Friedrich Nietzsche và quan niệm về sự thật: không có sự thật mà chỉ có cách diễn giải

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền cho báo La Nacion (Argentina), nhà triết học Darío Sztajnszrajber đã trình bày một quan điểm đối nghịch với truyền thống tìm kiếm sự thật tuyệt đối trong triết học. Ông chỉ ra rằng, theo một số luồng tư tưởng triết học đương đại, con người thực ra không thể tìm thấy một chân lý duy nhất, và điều thực sự tồn tại chỉ là những cách hiểu và diễn giải khác nhau. Sztajnszrajber dẫn lại tư tưởng của Friedrich Nietzsche khi triết gia Đức này khẳng định ‘‘không có sự thật khách quan, chỉ có những cách diễn giải’’.

Ông nhấn mạnh rằng cần phân biệt ba loại sự thật: sự thật đời thường, sự thật khoa học và sự thật triết học. Sự thật trong đời sống thường nhật và trong khoa học chủ yếu hướng tới mục đích vận hành tốt các hoạt động và hiện tượng, còn sự thật triết học là một khái niệm sâu sắc hơn, liên quan đến ý nghĩa tồn tại và bản chất của các vấn đề ontological.

Sztajnszrajber giải thích rằng, trong khi các sự thật đời thường và khoa học được đánh giá thông qua tính chính xác về mặt chức năng và hiệu quả, sự thật triết học lại đặt câu hỏi về bản chất của sự thật đó. "Điều quan trọng không phải là mọi thứ có vận hành tốt hay không, mà là liệu điều đó có thực sự là sự thật hay không", ông chia sẻ. Đây là một điểm quan trọng khi chúng ta nhìn nhận về mục đích của việc tìm kiếm sự thật trong triết học, gắn liền với một ý nghĩa tồn tại sâu xa hơn và có thể vượt lên trên các thực tiễn cơ học hằng ngày.

Điều này tạo nên một vòng lặp tư tưởng khó thoát, khi con người vừa tìm kiếm sự thật, lại vừa nhận ra bản thân sự thật đó có thể không tồn tại theo cách hiểu truyền thống. Quan điểm này cho thấy sự xuyên suốt và phức tạp trong việc định nghĩa triết học và vị trí của nó trong đời sống hiện đại.

Trước xu hướng phổ biến của những công thức đạt thành công cá nhân lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, Sztajnszrajber thể hiện sự phản bác. Ông điểm lại khái niệm ataraxia của nhà triết học Hy Lạp Epicurus, vốn được hiểu là "sự im lặng, không bị dao động của tâm hồn" và sự tìm kiếm những khoái lạc giản đơn nhất.

Ông kể lại một kỷ niệm cá nhân với mẹ mình, người đã đúc kết hạnh phúc là trạng thái không bị làm phiền bởi những điều khó chịu bên ngoài, đúng với tinh thần độc lập của Epicurus. Dù đã 58 tuổi, nhà triết học thừa nhận vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng cho ý nghĩa cuộc sống, nhưng ông nhiều lần nhấn mạnh rằng sự tự thực hiện và thoả mãn cá nhân của ông bắt nguồn từ khát khao hiểu biết và sự ngạc nhiên không ngừng trước thế giới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.