Cuộc nổi dậy của Julio López Chávez và hành trình đấu tranh giành đất đai ở Mexico

Lịch sử Mexico ghi nhận cuộc chiến giành đất đai như một hành trình kéo dài qua nhiều thế kỷ. Từ thời kỳ thuộc địa, các cộng đồng nông thôn bản địa liên tục đấu tranh để đòi lại đất đai thuộc về mình từ trước khi thực dân Tây Ban Nha xâm lược. Ba thế kỷ thống trị của thực dân đã dẫn đến tình trạng chiếm đoạt đất đai, rừng, nguồn nước của các cộng đồng bản địa và nông dân, kèm theo đó là đe dọa, đàn áp, trấn áp nhằm vào những người bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ.

Đến thế kỷ XIX, mặc dù một số cộng đồng vẫn giữ được phần đất của mình, nhưng các địa chủ và các dự án hiện đại hóa nền kinh tế nông nghiệp tiếp tục tước đoạt đất và biến người dân thành thợ làm thuê trên các điền trang lớn.

Người dân Acuautla, huyện Ixtapaluca, quê hương của Julio López Chávez, đã gửi thư tới tổng thống Mexico thẳng thắn nêu rõ tình trạng bị đất đai tước đoạt: “Chúng tôi là một trong vô số dân làng mất phần lớn diện tích đất được phân từ thời chinh phục, mà bọn địa chủ tham lam đang chiếm giữ.” Tuy nhiên, các yêu cầu này đều bị phớt lờ.

Julio López Chávez, vốn từng tham gia chiến đấu bên phe tự do chống lại cuộc xâm lược của Pháp, là thành viên nhóm xã hội chủ nghĩa tự do do Plotino Rhodakanati dẫn dắt, cùng với Francisco Zalacosta, Santiago Villanueva và Alberto Santa Fe. Ngày 31/12/1867, ông công bố bản tuyên ngôn mang tên “República y Patria Mexicana” gửi tổng thống Juárez, khẳng định quyền của người dân lao động khi tuyên bố: “Không ai sinh ra để phục vụ người khác… chúng tôi đòi quyền lợi của mình, những tài sản cũ đã bị địa chủ chiếm đoạt từ lâu… chúng tôi mệt mỏi tới tòa án mà không thể lấy lại đất, vì vậy sẵn sàng đứng dậy bằng bạo lực để chiếm lại đất đai, chiến đấu với kẻ áp bức thực sự là địa chủ chứ không bao giờ chống lại chính quyền.”