Tăng cường sử dụng năng lượng gió có thể gây rủi ro an ninh năng lượng Anh trong đợt nắng nóng nghiêm trọng

Trong một phiên họp Quốc hội Anh vào ngày 28/6, Bộ trưởng Năng lượng đối lập Claire Coutinho đã tiết lộ những cáo buộc từ một số nhân chứng nội bộ, cho biết hệ thống lưới điện quốc gia đã không đạt tiêu chuẩn vận hành an toàn trong đợt nắng nóng ngày 23/6 năm nay, khi nhiệt độ cao kỷ lục lên đến 34 độ C. Các nhân chứng còn khẳng định nhóm quan hệ công chúng của Neso (Cơ quan Điều phối Hệ thống Năng lượng Quốc gia) đã cố gắng che giấu thực trạng khủng hoảng sắp xảy ra.

Đợt nắng nóng thứ hai trong năm 2026 tại Anh được hình thành bởi một hiện tượng 'vòm nhiệt' khiến không khí nóng bị kẹt lại trên lãnh thổ, đồng thời làm giảm tốc độ gió – một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sản lượng năng lượng tái tạo. Vào ngày đó, năng lượng gió chỉ chiếm 13-15% tổng lượng điện cung cấp, giảm khoảng một nửa so với mức trung bình 30% cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh sự giảm sút nguồn từ gió, các nhà máy điện chạy bằng khí cũng phải cắt giảm công suất do nhiệt độ cao khiến các thiết bị làm mát hoạt động kém hiệu quả, với tổng cộng khoảng 2,5 gigawatt bị loại khỏi lưới điện. Đồng thời, các nhà máy điện hạt nhân và hệ thống làm mát bằng nước cũng chịu tác động bất lợi từ nhiệt độ cao khiến hiệu suất vận hành giảm, tạo sức ép lớn cho toàn bộ hệ thống điện quốc gia.

Trước sự căng thẳng này, Neso đã đưa ra cảnh báo 'lệnh gọi biên độ khẩn cấp' để yêu cầu các nhà máy tăng sản lượng điện. Để đáp ứng nhu cầu cao điểm vào buổi tối, cơ quan này đã phải mua thêm khoảng 1,7 gigawatt điện từ lục địa châu Âu với mức giá lên đến 1.400 bảng Anh mỗi megawatt-giờ (MWh), cao gần 20 lần so với giá điện trung bình vào tháng 6/2025.

Ông John Constable, giám đốc Quỹ Năng lượng Tái tạo (Renewable Energy Foundation), nhận định rằng thông báo biên độ cho thấy sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn điện gió trở thành một thách thức lớn khi điều kiện thời tiết không thuận lợi. Ông cho biết rằng hơn 20 năm qua, các chuyên gia đã cảnh báo việc dựa quá nhiều vào các nguồn điện phụ thuộc vào thời tiết như gió và mặt trời sẽ khiến mạng lưới điện trở nên kém ổn định, khó quản lý và chi phí đắt đỏ hơn cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, các chính phủ liên tiếp vẫn thúc đẩy phát triển các nguồn này.

Bà Kathryn Porter, chuyên gia độc lập về năng lượng, bổ sung rằng sự cố gần đây cho thấy mức độ rủi ro an ninh điện của Anh khi tốc độ gió thấp ảnh hưởng đến không chỉ nước này mà cả châu Âu. Bà cảnh báo hiện tượng nhiệt độ cao gây giảm sản lượng từ tất cả các loại nguồn điện, đồng thời nhiệt độ lạnh tăng nhu cầu tiêu thụ năng lượng, cả hai đều làm cho việc cân bằng lưới điện trở nên phức tạp. Việc Anh phải cắt các đợt xuất khẩu điện sang các nước láng giềng trong thời gian nóng kéo dài đặt ra nguy cơ khi mùa đông tới, nước này phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu điện từ châu Âu.

Trong phiên họp, Bộ trưởng Năng lượng Michael Shanks khẳng định nguồn cung điện luôn được duy trì, không có khách hàng nào bị mất điện trong đợt nắng nóng tháng 6. Ông cũng cho biết Neso đã chỉ đạo một cuộc điều tra độc lập nhằm làm rõ các cáo buộc từ nhân chứng.

Ngược lại, một chuyên gia năng lượng giấu tên cho rằng việc phát hành thông báo biên độ khẩn cấp là hoạt động thị trường bình thường và không gây ra mối lo ngại nào. Theo chuyên gia này, việc cảnh báo được đưa ra trước đó một ngày và hủy bỏ vào buổi chiều sau khi đánh giá kỹ lưỡng khiến sự kiện này không đáng để gây hoảng loạn.

Bất chấp những cáo buộc, Neso khẳng định trong một thông báo rằng trong suốt đợt nhiệt độ cực đoan và khan hiếm nguồn cung trên khắp châu Âu, hệ thống điện vẫn vận hành an toàn, không có khách hàng nào bị ngắt điện, hoạt động trong các giới hạn điện áp và tần số quy định và không có hiện tượng quá tải các đường dây truyền tải.

Sự kiện lần này tiếp tục làm nổi bật thách thức cho an ninh năng lượng quốc gia khi phải cân bằng giữa việc phát triển các nguồn năng lượng xanh và đảm bảo tính ổn định cho lưới điện. Sự phụ thuộc nhiều vào khí hậu và thời tiết không thể dự đoán chính xác đang đặt hệ thống điện Anh trước các rủi ro khó lường.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.