Sự bứt phá của Trung Quốc trong đổi mới thuốc với nhiều thuốc mới được phê duyệt

Theo phát ngôn viên Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, ông Tao Qing, trong sáu tháng đầu năm đã có tổng cộng 38 loại thuốc sáng tạo được Bộ dược Trung Quốc phê duyệt đưa ra thị trường, trong đó có 31 thuốc được phát triển trong nước, chiếm trên 80% tổng số. Đây là dấu hiệu cho thấy chất lượng đổi mới trong ngành công nghiệp dược phẩm Trung Quốc đã có bước tiến vượt bậc, đạt được sự bứt phá mang tính hệ thống.

Ông Tao nhấn mạnh các con số này cùng với những thương vụ cấp phép sử dụng bản quyền thuốc lên tới gần 110 tỷ USD trong cùng giai đoạn, cao nhất từ trước đến nay, đã minh chứng rõ nét cho sự phát triển đột phá của ngành dược nước này.

Một trong những loại thuốc được chú ý nhất là Satri-cel, liệu pháp tế bào cá nhân hóa sử dụng chính tế bào miễn dịch của bệnh nhân để tấn công tế bào ung thư. Thuốc do công ty CARsgen Therapeutics tại Thượng Hải phát triển, là liệu pháp tế bào CAR-T đầu tiên trên thế giới được phép điều trị khối u rắn, theo tài liệu của công ty trên sàn chứng khoán Hồng Kông.

Satri-cel được cấp phép vào ngày 22/6 và được chỉ định cho bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn cuối, không đáp ứng với ít nhất hai lần điều trị trước đó – nhóm bệnh nhân gần như không còn lựa chọn điều trị hiệu quả. Liệu pháp CAR-T vận dụng kỹ thuật chỉnh sửa tế bào miễn dịch của chính bệnh nhân trong phòng thí nghiệm để tấn công các protein đặc hiệu của ung thư, rồi truyền lại vào cơ thể.

Dù vậy, cổ phiếu CARsgen trên sàn Hồng Kông giảm khoảng 9% trong tháng qua.

Bên cạnh đó, Cơ quan quản lý dược Trung Quốc cũng cấp phép cho một hệ thống giao tiếp não-máy cấy ghép do Neuracle Medical Technology phát triển vào tháng 3, thiết bị đầu tiên trên thế giới được cấp phép thương mại dùng cho bệnh nhân nhằm khôi phục chức năng vận động bàn tay cho người bị tổn thương tủy sống. Neuracle là công ty tư nhân thành lập năm 2011.

Dù Mỹ siết chặt các biện pháp hạn chế đầu tư vào lĩnh vực công nghệ sinh học Trung Quốc, các thương vụ cấp phép thuốc giữa công ty Trung Quốc và các tập đoàn dược phẩm toàn cầu vẫn diễn ra sôi động.

Vào ngày 8/7, Sino Biopharmaceutical thông báo ký kết hợp đồng cấp phép độc quyền với AstraZeneca cho thuốc hít TQC3721 điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Giá trị hợp đồng bao gồm khoản trả trước 200 triệu USD và các điều khoản phát triển, doanh số có thể nâng tổng giá trị lên tới 1,9 tỷ USD cùng khoản tiền bản quyền chiếm tỷ lệ hai chữ số trên doanh thu ròng.

Chuyên gia Zhang Jialin thuộc Nomura đánh giá thương vụ này góp phần làm dịu lo ngại của nhà đầu tư về xu hướng giảm tốc trong cấp phép thuốc của Trung Quốc, qua đó hỗ trợ đà phục hồi của ngành.

Ngày 14/7, AstraZeneca tiếp tục ký hợp đồng cấp phép trị giá lên tới 1,5 tỷ USD với Dizal Pharma, công ty có trụ sở tại Thượng Hải, cho thuốc đường uống điều trị ung thư phổi.

Ngành công nghệ sinh học Trung Quốc cũng mở rộng các thương vụ có liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Ngày 10/7, công ty Simcere Pharmaceutical niêm yết tại Hồng Kông công bố hợp tác toàn cầu với Schrodinger tại Mỹ trong lĩnh vực phát hiện thuốc dựa trên nền tảng AI. Theo đó, Schrodinger sẽ dùng nền tảng tính toán điều khiển bằng AI để hỗ trợ Simcere thiết kế và tối ưu hóa các ứng viên thuốc.

Trước những động thái hạn chế đầu tư từ Mỹ vào lĩnh vực công nghệ sinh học Trung Quốc, ông Tony Ren, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Chăm sóc sức khỏe khu vực châu Á tại Macquarie Capital, nhận định việc cấm hoàn toàn cấp phép thuốc Trung Quốc là điều khó thực hiện. Lý do là lợi ích sức khỏe cho bệnh nhân Mỹ và lợi nhuận tài chính của các công ty dược lớn cũng như các nhà đầu tư mạo hiểm trong các giao dịch cấp phép sẽ có xu hướng thắng thế trước các bên ủng hộ lệnh cấm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.