chiều sâu địa lý và địa hình tự nhiên. Những phương tiện này sẽ giúp đối thủ tránh được những vùng núi hiểm trở ở phía tây nam và tây bắc Trung Quốc để tiếp cận nội địa qua các đường hầm ngầm, phá hủy lợi thế địa lý quan trọng của nước này.

Trung Quốc hiện có hệ thống cảnh báo sớm dựa trên vệ tinh, radar mặt đất và cảm biến tín hiệu. Tuy nhiên, các thiết bị này khó có thể phát hiện được các hoạt động đào hầm sâu hoặc sự hiện diện của các phương tiện ngầm, dẫn tới việc thời gian cảnh báo sẽ rất ngắn khi xảy ra một cuộc tấn công dưới đất bất ngờ. Đây là điểm yếu rất lớn trong thế trận phòng thủ hiện tại.

Bên cạnh đó, những công trình hạ tầng dân sự phòng thủ dân sự quy mô lớn và các cơ sở ngầm hiện hữu trên toàn lãnh thổ Trung Quốc dễ trở thành điểm dễ bị tổn thương khi đối mặt với công nghệ chiến tranh dưới lòng đất, bởi kẻ thù có thể xâm nhập hoặc thậm chí chiếm dụng các cơ sở này cho mục đích quân sự.

Đặc biệt, báo cáo nhấn mạnh Trung Quốc cần nâng cao tiêu chuẩn bảo vệ hạt nhân, sinh học và hóa học. Do subterrene có thể sử dụng năng lượng hạt nhân, chúng mang theo nguy cơ phóng xạ. Hơn nữa, không gian ngầm cũng là môi trường thuận lợi lan truyền các tác nhân hóa học hoặc sinh học, gia tăng rủi ro an ninh quốc gia.

Để đối phó với các thách thức mới, Guodong Think Tank kiến nghị Trung Quốc cần xây dựng chiến lược an ninh ngầm quốc gia đồng bộ. Chiến lược này bao gồm khảo sát địa chất quân sự toàn quốc, đầu tư vào công nghệ phát hiện hoạt động ngầm tiên tiến cũng như nâng cấp cơ sở hạ tầng phòng thủ dân sự. Ngoài ra, cần tích hợp chiến tranh dưới lòng đất vào học thuyết và huấn luyện quân sự, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến xây dựng các quy chuẩn quốc tế về sử dụng quân sự không gian ngầm.

Trong khi đó, cộng đồng nghiên cứu Mỹ cũng đã đề xuất coi không gian ngầm là lĩnh vực chiến đấu tiếp theo và Quân đội Mỹ đã ban hành học thuyết chiến tranh ngầm từ năm 2019. John Spencer, chủ tịch nghiên cứu chiến tranh đô thị tại Viện Chiến tranh hiện đại West Point, nhấn mạnh sự cần thiết công nhận không gian ngầm là một lĩnh vực tác chiến riêng biệt do các lợi thế chiến lược rõ rệt của nó.

Các lợi thế bao gồm khả năng bảo vệ lực lượng khỏi sự giám sát vệ tinh, phát hiện hồng ngoại, gây nhiễu điện tử và các cuộc tấn công chính xác. Địa hình ngầm cũng giúp người phòng thủ gây khó khăn cho đối phương trong việc phát hiện, định vị và tiêu diệt mục tiêu theo thời gian thực, đồng thời vượt qua được các rào cản địa lý truyền thống như núi, eo biển hay hệ thống phòng thủ biên giới.

Tuy nhiên, môi trường dưới đất cũng tạo ra những thách thức hoạt động riêng biệt. Viện chỉ huy và kiểm soát Trung Quốc, một tổ chức học thuật quốc gia trực thuộc tập đoàn quốc phòng Norinco, nhận định rằng Quân đội Mỹ đã hệ thống hóa chiến lược và chiến thuật mở rộng tầm hoạt động vào chiều kích ngầm. Binh chủng này cam kết tích hợp hoàn toàn năng lực chiến tranh ngầm vào các thao tác chiến tranh quy mô lớn, thông qua phối hợp liên lĩnh vực và đào tạo chuyên biệt để thích ứng với môi trường chiến đấu ngầm phức tạp trong các cuộc xung đột cao cấp tương lai.

Viện kết luận rằng đối với bất kỳ quân đội hiện đại nào, việc nghiên cứu kỹ lưỡng và chuẩn bị cho chiến trường dưới lòng đất không còn là lựa chọn mà là điều kiện bắt buộc để tồn tại và giành chiến thắng.