7 quy tắc vàng bảo vệ trí nhớ trong quá trình lão hóa não theo chuyên gia Mỹ

Tiến sĩ Marc Milstein, nhà nghiên cứu khoa học thần kinh người Mỹ, cho biết dù não bộ có thay đổi tự nhiên theo tuổi tác, việc suy giảm trí nhớ nghiêm trọng không phải là điều tất yếu của quá trình này. Theo ông, các yếu tố trong lối sống có tác động lớn hơn cả di truyền trong nguy cơ phát triển các bệnh liên quan đến trí nhớ như Alzheimer hay các loại sa sút trí tuệ khác.

Tác động của tuổi tác thể hiện qua sự giảm thể tích não trung bình khoảng 5% mỗi thập kỷ sau tuổi 40. Năm 2020, khoảng 54 triệu người trên thế giới đã mắc Alzheimer hoặc các dạng sa sút trí tuệ, tuy nhiên điều này không đồng nghĩa với mất trí nhớ nghiêm trọng là điều chắc chắn xảy ra.

Bộ não cần lưu lượng máu ổn định để nhận oxy và dưỡng chất. Do đó, duy trì huyết áp dưới 120/80 mmHg và kiểm tra mức cholesterol mỗi 4 đến 6 năm được xem là biện pháp phòng tránh đột quỵ và bảo vệ chức năng não bộ hiệu quả. Tim đóng vai trò bơm khoảng 20% lượng oxy cung cấp cho não, nên việc giữ hệ tim mạch khỏe mạnh rất quan trọng.

Mặc dù đường trong máu là nguồn năng lượng chính cho não, nhưng dư thừa có thể gây tổn hại cho mạch máu và mô não, thúc đẩy lão hóa sớm và bệnh tim mạch. Milstein nhấn mạnh không phải đường là kẻ thù, mà chính sự dư thừa mới gây hại. Đường tồn tại trong nhiều sản phẩm chế biến nên việc đọc kỹ nhãn mác để nhận biết các dạng đường như dextrose, fructose, glucose, maltose, sucrose và siro ngô nhiều fructose là thiết yếu.

Giấc ngủ chất lượng giúp duy trì trí nhớ tốt. Những người bị ngưng thở khi ngủ không được điều trị có nguy cơ mất trí nhớ cao hơn. Milstein khuyên nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ, tắt thiết bị điện tử ít nhất một giờ trước khi ngủ và tận dụng ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng để cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Thực đơn giàu cá béo như cá hồi, quả việt quất, bơ, trứng và rau họ cải như bông cải xanh, cải xoăn, cải bruxen giúp bảo vệ chức năng nhận thức. Trước khi mua thực phẩm, hỏi bản thân: món đó có dễ hư hỏng không, có nhiều thành phần khó nhận biết không, và có màu sắc tự nhiên đa dạng từ rau quả không.

Hút thuốc làm tăng 30% nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ so với người không hút. Không chỉ khói thuốc trực tiếp, khói thụ động và các chất cặn bã lưu lại trên quần áo, đồ đạc cũng có thể gây hại cho não bộ.

Nghiên cứu chỉ ra rằng những người trên 55 tuổi thường xuyên tham gia hoạt động xã hội có nguy cơ mất trí nhớ thấp hơn. Milstein khuyến khích thực hiện những hành động nhỏ như nói lời khen, liên lạc với người bạn lâu ngày không gặp hay gửi lời chúc sức khỏe để tăng cường sự gắn kết xã hội, từ đó kích thích các hormone có lợi cho não.

Tiến sĩ Milstein nhận định rằng kích thích trí não không chỉ đơn giản là chơi các trò chơi ô chữ, sudoku hay Wordle. Học kỹ năng mới và tiếp thu kiến thức đa dạng tạo ra nhiều kết nối thần kinh hơn và từ đó cải thiện trí nhớ bền vững. Ông gợi ý các hoạt động như học ngoại ngữ, đọc sách, chơi thể thao như tennis hay bóng đá để kích thích não bộ toàn diện.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.