Hy Lạp triển khai chương trình thưởng bắt cá nóc đầu thỏ độc hại ở biển Địa Trung Hải

Chính phủ Hy Lạp vừa triển khai một chương trình thí điểm nhằm hỗ trợ ngư dân chuyên nghiệp qua việc trả thưởng cho việc bắt cá nóc đầu thỏ (Lagocephalus sceleratus) tại các khu vực nhất định quanh đảo Crete và vùng biển phía nam biển Ăgai. Theo báo Skai, số tiền thưởng cho mỗi kg cá nóc đầu thỏ được bắt sẽ là 5,33 euro. Các hiệp hội nghề cá hoan nghênh sáng kiến này vì loài cá này không chỉ làm suy giảm nguồn lợi thủy sản mà còn gây ra nhiều khó khăn cho hoạt động đánh bắt cá truyền thống.

Cá nóc đầu thỏ, thường dài khoảng 40 cm và có thể nặng tới 9 kg, có nguồn gốc từ vùng Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Qua kênh đào Suez, cá xâm nhập vào biển Địa Trung Hải và được phát hiện lần đầu vào năm 2003. Mặc dù có rất ít nghiên cứu định lượng về ảnh hưởng của loài cá này đối với đa dạng sinh học biển, Trung tâm Nghiên cứu Biển Hy Lạp (HCMR) nhận định qua các mô hình khoa học rằng sự hiện diện của nó có hậu quả tiêu cực. Loài cá này thích nghi tốt với môi trường mới và có rất ít kẻ thù tự nhiên trong vùng biển Địa Trung Hải.

Cá nóc đầu thỏ chứa độc tố thần kinh Tetrodotoxin (TTX), một chất có khả năng ngăn chặn truyền dẫn tín hiệu thần kinh và không bị phân hủy khi đun nấu. Điều này khiến nó trở thành loài cấm tuyệt đối trong tiêu thụ thực phẩm ở Hy Lạp do nguy cơ ngộ độc cao. Cá cũng gây nhiều vết thương nghiêm trọng cho ngư dân khi nó cắn trong quá trình lau chùi lưới đánh cá, với các trường hợp bị thương được báo cáo trong truyền thông Hy Lạp thời gian gần đây. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Biển Hy Lạp cho hay chỉ có một trường hợp duy nhất người tắm biển bị cá cắn trong năm 2022 và các vụ ngộ độc do ăn cá không đủ số lượng để gây tử vong.

Chính phủ Hy Lạp hy vọng rằng chương trình thưởng bắt cá sẽ giúp hạn chế lượng cá nóc đầu thỏ tăng sinh và hạn chế sự phá hoại lưới ngư dân. Tổ chức này nhấn mạnh mục tiêu không phải là xóa sổ loài cá mà là kiểm soát số lượng trong thời kỳ sinh sản nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tới các loài bản địa. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, nơi cá nóc đầu thỏ cũng đã xuất hiện từ nhiều năm trước, chế độ thưởng tương tự đã được áp dụng và được đánh giá là thành công khi 290.000 cá nóc bị bắt trong năm trước, góp phần ngăn ngừa khoảng 22 triệu cá thể mới sinh trưởng.

Bộ trưởng phát triển nông thôn và thực phẩm Hy Lạp, Margaritis Schinas, bày tỏ sự thận trọng về tác động lâu dài của chiến dịch thưởng. Ông cho rằng mục tiêu chính là tạo động lực cho ngư dân và giảm thiểu rủi ro do cá nóc đầu thỏ gây ra, chứ không thể loại bỏ hoàn toàn loài cá này. Schinas nhận định cá nóc đầu thỏ đã trở thành một phần không thể tránh khỏi của hệ sinh thái biển Địa Trung Hải và ngành cá tại đây.

Độc tố Tetrodotoxin của cá nóc đầu thỏ gây tê liệt hệ thần kinh và không thể loại bỏ bằng phương pháp đun nấu thông thường. Mặc dù vậy, mức độ rủi ro đối với người dân được đánh giá là rất thấp, nhất là so với các tai nạn do các loài thủy sinh khác trong khu vực.

Chương trình thưởng bắt cá nóc đầu thỏ của Hy Lạp là một bước đi thiết thực nhằm kiểm soát sự tác động của loài xâm lấn này tới môi trường và kinh tế địa phương. Đây cũng là tín hiệu cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với bảo vệ đa dạng sinh học biển trong khu vực Địa Trung Hải.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.