Cơ cấu Giáo hội Chính thống Nga giả danh cộng đồng Ukraine tại châu Âu để ảnh hưởng người tị nạn

Nghiên cứu "Giáo hội Chính thống Nga tại châu Âu: Hệ thống hạ tầng ảnh hưởng của Nga" do Viện Đ resilience và An ninh Quốc gia công bố vào ngày 17/7 cho biết các tổ chức liên kết với Giáo hội Chính thống Nga (ROC) đang vận hành trên đất châu Âu với mục đích ảnh hưởng đến cộng đồng người tị nạn Ukraine. Các nhóm này xuất hiện dưới danh nghĩa các cộng đồng tôn giáo Ukraine, sử dụng các ngôn ngữ song song và biểu tượng đặc trưng của Ukraine để gây dựng sự tín nhiệm.

Ba hệ phái chính của Giáo hội Chính thống Nga hoạt động tại châu Âu gồm Giáo hội Chính thống Nga với khoảng 380 giáo xứ, Giáo hội Chính thống Nga ngoài nước (ROCOR) với khoảng 150 giáo xứ, và Giáo hội Chính thống Ukraine thuộc Giáo hội Moscow với khoảng 130 giáo xứ. Tổng cộng có khoảng 1 triệu đến 1,2 triệu tín đồ theo các tổ chức này.

Các tổ chức Giáo hội liên quan đến Moscow không chỉ đơn thuần tổ chức các buổi thờ phượng mà còn quản lý các trung tâm dành cho trẻ em, chương trình hỗ trợ tâm lý và các sáng kiến nhân đạo nhằm thu hút người tị nạn Ukraine. Họ sử dụng những phương pháp linh hoạt tùy theo điều kiện từng quốc gia như xây dựng quan hệ với giới thượng lưu địa phương và ve vãn công chúng bằng cách giả danh cộng đồng Ukraine.

Đức là nơi có nhiều cơ sở Giáo hội Chính thống Nga nhất, lên đến khoảng 130 giáo xứ, trong khi Ba Lan là quốc gia có số lượng ít nhất, chỉ khoảng 15 giáo xứ. Bên cạnh đó, các kênh thông tin trên nền tảng Telegram với quy mô khoảng 5 triệu người đăng ký đang là công cụ tuyên truyền khác, quảng bá các thông điệp gây chia rẽ và làm giảm lòng tin của người Ukraine vào chính quốc gia mình.

Thông tin từ nghiên cứu cho thấy mạng lưới liên kết với Giáo hội Chính thống Nga có nguồn tài chính do ngân sách Nhà nước Nga, các tập đoàn nhà nước như Gazprom, Rosatom và một số khoản trợ cấp từ châu Âu cùng các nhà bảo trợ cá nhân cung cấp. Những nhân vật như Konstantin Malofeev, Vladimir Yakunin và Vadym Novynskyi được cho là những người ủng hộ tài chính chính của các tổ chức này.

Trong khi đó, các linh mục thuộc Giáo hội Chính thống Ukraine (OCU) kêu gọi có các biện pháp mạnh mẽ hơn nhằm đối phó với ảnh hưởng tôn giáo và thông tin từ Nga ở nước ngoài. Họ đề xuất mở rộng sự hiện diện của OCU tại châu Âu, tăng cường hỗ trợ nhà nước cho các nhiệm vụ linh mục, phối hợp chặt chẽ hơn với Giáo hội Greek Catholic Ukraine và truy tìm các tổ chức giả danh cộng đồng Ukraine để làm rõ mối quan hệ với Moscow.

Dù ủng hộ chiến tranh của Nga ở Ukraine, các nước như Italy và Bulgaria vẫn phản đối việc áp đặt trừng phạt lên Giáo chủ Patriarch Kirill của Giáo hội Chính thống Nga, cho thấy sự phức tạp trong quan hệ quốc tế về vấn đề tôn giáo và chính trị.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.