UEFA cần quyết đoán trước kế hoạch bán quyền World Cup của FIFA gây tranh cãi

Ngay sau khi World Cup kết thúc, một nhân vật hàng đầu trong bóng đá châu Âu đã suy nghĩ về cách mà Chủ tịch FIFA Gianni Infantino sẽ xử lý vụ bê bối liên quan đến Folarin Balogun. Trong khi giải đấu đã kết thúc mà không rõ ràng về cách FIFA phân chia khoản doanh thu kỷ lục 15 tỷ USD, Infantino tiếp tục gây chấn động khi công bố ý định bán một phần quyền quản lý World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân. Thông báo này đã khiến nhiều nhân vật cấp cao trong làng bóng đá rối loạn và tạo nên sự phản ứng nhanh chóng. FIFA đã đặt hạn chót ngày 19/9 để các liên đoàn bóng đá (FA) quyết định có chấp nhận khoản tiền 20 triệu USD đầu tiên như một sự ủng hộ ban đầu cho dự án mới này hay không.

UEFA, với vị thế là tổ chức bóng đá hàng đầu châu lục và thế giới, đang đứng trước thời khắc quyết định. Năm 2021, UEFA từng chiến thắng vang dội khi ngăn cản dự án European Super League, giành được sự tín nhiệm lớn. Tuy nhiên, kế hoạch của FIFA lần này có quy mô lớn và hệ quả toàn cầu hơn rất nhiều. UEFA nhanh chóng phản ứng mạnh mẽ và đưa ra lời cảnh báo rằng việc này đã vượt quá giới hạn được phép của các tổ chức quản lý bóng đá.

Thế nhưng, sự khó khăn của UEFA nằm ở chỗ FIFA dựa vào số đông thành viên ngoài châu Âu để thông qua kế hoạch, trong khi các liên đoàn châu Âu, dù không dễ dàng đồng thuận hoàn toàn, vẫn có thể tạo nên sức ép đáng kể nếu hành động cùng nhau. Sự ủng hộ cần sự phối hợp từ các quốc gia lớn cùng chính phủ của họ, để làm cho dự án bán quyền World Cup cho tư nhân trở nên không khả thi. Đây là thử thách lớn cho UEFA và các nước thành viên, nhất là khi nhiều quốc gia đang ngần ngại hoặc có thái độ thận trọng, như Phần Lan với mong muốn không trở thành điểm nhấn bất lợi.

Một vấn đề nan giải khác là điều khoản trong quy định của FIFA bắt buộc các liên đoàn thành viên phải tham gia các giải đấu thuộc hệ thống FIFA, khiến việc tẩy chay World Cup hoặc các giải tương tự trở nên phức tạp. Các hình phạt tài chính nếu không tuân thủ cũng rất nặng nề, đẩy các liên đoàn vào tình thế khó xử. Giải pháp quyết liệt nhất có thể là rút khỏi FIFA và xây dựng một hệ thống quản lý bóng đá mới, nhưng đây là bước đi chưa từng có và chứa đựng nhiều rủi ro.

Hơn nữa, quan hệ của UEFA với European Football Clubs (EFC) có thể gây cản trở. EFC hiện đang muốn hợp tác với FIFA trong dự án Club World Cup – một mô hình hợp tác tài chính nhưng không có sự tham gia của vốn tư nhân như kế hoạch FIFA đưa ra. Sự phối hợp giữa các bên là cần thiết để chống lại kế hoạch mới của FIFA.

Bê bối của Folarin Balogun làm dấy lên câu hỏi liệu UEFA có hỗ trợ ứng viên của riêng mình đối đầu với Infantino trong cuộc bầu cử FIFA năm sau hay không. Theo nhiều nhận định, đây là thời điểm quá sớm để tung ra một ứng viên mới, và sự chuẩn bị sẽ tập trung cho nhiệm kỳ tiếp theo năm 2031, khi theo quy định hiện tại, Infantino phải rút lui.

Trong khi đó, phản ứng chậm chạp của UEFA và các liên đoàn khác, cũng như chưa có bất kỳ tiến triển rõ ràng nào từ Ủy ban châu Âu đối với vụ kiện của Fifpro cùng Liên đoàn châu Âu chống lại FIFA về quyền kiểm soát lịch thi đấu quốc tế, khiến thời gian không còn nhiều. Phản ứng cấp bách từ châu Âu là cần thiết để bảo vệ tương lai bóng đá.

UEFA và các quốc gia châu Âu cần thể hiện lập trường mạnh mẽ, từ chối kế hoạch hiện tại và đưa ra những hành động cụ thể thay vì các phát ngôn mơ hồ. Ví dụ điển hình là tuyên bố của Liên đoàn Đan Mạch, trong đó họ cho biết cần xem xét kỹ lưỡng kế hoạch mới trước khi có quyết định, có nguy cơ chỉ trì hoãn và chấp nhận ngầm các thay đổi sắp tới.

Nếu châu Âu có thể đoàn kết, quyết liệt và phối hợp cùng chính phủ các nước, bóng đá thế giới sẽ có cơ hội giữ gìn được những giá trị hiện có. Thậm chí, sự đồng hành của một số quốc gia châu Á hoặc các liên đoàn khác có thể giúp xây dựng con đường thay thế tốt hơn cho bóng đá quốc tế.

Thời điểm hiện tại được đánh giá như lúc đồng hồ bóng đá điểm phút chót, đòi hỏi sự dũng cảm và quyết đoán hơn bao giờ hết để tránh việc bóng đá bị chi phối bởi lợi ích tư nhân mà không được kiểm soát.