Sarnath trở thành Di sản Thế giới UNESCO sau 28 năm trong danh sách dự kiến

Sarnath, tọa lạc tại bang Uttar Pradesh, Ấn Độ, được biết đến là nơi Đức Phật thuyết giảng bài pháp đầu tiên sau khi đạt giác ngộ, vừa được UNESCO công nhận chính thức là Di sản Thế giới. Đây là địa điểm thứ 45 của Ấn Độ và là di sản thứ 4 của bang Uttar Pradesh được ghi nhận trên danh sách này. Quyết định được công bố trong phiên họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO tại Busan, Hàn Quốc vào cuối tuần qua.

Việc Sarnath được ghi danh vào danh mục các Di sản Thế giới không chỉ nâng cao vị thế tôn giáo và lịch sử của khu vực này trên bản đồ văn hóa toàn cầu, mà còn góp phần thúc đẩy phát triển du lịch các điểm hành hương Phật giáo tại Uttar Pradesh.

Theo Sở Du lịch Uttar Pradesh, Sarnath đã được UNESCO đưa vào danh sách dự kiến (tentative list) từ ngày 3 tháng 7 năm 1998. Sau 28 năm chờ đợi và chuẩn bị, cuối cùng địa danh này đã được UNESCO chính thức công nhận là Di sản Thế giới. Trước đây, bang Uttar Pradesh chỉ có ba khu di sản được thừa nhận là Taj Mahal, Fort Agra và Fatehpur Sikri, tất cả đều nằm trong khu vực Agra.

Sarnath được xem là mảnh đất thiêng liêng, nơi Đức Phật đã thiết lập 'Dharmachakra Pravartan', tức là quay bánh xe pháp luân khi thuyết giảng bài pháp đầu tiên cho loài người. Đây là một trong những nơi hành hương quan trọng nhất của đạo Phật và được các kinh sách cổ như Rishipattan đề cập rộng rãi.

Với giá trị tôn giáo và văn hóa sâu sắc, Sarnath không chỉ chứa đựng các di tích kiến trúc cổ kính mà còn lưu giữ một truyền thống hành hương kéo dài gần 2.500 năm, duy trì sự sống động của di sản văn hóa và tâm linh này qua các thế hệ.

Trước khi đề cử chính thức được trình lên UNESCO, Cục Khảo cổ Ấn Độ (ASI) đã thay thế bảng ghi tại địa điểm này nhằm sửa lại lịch sử ghi nhận, thay thế tên các quan chức thực dân bằng ghi nhận chính xác công lao của gia đình hoàng tộc địa phương trong việc phát hiện và khai quật Sarnath.

Pradeep Narayan Singh, hậu duệ của Babu Jagat Singh - người được ghi công trong việc khai quật Sarnath theo lệnh của ông - đã xác nhận điều này qua một tuyên bố phát hành vào tháng Ba. Trước đây, nhiều tài liệu từng ghi nhận sự đóng góp chủ yếu của các nhà khảo cổ và quan chức người Anh trong việc bảo tồn khu vực này.

Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh tầm quan trọng của Sarnath trong việc tôn vinh di sản văn hóa và tinh thần lâu đời của Ấn Độ, gọi đây là dấu ấn của thông điệp trí tuệ, lòng từ bi và sự hòa hợp mà Đức Phật để lại cho nhân loại. Ông đã chia sẻ cảm tưởng này qua mạng xã hội X.

Kiến trúc sư bảo tồn Abha Narain Lambah, người đóng vai trò chủ chốt trong quá trình chuẩn bị hồ sơ đề cử UNESCO cho Sarnath, cũng cho biết danh tiếng của Sarnath không chỉ gói gọn trong các công trình kiến trúc mà còn bao gồm một truyền thống hành hương Phật giáo liên tục tồn tại gần 2.500 năm, tạo nên giá trị văn hóa và tâm linh đặc thù không nơi nào sánh kịp.