LHS 1140 b: Hành tinh đá đầu tiên có dấu hiệu bầu khí quyển, mở ra cơ hội tìm kiếm sự sống

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện dấu hiệu của khí heli trong bầu khí quyển của hành tinh ngoại LHS 1140 b, một hành tinh đá cách Trái Đất khoảng 49 năm ánh sáng. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học quan sát được bầu khí quyển trên một hành tinh có đặc điểm tương tự Trái Đất nhưng lại nằm ngoài Hệ Mặt Trời, mở ra nhiều cơ hội mới trong việc tìm kiếm dấu hiệu sự sống ngoài hành tinh.

LHS 1140 b có kích thước lớn hơn Trái Đất một chút và khối lượng gấp khoảng năm lần. Hành tinh này quay quanh một ngôi sao loại sao lùn đỏ, nằm trong vùng gọi là "vùng Goldilocks" hay còn gọi là vùng có điều kiện phù hợp để nước tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt. Theo các mô hình khoa học được đăng tải trên tạp chí "Science", LHS 1140 b có thể sở hữu lượng nước chiếm tới 10% khối lượng hành tinh. Nếu nước ở trạng thái lỏng thực sự tồn tại, điều này sẽ làm tăng khả năng hành tinh có môi trường thích hợp cho sự sống.

Việc xác định khí heli trong bầu khí quyển của các hành tinh đá vốn là thách thức lớn, do heli là khí nhẹ và dễ thoát ra không gian vũ trụ, đặc biệt với các hành tinh nhỏ. Trước đây, các quan sát bằng Kính viễn vọng Không gian James Webb chưa cho kết quả rõ ràng về việc hành tinh đá có bầu khí quyển hay không.

Lần này, các nhà khoa học đã sử dụng các kính thiên văn mặt đất cùng kỹ thuật mới mẻ cho phép tìm kiếm dấu vết heli thoát khỏi bầu khí quyển. Phương pháp này vốn được áp dụng chủ yếu cho các hành tinh khí lớn, nhưng nhóm nghiên cứu do Collin Cherubim dẫn đầu đã phát triển mô hình tiến hóa khí heli cho hành tinh đá, từ đó chọn LHS 1140 b làm ứng viên phù hợp để quan sát. Dù lần quan sát đầu tiên phát hiện tín hiệu khí heli, kết quả sau đó chưa được lặp lại, nhưng đây vẫn là bằng chứng quan trọng đầu tiên chứng minh hành tinh đá có thể giữ bầu khí quyển với heli.

Các nhà khoa học nhấn mạnh hiện tại vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn về sự tồn tại và thành phần chính xác của bầu khí quyển trên LHS 1140 b, cần nhiều quan sát tiếp theo để xác nhận. Tuy nhiên, các mô hình dự đoán ngoài heli, bầu khí quyển có thể chứa hơi nước, CO2, CO và một ít oxy, những yếu tố hỗ trợ điều kiện sống.

Bên cạnh đó, LHS 1140 b nằm gần Trái Đất và bay quanh ngôi sao ổn định, không có các vụ phát sáng mạnh gây ảnh hưởng đến môi trường sống, mang đến lợi thế lớn cho khả năng tồn tại sự sống. Các nhà thiên văn hiện đang lên kế hoạch nghiên cứu sâu hơn về LHS 1140 b và những hành tinh tương tự.

Khám phá này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiểu biết về sự tồn tại bầu khí quyển của các hành tinh đá ngoài hệ Mặt Trời cũng như mở rộng phạm vi tìm kiếm dấu hiệu sự sống trong vũ trụ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.