Tác động của công nghệ lên ranh giới công việc và đời sống cá nhân

Ngày càng nhiều người phụ thuộc vào smartphone và mạng xã hội trong công việc, khiến việc tắt kết nối trở nên khó khăn hơn. Điều này làm mờ ranh giới giữa thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi, gây ra những thách thức trong cân bằng cuộc sống. Đặc biệt, những người cần theo dõi tin tức, xu hướng xã hội và ngành nghề càng khó “ngắt” hoàn toàn công việc.

Paula Brough, giáo sư tâm lý tổ chức và giám đốc Trung tâm Công việc, Tổ chức và Sức khỏe tại Đại học Griffith ở Brisbane, Australia, cho biết: “Khi bạn luôn phải theo dõi, rất khó để có thời gian nghỉ ngơi. Các nghiên cứu cũng cho thấy người lao động cần khoảng thời gian phục hồi để duy trì sức khỏe.”

Chia sẻ thực tế từ người làm nghề online tại Anh và Australia

Melissa Westbrook, tư vấn viên giải pháp AI người Nam Australia hiện sinh sống tại London, chia sẻ cô luôn cảm thấy áp lực phải cập nhật các xu hướng AI và ngành nghề liên quan. Cô cho biết: “Tôi dành nhiều thời gian trước màn hình trong ngày. Điều quan trọng là phải cân bằng giữa nhu cầu công việc và sở thích cá nhân.”

Tại Sydney (Eora country), Claire Baker - chuyên gia đào tạo online tập trung vào nhận thức về chu kỳ kinh nguyệt - cũng gặp khó khăn trong việc duy trì ranh giới công việc và đời sống cá nhân. Claire cho biết doanh nghiệp của cô hoạt động hoàn toàn trực tuyến, khách hàng phần lớn ở Bắc bán cầu, dẫn đến việc cô có thể làm việc mọi lúc trong ngày. Dù cố gắng thiết lập giới hạn, việc sử dụng mạng xã hội để làm việc lại khiến cô khó tránh khỏi cảm giác bị cuốn hút và mất kiểm soát thời gian.

Thách thức về nhận thức ranh giới công việc trong môi trường kỹ thuật số

Ernest Materyn, nhà tâm lý học tại Port Macquarie, làm việc với những bệnh nhân mắc triệu chứng lo âu và trầm cảm thường do kiệt sức trong công việc, nêu thực tế smartphone và internet đã thay đổi cách làm việc và chúng ta vẫn đang thích nghi với tình huống này. Ông nói: “Hầu hết công việc trước đây đều có điểm kết thúc rõ ràng, nhưng thế giới online thì không. Khi mạng xã hội không ngừng cập nhật, nếu bạn bước ra ngoài cuộc trò chuyện, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau.”

Ông khuyên người lao động nên có phút ngừng trước khi sử dụng smartphone sau giờ làm, tự đặt câu hỏi: “Tôi sẽ làm gì? Đây là công việc hay giải trí?” để phân biệt thời gian làm việc và nghỉ ngơi.

Thiết lập ranh giới để tăng hiệu quả và giảm stress

Giáo sư Paula Brough cho rằng thỉnh thoảng đem việc về nhà không phải vấn đề, nhưng nếu trở thành thói quen sẽ dẫn tới kiệt sức. Bà cảnh báo: “Nếu bạn chỉ sống và thở bằng công việc, đó là dấu hiệu nguy hiểm. Bạn cần có các hoạt động khác như thể thao, gia đình hay sở thích không liên quan đến công việc.”

Bà chỉ ra các dấu hiệu như cáu kỉnh, suy nghĩ về công việc trong lúc nghỉ ngơi và mất ngủ cho thấy bạn cần phải nghỉ ngơi ngay.

Ở Australia, luật pháp bảo vệ quyền ngắt kết nối của người lao động, nhưng như trường hợp Melissa và Claire, nhiều người làm việc tại nhà vẫn tự đặt áp lực cho bản thân. Vì vậy, bà Brough nhấn mạnh việc thiết lập giới hạn về thời gian và không gian làm việc là cần thiết.

Một số phương pháp hiệu quả gồm làm việc trong khung giờ cố định, tránh kiểm tra email ngoài giờ làm, chỉ làm việc tại bàn làm việc và khi rời khỏi khu vực đó coi như không làm việc. Nhà tâm lý Materyn bổ sung hành động chuyển đổi trạng thái như thay quần áo sau khi về nhà hay đi dạo sẽ báo hiệu cho não bộ rằng công việc đã kết thúc.

Cách áp dụng cân bằng trong cuộc sống hàng ngày

Melissa áp dụng thói quen từ giai đoạn phong tỏa COVID ở London, bao gồm đi bộ buổi sáng và dành thời gian nghiên cứu tin tức ngành vào buổi sáng tạo nền tảng cho công việc ngày mới. Cô cũng chú ý dành thời gian chất lượng cho gia đình, bạn bè và các hoạt động văn hóa như đi xem kịch, triển lãm tại London vào cuối tuần để tránh cảm giác bị gắn chặt trước màn hình.

Quảng cáo300 × 250

Ngoài ra, Melissa còn tham gia các buổi gặp gỡ học hỏi và chia sẻ kỹ năng AI ngoài công việc để duy trì sự cân bằng giữa phát triển nghề nghiệp và kết nối xã hội.

Trong khi đó, Claire Baker thiết lập ranh giới làm việc nghiêm ngặt như không làm việc ở phòng ngủ, không làm việc sau 6 giờ tối và bảo vệ ngày nghỉ cuối tuần. Cô cũng hạn chế sử dụng mạng xã hội bằng cách chỉ đăng bài trên phiên bản desktop và xóa ứng dụng trên điện thoại mỗi cuối tuần để giảm tính gây nghiện.

Đôi khi, Claire còn nghỉ xa mạng xã hội một tháng để tái tạo năng lượng, dù không khuyến nghị đó là chiến lược kinh doanh, nhưng cô vẫn cảm thấy hiệu quả cho mình.

Theo ABC News (AU)

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Smartphone và mạng xã hội khiến ranh giới công việc và cá nhân ngày càng mờ.
  • Người làm việc online gặp khó khăn trong việc ‘ngắt’ công việc khỏi cuộc sống cá nhân.
  • Thiết lập giới hạn về thời gian và không gian làm việc giúp tránh kiệt sức.
  • Các dấu hiệu như cáu kỉnh và mất ngủ cảnh báo về căng thẳng nghề nghiệp.
  • Duy trì hoạt động ngoài màn hình giúp cải thiện sức khỏe tinh thần cho người làm nghề online.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.