Chính quyền Trump đề xuất hạn chế thời gian lưu trú của sinh viên quốc tế và nhà báo tại Mỹ

Ngày 26/6, chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump đã công bố những quy định mới nhằm siết chặt chính sách nhập cư, tập trung vào việc giới hạn thời gian lưu trú dành cho sinh viên quốc tế, các thành viên chương trình giao lưu văn hóa và nhà báo nước ngoài tại Mỹ. Theo đó, các loại visa phổ biến gồm visa F (sinh viên quốc tế), visa J (chương trình trao đổi văn hóa, giáo dục) và visa I (dành cho nhà báo nước ngoài) sẽ bị giới hạn thời gian ở lại, dự kiến có hiệu lực từ tháng 9 năm nay sau khi được đăng công khai và chờ xem xét từ Quốc hội Mỹ - hiện do đảng Cộng hòa kiểm soát.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết, động thái này nhằm khôi phục sự toàn vẹn của hệ thống nhập cư, chống lại tình trạng lạm dụng visa, đồng thời tăng cường an ninh quốc gia qua những đánh giá định kỳ. Trước đây, các loại visa này được cấp theo thời gian của chương trình học tập hoặc công tác, tức có thể kéo dài không xác định rõ ràng.

Theo quy định mới, visa F dành cho sinh viên quốc tế sẽ bị giới hạn tối đa 4 năm, trong khi visa dành cho nhà báo nước ngoài là 240 ngày, so với mức 5 năm hiện nay. Tuy nhiên, phóng viên Trung Quốc được giới hạn thời gian ngắn hơn, chỉ 90 ngày với khả năng gia hạn. Quy định cắt giảm thời gian lưu trú một phần khiến các tổ chức truyền thông quốc tế lo ngại sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến số lượng và chất lượng bản tin của các phóng viên ngoại quốc tại Mỹ.

Ngoài ra, quy định mới loại bỏ chế độ "độ dài của tình trạng" (duration of status) được duy trì nhiều thập kỷ với visa F, vốn cho phép sinh viên quốc tế ở lại Mỹ miễn là họ duy trì học tập toàn thời gian. Với thay đổi này, những người có visa F-1 phải xin gia hạn tình trạng nhập cư trực tiếp từ DHS sau tối đa 4 năm lưu trú ban đầu. Điều này áp dụng cho khoảng 1,2 triệu sinh viên quốc tế tại Mỹ, trong đó có nhiều sinh viên đến từ Argentina.

Theo Bộ An ninh Nội địa Mỹ, quyết định trên bắt nguồn từ các mối lo ngại về an ninh quốc gia và mong muốn ngăn chặn lạm dụng visa. Các quan chức thuộc phe bảo thủ trong chính quyền Trump cho rằng visa sinh viên tạo điều kiện để nhiều người ở lại Mỹ vượt quá thời gian quy định bằng cách đăng ký liên tục các chương trình học.

Báo The Wall Street Journal dẫn lời các nhà phản đối chính sách hiện tại cho rằng chương trình "Thực tập được phép sau tốt nghiệp" (OPT) giúp các doanh nghiệp thuê nhân lực nước ngoài sau khi họ tốt nghiệp mà không cần quan tâm đến mức lương bằng với người lao động Mỹ, làm mất công bằng lao động.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin nhấn mạnh hệ thống "độ dài của tình trạng" đã lạc hậu suốt gần 50 năm và tạo điều kiện cho gian lận nhập cư, khi sinh viên nước ngoài có thể ở lại vô thời hạn bằng cách liên tục ghi danh vào các khóa học mới để tránh bị trục xuất. Việc áp đặt giới hạn rõ ràng sẽ giúp chính phủ Mỹ kiểm soát tốt hơn việc giám sát người nhập cư trong nước.

Đối với những người đang có visa theo hệ thống cũ, nếu quy định này được thông qua, họ sẽ được chuyển sang hệ thống mới với giới hạn tối đa 4 năm kể từ ngày quy định có hiệu lực. Các sinh viên sau đại học sẽ không được phép thay đổi mục tiêu giáo dục hoặc chuyển trường học mà không có sự cho phép, đồng thời thời gian cho phép ở lại Mỹ sau khi kết thúc chương trình học giảm từ 60 ngày còn 30 ngày.

Chính sách này cũng là một phần trong chiến lược rộng hơn của Donald Trump nhằm siết chặt kiểm soát nhập cư, không chỉ với người nhập cư trái phép mà còn với những nhóm người nhập cư hợp pháp như người giữ thẻ xanh và sinh viên quốc tế. Hệ thống "độ dài của tình trạng" được áp dụng từ năm 1978 cho phép học sinh, sinh viên lưu trú không giới hạn thời gian nếu còn theo học, điều mà DHS đánh giá là thiếu kiểm soát và gây rủi ro an ninh.

Mặc dù chương trình đại học thông thường tại Mỹ kéo dài khoảng 4 năm, nhưng các chương trình nghiên cứu, thay đổi ngành học hay các tình huống khác có thể kéo dài thời gian học tập, khiến quy định giới hạn có thể làm khó cho một số sinh viên.

Giám đốc Điều hành Hiệp hội Các nhà Giáo dục Quốc tế Fanta Aw từng bày tỏ lo ngại rằng quy định mới có thể khiến một số sinh viên quốc tế không lựa chọn học tập tại Mỹ, làm giảm sức hấp dẫn của các trường đại học nước này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.