UEFA cân nhắc tẩy chay World Cup vì kế hoạch bán quyền sở hữu của FIFA gây tranh cãi

Tờ The Times ngày 23/5 đưa tin Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đang xem xét việc thành lập một công ty mới để bán cổ phần của World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân, trong một thương vụ có thể trị giá khoảng 15 tỷ bảng Anh (hơn 400 nghìn tỷ đồng). Theo đó, sau khi hết nhiệm kỳ Chủ tịch FIFA năm 2031, ông Infantino được đề xuất trở thành ủy viên điều hành công ty này với mức lương ước tính trên 50 triệu USD mỗi năm, một con số rất cao so với tiêu chuẩn trong lĩnh vực thể thao toàn cầu.

Ngân hàng JPMorgan được cho là đơn vị quản lý quá trình đàm phán và Chính quyền của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã được tham vấn. Kế hoạch này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều phía trong cộng đồng bóng đá, với nhiều ý kiến cho rằng đây là một "quả bom nguyên tử" có thể phá hủy nền tảng của môn thể thao vua, thậm chí còn nghiêm trọng hơn cả dự án European Super League từng gây tranh cãi.

Theo Sky Sport, các thành viên của UEFA sẽ triệu tập cuộc họp khẩn cấp trong tuần này để thảo luận về khả năng không tham dự World Cup và các biện pháp nhằm phản đối kế hoạch của ông Infantino. Điều này có thể dẫn đến việc các đội bóng hàng đầu như đương kim vô địch World Cup Tây Ban Nha, cũng như các đội vào bán kết gồm Anh và Pháp có thể không tham dự giải đấu sắp tới.

Hiệp hội Bóng đá Anh (FA) được cho là hoàn toàn bất ngờ trước đề xuất này, chưa từng được thông báo trước khi công khai. UEFA cũng mạnh mẽ phản bác kế hoạch, đánh giá đây là sự vi phạm giới hạn mà các tổ chức quản lý bóng đá không được phép vượt qua. Trong tuyên bố chính thức, UEFA nhấn mạnh: “Linh hồn và sự quản trị của bóng đá không phải là tài sản để giao dịch, đặc biệt là trong điều kiện không minh bạch về lợi ích tài chính. Không ai sở hữu bóng đá để mang ra bán. FIFA cũng không có quyền đó.”

Cựu Chủ tịch FIFA Sepp Blatter chỉ trích mối quan hệ giữa Gianni Infantino và chính quyền Mỹ dưới thời Donald Trump đã gây tổn hại nghiêm trọng cho bóng đá. Trên mạng xã hội X, Blatter viết rằng mức độ tài chính giữa hai bên đã trở nên gây hại cho thể thao này.

Thủ tướng Anh Andy Burnham cũng bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ, khẳng định bóng đá không thuộc quyền sở hữu của các nhà đầu tư mà thuộc về người hâm mộ – những người luôn đổ đầy các sân vận động và luôn song hành cùng đội bóng trong mọi điều kiện. Ông nói: “World Cup không phải một sản phẩm thương mại, đây là cuộc thi lớn nhất của thể thao toàn cầu và không ai có quyền rao bán nó.”

Nếu đề xuất này được thực hiện, lịch thi đấu bóng đá toàn cầu có thể phải điều chỉnh. Các giải World Cup nam và nữ có thể được mở rộng quy mô hoặc tổ chức thường xuyên hơn chu kỳ 4 năm truyền thống. Giải Club World Cup cũng có thể chịu ảnh hưởng tương tự.

Theo kế hoạch, tất cả 211 thành viên FIFA sẽ sở hữu cổ phần tương đương 20% tổng cổ phần của công ty mới, với giá trị khoảng 20 triệu USD (15 triệu bảng Anh) mỗi cổ phần, số tiền này nhiều khi còn vượt mức doanh thu hàng năm của một số thành viên. Họ cũng có quyền bán cổ phần để huy động vốn. Tuy nhiên, FIFA sẽ giữ đa số cổ phần còn các nhà đầu tư tư nhân được phép nắm cổ phần thiểu số.

FIFA hiện là tổ chức phi lợi nhuận và được miễn thuế tại trụ sở đặt ở Thụy Sĩ. Nhờ doanh thu dự kiến khoảng 15 tỷ USD trong chu kỳ 2022-2026, phần lớn từ World Cup 2022, dự án bán cổ phần được xem như một cơ hội sinh lợi lớn cho các cá nhân tham gia.

Theo tờ The Times, một số nhà đầu tư tiềm năng, trong đó có Joshua Kushner – anh trai của Jared Kushner, con rể của Donald Trump – đã được bàn bạc và ký thỏa thuận giữ bí mật về thương vụ này. Thậm chí một số nhà đầu tư được cho là đã thảo luận đến việc “mua lại FIFA”.

Khi được liên hệ, FIFA xác nhận sẽ thành lập một công ty con mới tên FIFA Forward Enterprise, là đơn vị kiểm soát các hoạt động thương mại và sự kiện của FIFA. FIFA cam kết sẽ giữ quyền kiểm soát tuyệt đối công ty này về quản lý bóng đá, điều hành các giải đấu, lịch thi đấu cùng các quyết định thể thao.

Cơ quan này cho hay việc thành lập công ty mới nhằm tăng nguồn tài chính hỗ trợ cho 211 liên đoàn thành viên. Đồng thời, các Đại diện của FIFA đã liên hệ với Nhà Trắng để lấy ý kiến về kế hoạch này.

Tuy nhiên, đề xuất đang gây ra nhiều lo ngại về tính minh bạch và ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần bóng đá truyền thống. Đây là cuộc khủng hoảng lớn trong giới quản lý bóng đá toàn cầu giữa những lợi ích kinh tế và giá trị văn hóa thể thao.