Gần Trái Đất có bốn ngôi sao trắng lùn giống 'xác sống' vũ trụ

Các nhà khoa học từ Đại học Warwick và Đại học Colorado Boulder vừa công bố phát hiện bất ngờ về bốn ngôi sao trắng lùn – những tàn dư nhỏ bé và nguội dần của các ngôi sao đã chết – đang tồn tại rất gần Trái Đất. Phát hiện này được công bố trên tạp chí khoa học Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS) , do Mairi O’Brien, nghiên cứu viên tại Đại học Warwick, làm tác giả chính.

Những ngôi sao trắng lùn này được tìm thấy khi nhóm nghiên cứu quan sát các hệ sao đỏ lùn nhỏ, vốn có độ sáng thấp, và phát hiện ra sự dịch chuyển nhẹ của chúng, cho thấy sự có mặt của một vật thể trong quỹ đạo quay quanh.

Ngôi sao trắng lùn là giai đoạn cuối trong vòng đời của các ngôi sao tương tự Mặt Trời. Khi ngôi sao cạn kiệt nhiên liệu hydro và heli, nó phồng lên thành sao khổng lồ đỏ trước khi co lại thành ngôi sao trắng nhỏ, rất nóng nhưng sáng yếu hơn nhiều so với sao đỏ lùn. Đây là lý do khiến các ngôi sao trắng lùn rất khó quan sát trực tiếp, nhất là khi chúng xuất hiện kèm với các sao đỏ lùn sáng hơn.

Mairi O’Brien giải thích khi ngôi sao bước vào giai đoạn sao khổng lồ đỏ, kích thước của nó có thể lớn đến mức nuốt chửng cả các hành tinh gần như Trái Đất. Nhưng nếu hành tinh may mắn tồn tại sau giai đoạn này, nó vẫn có thể quay quanh ngôi sao trắng lùn cằn cỗi ấy, dù điều kiện môi trường sẽ rất khắc nghiệt với ánh sáng yếu và nhiệt độ đóng băng.

Để phát hiện sự hiện diện của những sao trắng lùn ẩn mình, các nhà nghiên cứu đã sử dụng kính viễn vọng Hubble chuyên chụp ánh sáng tử ngoại – loại ánh sáng không thể nhìn thấy bằng mắt thường và thường bị tầng khí quyển Trái Đất hấp thụ. Qua quan sát, họ phát hiện hệ sao G 203-47, cách Trái Đất khoảng 25 năm ánh sáng, trong đó sao đỏ lùn quay quanh sao trắng lùn với chu kỳ 14,9 ngày, đồng thời quay quanh trục trong 100 ngày.

Phát hiện G 203-47 đã tạo nên một trong chín sao trắng lùn gần Trái Đất nhất mà chúng ta từng biết, biến khu vực môi trường vũ trụ quanh Trái Đất thành một nghĩa trang thiên thể với nhiều ngôi sao đã chết nằm gần kề.

O’Brien dự đoán còn khoảng 10 hệ sao đôi khác, có thể bao gồm cả các sao lùn nâu – những ngôi sao chưa bao giờ khởi động phản ứng nhiệt hạch để phát sáng – đang nằm gần chúng ta mà chưa được phát hiện. Những ngôi sao lùn nâu phát sáng rất yếu, thường chỉ thấy được qua phổ ánh sáng hồng ngoại, nên dễ bị bỏ qua.

Việc tìm ra những ngôi sao chết này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự tiến hóa của các hệ sao mà còn mở ra khả năng tồn tại các hành tinh ngoại quanh chúng. Dù sao trắng lùn đã tắt dần, các hành tinh nếu đủ gần sao có thể vẫn giữ được nhiệt độ vừa phải để duy trì nước lỏng, tạo điều kiện tiềm năng cho sự sống tồn tại.

Mairi O’Brien hi vọng những sứ mệnh sắp tới, như PLATO của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), có thể phát hiện những hành tinh tương tự Trái Đất quay quanh các ngôi sao giống Mặt Trời, góp phần mở rộng hiểu biết của nhân loại về vũ trụ và sự sống ngoài hành tinh.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.