Tại sao phụ nữ không thể đơn giản rời bỏ mối quan hệ bạo lực?

Trong một phát biểu gây tranh cãi gần đây, Pauline Hanson cho rằng phụ nữ chỉ cần rời khỏi những mối quan hệ bạo lực là có thể giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, nhà tâm lý học Bianca Denny, làm việc tại Melbourne, nhận định đây là quan điểm quá đơn giản và nguy hiểm, khi nó phủ nhận trách nhiệm của người gây bạo lực – đặc biệt là nam giới – trong việc chấm dứt hành vi lạm dụng.

Denny cho rằng bạo lực gia đình không chỉ là “vấn đề của phụ nữ” cần tự giải quyết mà cần sự thay đổi từ phía người gây bạo lực. Việc rời bỏ mối quan hệ bạo lực gây ra nguy hiểm lớn, không phải là một lựa chọn dễ dàng hay an toàn cho các nạn nhân.

Kết thúc một mối quan hệ bạo lực thường là thời điểm nguy hiểm nhất đối với các nạn nhân. Theo Bianca Denny, hai phần ba số phụ nữ bị sát hại bởi bạn đời nam xảy ra ngay trong hoặc sau khi họ cố gắng rời đi.

Các trường hợp như Hannah Clarke và ba con nhỏ bị người chồng bỏ rơi thiêu chết trong xe, hay Noeline Dalzell bị chồng cũ sát hại trước mặt các con, đều là những minh chứng đau lòng cho nguy cơ này. Những người gây bạo lực, nhất là những người mang đặc điểm rối loạn nhân cách tự yêu mình quá mức, sẽ nổi cơn giận dữ khi mất quyền kiểm soát đối với nạn nhân, dẫn đến hành vi bạo lực gia tăng.

Bianca Denny chia sẻ trong quá trình làm việc với các nạn nhân rằng có nhiều nguyên nhân khiến phụ nữ không dễ dàng rời khỏi mối quan hệ bạo lực. Nỗi sợ hãi, sự xấu hổ, áp lực từ xã hội và văn hóa, cũng như sự kiểm soát cưỡng bức của người gây bạo lực đều khiến họ bị trói buộc.

Bên cạnh đó, nhiều phụ nữ phụ thuộc tài chính vào người gây bạo lực, đồng thời phải đối mặt với các mối đe dọa rõ ràng hay tiềm ẩn. Những trường hợp như vậy khiến họ dễ mắc phải cảm giác bất lực đã học được qua các trải nghiệm bạo lực lâu dài và muốn bảo vệ con cái, người thân và cả vật nuôi khỏi tổn thương.

Tại Australia, khó khăn kinh tế, bao gồm chi phí sinh hoạt tăng cao và khan hiếm nhà ở, làm giảm khả năng của phụ nữ trong việc rời bỏ mối quan hệ bạo lực. Ngoài ra, các vấn đề như khoảng cách lương giới tính, hệ thống cấp quyền nuôi con không ổn định và số dư hưu trí thấp hơn cũng đặt thêm nhiều rào cản cho họ.

Những trở ngại này làm cho việc ra đi không còn là một lựa chọn đơn giản, càng khiến các quyết định trở nên phức tạp và nguy hiểm hơn.

Trong một cuộc thảo luận về cuốn sách lịch sử giả tưởng "Wifedom" của Anna Funder, Bianca Denny nhận thấy những chỉ trích tương tự về việc “đơn giản rời bỏ” cũng được áp dụng trong quá khứ với những người phụ nữ như Eileen Orwell – vợ của nhà văn George Orwell. Câu chuyện của Eileen cho thấy những đặc điểm khiến bà có thể rời bỏ cuộc hôn nhân bất hạnh như trí thông minh, sức lao động và độc lập tài chính.

Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn như vậy. Những ca điển hình như nữ nghệ sĩ Tina Turner và Cher từng bị cảnh báo sự nghiệp sẽ chấm dứt nếu họ rời bỏ người chồng bạo lực, nhưng họ đã chứng minh điều ngược lại. Dẫu vậy, vẫn có nhiều trường hợp không thể thoát ra khỏi vòng bạo lực chỉ vì quá nhiều rào cản và nguy hiểm.

Nhà tâm lý học Denny nhấn mạnh rằng xã hội thường có xu hướng chỉ trích và thậm chí đặt câu hỏi tại sao nạn nhân không “đơn giản rời đi”. Hầu hết mọi người đều tự tin về lựa chọn của mình nếu đặt vào vị trí đó, nhưng thực tế là con đường tìm kiếm sự an toàn rất phức tạp và đầy rủi ro.

Denny kết luận rằng phụ nữ không nên phải chịu đựng những mối quan hệ bạo lực, nhưng cũng không thể coi việc rời bỏ là một lựa chọn dễ dàng hay ít nguy hiểm. Nếu thiếu sự hiểu biết sâu sắc và hỗ trợ toàn diện, việc rời khỏi mối quan hệ như vậy có thể gây hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.

Bianca Denny là nhà tâm lý học lâm sàng đang hành nghề tại Melbourne.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.