Phòng ngừa bệnh tật cần chú trọng hơn ngoài xét nghiệm định kỳ

Nhà thần kinh học Conrado Estol từ Argentina nhấn mạnh phòng ngừa y tế không chỉ đơn giản là thực hiện các xét nghiệm định kỳ. Trong cuộc trao đổi với báo La Nacion, ông cho rằng thói quen hàng ngày như giấc ngủ chất lượng, giao tiếp xã hội và kiểm soát căng thẳng đóng vai trò quyết định đối với sức khỏe dài hạn ngang bằng với việc kiểm tra y tế định kỳ. Theo Estol, hệ thống y tế vẫn đặt trọng tâm vào việc phát hiện, điều trị bệnh khi đã xuất hiện thay vì ngăn ngừa sớm, đây là thách thức lớn cần khắc phục.

Ông nhấn mạnh: "Vấn đề là chúng ta chưa áp dụng y học phòng ngừa hiệu quả mà chủ yếu duy trì y học sửa chữa, chữa trị khi bệnh đã phát sinh". Một ví dụ rõ ràng là khoảng một phần ba dân số đang sống chung với huyết áp cao – một trong những kẻ giết người thầm lặng hàng đầu thế giới, gây ra các biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy giảm trí nhớ. Tương tự với tình trạng cholesterol cao, nếu được phát hiện và kiểm soát sớm, có thể giảm thiểu đáng kể tác hại sức khỏe.

Thói quen sống lành mạnh cần được ưu tiên từ sớm

Chuyên gia cũng cảnh báo sự mâu thuẫn giữa sự quan tâm ngày càng cao đến hình ảnh bản thân trên mạng xã hội và những thói quen sống kém lành mạnh. Estol cho rằng việc so sánh liên tục qua mạng xã hội góp phần làm tăng lo âu, trong khi nhiều người lại bỏ qua những yếu tố cốt lõi bảo vệ sức khỏe như ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, thiền định, duy trì các mối quan hệ xã hội, ăn uống điều độ, tập thể dục thường xuyên, không hút thuốc và hạn chế rượu bia.

Theo ông, thay đổi những thói quen này nên được xây dựng từ trước tuổi già vì tuổi thọ khỏe mạnh được tạo nền móng nhiều thập kỷ trước. "Mọi người nói đến tuổi thọ trung bình khoảng 79 tuổi trên thế giới, nhưng tuổi thọ khỏe mạnh chỉ khoảng 65 tuổi, nghĩa là đa số sống hơn 10 năm với bệnh tật hay hạn chế khả năng có thể tránh được", Estol nhấn mạnh.

Chọn lựa kiểm tra sức khỏe phù hợp theo cá nhân và nghiên cứu khoa học mới

Dù đánh giá cao vai trò của các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ trong phòng ngừa bệnh, Conrado Estol cũng nhấn mạnh không phải mọi xét nghiệm đều mang lại lợi ích. Ông phản đối việc thực hiện các xét nghiệm không kiểm soát, đặc biệt khi không dựa trên độ tuổi, tiền sử và các yếu tố nguy cơ của từng cá nhân.

Ông dẫn chứng một nghiên cứu trên tạp chí JAMA về chụp cộng hưởng từ (MRI) toàn thân để phát hiện bệnh sớm. Kết quả chỉ ra rằng xét nghiệm này có thể gây hại nhiều hơn lợi bằng cách phát hiện những tổn thương không có ý nghĩa lâm sàng, dẫn đến các thủ thuật bổ sung không cần thiết và tiềm ẩn rủi ro cho người bệnh.

"Nó chứng minh rằng phương pháp này gây nhiều tổn hại hơn lợi ích. Nhiều phát hiện không quan trọng làm gia tăng các xét nghiệm tiếp theo và rủi ro y tế", ông giải thích.

Quảng cáo300 × 250

Kết luận, Conrado Estol kêu gọi xây dựng một nền văn hóa y tế hướng về phòng ngừa toàn diện, chú trọng thói quen sống lành mạnh và chọn lựa kiểm tra y tế khoa học để cải thiện chất lượng cuộc sống và sức khỏe lâu dài của người dân Argentina và trên toàn thế giới.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Giấc ngủ, giao tiếp xã hội và kiểm soát căng thẳng có vai trò quan trọng như kiểm tra y tế định kỳ trong phòng ngừa bệnh tật.
  • Hệ thống y tế hiện nay thường tập trung điều trị bệnh khi đã phát sinh thay vì ngăn ngừa sớm là thách thức cần giải quyết.
  • Một phần ba dân số có huyết áp cao chưa được theo dõi và kiểm soát đúng cách, nguy cơ gây bệnh tim mạch và đột quỵ cao.
  • Không phải mọi xét nghiệm sức khỏe đều có lợi, xét nghiệm phải phù hợp với độ tuổi, tiền sử và yếu tố nguy cơ cá nhân.
  • Chụp cộng hưởng từ toàn thân có thể gây hại nhiều hơn lợi do phát hiện chỉ dấu không quan trọng dẫn đến thủ thuật không cần thiết.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.