Giảm mạnh ngân sách viện trợ nước ngoài của Anh

Ngày 17/7, các tổ chức phi chính phủ (NGO) đã lên tiếng chỉ trích chính quyền Anh sau khi Bộ Ngoại giao công bố kế hoạch cắt giảm sâu ngân sách viện trợ nước ngoài. Theo đó, chi tiêu cho viện trợ song phương sẽ giảm tới 43% trong vòng ba năm tới, tương đương hơn 1 tỷ bảng Anh (khoảng 1,7 tỷ đô la Singapore). Đây là một động thái gây tranh cãi khi Anh giảm mạnh kinh phí hỗ trợ cho các nước đang phát triển tại châu Phi và châu Á.

Tổ chức Bond, liên minh các hội từ thiện phát triển, đã tính toán rằng một số quốc gia có thu nhập thấp nhất ở châu Phi như Malawi và Mozambique sẽ chứng kiến mức giảm viện trợ của Anh lên tới 90% vào năm 2029 so với trước khi cắt giảm ngân sách. Đáng chú ý, Afghanistan và Myanmar (còn gọi là Burma) cũng sẽ phải đối mặt với mức cắt giảm lần lượt gần 40% và 30% trong năm tài chính từ 2026 đến 2027.

Tác động nghiêm trọng đối với các quốc gia chịu ảnh hưởng chiến tranh và khủng hoảng

Bộ Ngoại giao và Phát triển Quốc tế Anh (FCDO) từng cam kết ưu tiên các quốc gia dễ tổn thương và bị ảnh hưởng bởi xung đột khi tiến hành cắt giảm ngân sách. Tuy nhiên, các nước cũng chịu hậu quả nặng nề bao gồm Syria, Somalia và Nam Sudan đều nằm trong danh sách bị giảm viện trợ đáng kể.

Người đứng đầu tổ chức quyền lợi Burma Campaign UK, bà Anna Roberts, cảnh báo rằng các cắt giảm viện trợ đối với Myanmar sẽ gây hậu quả tử vong cho người dân nước này. Bà chỉ trích Thủ tướng đương nhiệm Keir Starmer và Ngoại trưởng Yvette Cooper vì đã chọn cắt giảm hỗ trợ thay vì ngăn chặn dòng cung cấp vũ khí và tiền bạc cho quân đội Myanmar.

Phản ứng từ các tổ chức từ thiện và cộng đồng quốc tế

Jean McLean, đại diện Oxfam GB, mô tả việc cắt giảm ngân sách viện trợ như một "quả đập phá" trong khi các cuộc xung đột, khủng hoảng nhân đạo, đói nghèo và biến đổi khí hậu đang khiến nhu cầu hỗ trợ toàn cầu tăng cao chưa từng có. Bà nhấn mạnh hậu quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các gia đình đang chịu nạn đói, trẻ em không được chăm sóc y tế và giáo dục, cũng như cộng đồng đang vật lộn với hậu quả của chiến tranh và thảm họa khí hậu.

Tổ chức Plan International UK lên án các biện pháp cắt giảm này là "không thể chấp nhận được", trong khi Save the Children UK cho rằng Anh cần tăng cường vai trò lãnh đạo quốc tế thay vì rút lui trong thời điểm khó khăn này.

Kỳ vọng từ làn sóng lãnh đạo mới

Nhiều ý kiến kỳ vọng ông Andy Burnham, cựu thị trưởng Greater Manchester, với vai trò Thủ tướng dự kiến nhậm chức vào ngày 20/7, sẽ thay đổi chính sách. Adrian Lovett, người đứng đầu liên minh One Campaign tập trung vào châu Phi, cho rằng đây là cơ hội để lãnh đạo mới mở ra chương mới cho viện trợ nước ngoài của Anh. Ông nhấn mạnh ông Burnham, được ví là "Vua của miền Bắc", thường đứng về phía các cộng đồng bị bỏ lại phía sau và cần tiếp tục duy trì sự quan tâm đối với các nước đang phát triển ở khu vực Global South.

Chính sách viện trợ và cắt giảm ngân sách quân sự

Trước đây, Anh quy định chi tiêu viện trợ nước ngoài chiếm 0,7% tổng thu nhập quốc dân (GNI), đưa thành nghĩa vụ pháp lý. Tuy nhiên, chính phủ đảng Bảo thủ đã giảm xuống còn 0,5% vào năm 2020 do tác động của đại dịch Covid-19. Tháng 2/2025, Thủ tướng Starmer công bố kế hoạch cắt giảm thêm còn 0,3% GNI nhằm chuyển nguồn lực tài chính để tăng chi tiêu quốc phòng lên 2,5% GNI vào năm 2027.

Bà Jenny Chapman, Bộ trưởng viện trợ, bảo vệ quyết định này vào ngày 16/7, khẳng định chính phủ không quay lưng với các thách thức toàn cầu mà đang cố gắng "tối ưu hóa từng đồng đô la chi tiêu phát triển" để đảm bảo hiệu quả.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Chính phủ Anh đã giảm ngân sách viện trợ song phương tới 43% trong ba năm tới, tương đương hơn 1 tỷ bảng Anh.
  • Nhiều quốc gia nghèo và dễ tổn thương ở châu Phi và châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề với mức cắt giảm viện trợ lên tới 90%.
  • Việc giảm viện trợ khiến các tổ chức từ thiện và quyền lợi cảnh báo nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho người dân các nước bị ảnh hưởng.
  • Bộ Ngoại giao Anh cam kết ưu tiên hỗ trợ các nước dễ tổn thương nhưng nhiều quốc gia chiến tranh vẫn bị giảm viện trợ sâu.
  • Lãnh đạo mới của Anh được kỳ vọng sẽ xem xét lại chính sách viện trợ nhằm hỗ trợ các quốc gia đang phát triển hiệu quả hơn.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.