Nhà thần kinh học giải thích cách rèn luyện não bộ hiệu quả giống như tập cơ bắp

Việc rèn luyện cơ bắp đòi hỏi thử thách liên tục, nghỉ ngơi hợp lý và cung cấp dinh dưỡng để cơ phát triển. Tương tự, não bộ cũng hoạt động theo nguyên tắc tương tự dù nhiều người ít khi nghĩ đến điều này. Các khả năng như suy nghĩ rõ ràng, tập trung, sáng tạo hay phán đoán đều được hình thành khi não được kích thích vượt ra ngoài thói quen thường ngày. Cảm giác khó chịu nhẹ khi tư duy là dấu hiệu cho thấy não đang được huấn luyện, như cảm giác mỏi cơ khi tập luyện thể thao.

Ví dụ, khi bạn đi bộ một vòng quanh công viên quen thuộc, não ban đầu rất tỉnh táo và chú ý đến môi trường xung quanh. Nhưng sau vài lần lặp lại, não bắt đầu ít chú ý hơn, bạn chuyển sang suy nghĩ về việc khác như bữa tối hay danh sách công việc, khiến hoạt động trí não giảm đi do thiếu kích thích mới.

Trước đây, các nhà khoa học cho rằng khả năng thay đổi và hình thành kết nối mới của não, gọi là neuroplasticity, chỉ diễn ra trong thời thơ ấu và dần khép kín khi trưởng thành. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy não người lớn vẫn có thể tạo ra các kết nối mới và tái tổ chức mạng lưới thần kinh khi được kích thích đúng cách.

Nghiên cứu trên động vật cho thấy chuột sống trong môi trường giàu kích thích với nhiều đồ chơi, bánh xe chạy và hoạt động xã hội có não bộ phát triển lớn và phức tạp hơn hẳn so với chuột trong lồng truyền thống. Tương tự, những người trưởng thành học một kỹ năng mới như ngôn ngữ, khiêu vũ hoặc chơi nhạc cụ cũng ghi nhận sự gia tăng về thể tích và kết nối não qua hình ảnh MRI.