Australia nỗ lực phát triển robot người trong bối cảnh chiến lược AI toàn diện

Thứ Tư tuần trước, Thủ tướng Australia Anthony Albanese công bố sẽ trực tiếp kiểm soát chiến lược AI quốc gia. Trước đó một ngày, Giám đốc Google DeepMind, Demis Hassabis, đã công khai bài luận kêu gọi việc tiến hành kiểm tra mô hình AI trước khi công bố ra thị trường, nhằm giảm thiểu rủi ro từ các mô hình tiên tiến. Đề xuất này nhanh chóng được nhiều công ty AI Hoa Kỳ, trong đó có OpenAI, Microsoft và nhà đồng sáng lập Anthropic, hưởng ứng.

Lí do thúc đẩy đề xuất kiểm tra là do Trung Quốc mới đây phát hành một mô hình AI có tên Kimi K3, được cho là tương đương về trí tuệ với các mô hình mới nhất của Anthropic và OpenAI, nhưng có mã nguồn mở và chi phí chỉ bằng khoảng một phần mười. Điều này đã gây áp lực mạnh lên cổ phiếu của các công ty AI và sản xuất chip tại Mỹ, cho thấy sự cạnh tranh ngày càng nghiêm trọng từ phía Trung Quốc.

Australia hiện có Viện An toàn AI, tuy nhiên vẫn chưa quyết định về việc áp dụng kiểm tra trước khi phát hành mô hình AI. Trong cuộc phỏng vấn gần đây, Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers nhấn mạnh việc quản lý công nghệ AI sẽ cần cả việc đánh giá trước và sau khi công nghệ triển khai, nhưng cho rằng cần hoàn thiện quy trình một cách phù hợp với sự phát triển của công nghệ.

Chính phủ Albanese đã công bố Kế hoạch AI Quốc gia hồi tháng 12 và hình thành Văn phòng AI trực thuộc Bộ Thủ tướng và Nội các, chịu trách nhiệm chủ yếu về quản lý các trung tâm dữ liệu AI liên quan đến quy hoạch, điện năng và nước. Ngoài ra, còn có 5 luồng công tác khác do các bộ trưởng phụ trách về an toàn, an ninh quốc gia, việc làm, bản quyền và nghiên cứu khoa học.

Trước phát biểu của Thủ tướng, hơn 2.500 chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu AI và quản lý công nghệ đã cùng ký tên vào bản tuyên bố nhấn mạnh AI có khả năng trở nên vượt trội trong 10 năm tới, tạo ra sự biến đổi to lớn trong nền kinh tế với quy mô lớn hơn cả Cách mạng Công nghiệp nhưng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tuyên bố cảnh báo về những rủi ro như mất việc hàng loạt, đồng thời cũng đề cập đến cơ hội cải thiện đáng kể mức sống.

Chuyên gia lịch sử Yuval Noah Harari của Đại học Hebrew Jerusalem cảnh báo AI đang “hack” mã nguồn của nền văn minh nhân loại bằng cách kiểm soát ngôn ngữ - hệ điều hành của xã hội, khiến các cơ chế kiểm soát truyền thống dễ bị tổn thương. Ông cũng nhận xét rằng “trận chiến” trong AI đang chuyển từ thu hút sự chú ý sang tạo dựng mối quan hệ thân mật với con người.

Thực tế, Trung Quốc đã áp dụng các quy định quản lý dịch vụ AI tương tác giống con người từ tháng 6 năm 2023, cấm cung cấp mối quan hệ ảo cho người vị thành niên và yêu cầu xử lý kịp thời các trường hợp người dùng thể hiện cảm xúc cực đoan. Ba công ty lớn của Trung Quốc là ByteDance, Alibaba và Tencent đã phải điều chỉnh một số dịch vụ chatbot theo quy định mới.

Startup Andromeda tại South Melbourne đang cung cấp robot AI tên Abi cho các cơ sở chăm sóc người cao tuổi trên thế giới, nhằm giảm bớt cô đơn và tạo sự kết nối cảm xúc. Tuy nhiên, đây là một ngành mà Trung Quốc đang dẫn đầu toàn cầu.

Tại buổi ra mắt AgiBot ở Australia vào cuối tuần trước, một trong các công ty robot dạng người hàng đầu Trung Quốc đã trình diễn robot nhảy múa trên sân khấu. Sản lượng robot của Trung Quốc năm nay dự kiến đạt 100.000 chiếc, phục vụ cho các công việc lắp ráp sản xuất, kho vận và phục vụ khách sạn, cửa hàng.

Giá của những robot dạng người hiện nay tương đương với giá trị một nô lệ châu Phi ở miền Nam Hoa Kỳ cuối thế kỷ 18, tuy nhiên giá sẽ giảm khi sản xuất mở rộng. Vấn đề đạo đức và luật pháp về robot người, đặc biệt là về mức độ cho phép chúng giống con người, vẫn là thách thức lớn trong tương lai.

Theo Alan Kohler, người dẫn chương trình tài chính và viết báo tại ABC News, robot người là một bước tiến vượt bậc trong lịch sử công nghệ nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về mối quan hệ giữa con người và máy móc trong xã hội hiện đại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.