Hành trình chẩn đoán muộn và những trường hợp điển hình
Maria Medina, một phụ nữ cư trú ở Granada, Tây Ban Nha, từng nhập viện cấp cứu năm 2022 với tình trạng chảy máu nội tạng nghiêm trọng do vỡ nang buồng trứng bên trái chưa được phát hiện. Ban đầu, cô ngần ngại không đến bệnh viện vì đã quen với những cơn đau kinh nguyệt và lo lắng sẽ chỉ nhận được lời khuyên đơn giản như "uống thuốc rồi về". Tuy nhiên, nhờ sự thuyết phục của bạn thân, Maria đã kịp thời nhập viện và trải qua ca phẫu thuật nguy cấp, được xem là cứu sống cô.
Tương tự, Lorena Román tại Valencia đã đến bệnh viện cấp cứu bốn lần chỉ trong một tuần, nhưng đều bị bác sĩ từ chối với lý do “không có vấn đề gì”. Chỉ vài ngày sau, cô phải trải qua một ca phẫu thuật phức tạp, trong đó các bác sĩ đã phải cắt bỏ cả hai vòi trứng, đồng thời loại bỏ tổn thương ở ruột và tử cung. Ca mổ có sự tham gia của bốn chuyên gia và được đánh giá là trường hợp hiếm có trong hơn 20 năm kinh nghiệm của họ.
Endometriosis – căn bệnh mãn tính gây đau đớn và suy giảm chất lượng cuộc sống
Endometriosis là tình trạng mọc lớp mô tương tự lớp nội mạc tử cung ra ngoài khoang tử cung, thường xảy ra ở buồng trứng và vòi trứng, nhưng có thể lan đến 37 khu vực khác trong cơ thể như ruột, bàng quang, phổi và não. Căn bệnh này ảnh hưởng tới khoảng 190 triệu người trên toàn thế giới.
Cả Maria và Lorena đều có những dấu hiệu bệnh sớm từ khi dậy thì với các cơn đau kinh nguyệt không chịu nổi kéo dài và ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe tâm lý. Đau do endometriosis không chỉ xảy ra trong kỳ kinh mà còn trước và sau đó, gây ra những triệu chứng đa dạng như xuất huyết niệu đạo, táo bón, mệt mỏi, khó chịu khi đại tiện hoặc quan hệ tình dục.
Thách thức trong nghiên cứu và điều trị
Endometriosis được mô tả lần đầu vào năm 1860 nhưng nguyên nhân vẫn chưa được khoa học thống nhất. Giả thuyết phổ biến nhất là hiện tượng kinh nguyệt ngược, khi một phần máu và mô nội mạc không thoát qua âm đạo mà đi ngược lại qua vòi trứng xuống khoang chậu, dẫn tới sự hình thành và phát triển tổn thương ngoài tử cung.
Việc nghiên cứu và điều trị căn bệnh này bị cho là bị lãng quên trong nhiều thập kỷ do những định kiến giới tính sâu sắc và sự thiếu quan tâm từ hệ thống y tế. Hiện tại, các phương pháp chữa trị chủ yếu mang tính giảm triệu chứng và đôi khi đi kèm tác dụng phụ nghiêm trọng.
Tác động sâu sắc tới sức khỏe tâm thần và xã hội
Không chỉ gây đau về thể xác, endometriosis còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần và cảm giác được thấu hiểu của người bệnh. Các chuyên gia chỉ ra rằng đau kéo dài dẫn đến quá mẫn cảm của hệ thần kinh, tạo ra vòng luẩn quẩn của căng thẳng, lo âu và trầm cảm.
Maria và Lorena đều trải qua cảm giác không được tin tưởng hay bị xem nhẹ trong suốt quá trình tìm kiếm sự giúp đỡ y tế, gây tổn thương tâm lý nghiêm trọng. Maria từng rơi vào trạng thái trầm cảm nặng với ý định tự tử do bệnh tật, trong khi Lorena phải chấp nhận từ bỏ quyền làm mẹ sau phẫu thuật.
Hệ thống y tế và những rào cản trong chăm sóc bệnh nhân
Trung bình người bệnh endometriosis phải chờ từ tám đến mười năm để có được chẩn đoán chính xác vì thiếu các xét nghiệm phát hiện sớm và nhân viên y tế chưa có kiến thức đầy đủ để nhận diện. Hệ thống y tế hiện tại thường chỉ chữa triệu chứng bằng thuốc tránh thai hay kháng sinh, mà không giải quyết được nguyên nhân. Điều này khiến bệnh nhân phải liên tục di chuyển giữa các chuyên khoa mà không nhận được chăm sóc toàn diện.
Maria và Lorena đều đã mất nhiều năm chịu đựng đau đớn và phải chịu chi phí cao cho các điều trị ngoài bảo hiểm y tế. Ở Tây Ban Nha, năm 2023, quốc gia này đã cho phép nghỉ việc do đau bụng kinh, song rào cản xã hội vẫn ngăn cản nhiều phụ nữ tận dụng quyền lợi này. Đặc biệt với người bệnh endometriosis, áp lực tăng lên khi họ phải đối mặt với chi phí phẫu thuật và điều trị không được hỗ trợ.
Cuộc sống và công việc trong bóng tối của căn bệnh
Maria hiện đang làm việc tự do trong ngành marketing kỹ thuật số để có thể linh hoạt làm việc tại nhà, tránh ảnh hưởng tiêu cực từ bệnh tật đến công việc. Trong khi đó, Lorena làm nghề chăm sóc khách hàng qua điện thoại, một công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn và chịu đựng cơn đau kéo dài. Cô đang cố gắng xin hưởng chế độ giảm giờ làm hoặc chuyển bộ phận làm việc để phù hợp hơn với tình trạng sức khỏe.
Cả hai chị em đều đang đối mặt với những thay đổi lớn trong cuộc sống do căn bệnh: Maria từng bỏ học y khoa vì không có đủ sức khỏe và điều kiện, còn Lorena mất khả năng làm mẹ sau phẫu thuật phức tạp. Tuy nhiên, họ vẫn tìm cách thích nghi và giữ tinh thần lạc quan trong từng ngày sống.
Cuộc sống với endometriosis là “một cuộc chiến kéo dài đầy đau đớn và thử thách”, nhưng sự thấu hiểu và cải thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe có thể giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho hàng triệu phụ nữ trên khắp thế giới.
Những điều bổ ích từ bài viết
- Khoảng 10% phụ nữ tuổi sinh sản toàn cầu mắc endometriosis, với gần một triệu trường hợp tại Tây Ban Nha.
- Chẩn đoán endometriosis thường bị trì hoãn 8-10 năm do thiếu hiểu biết và công cụ y tế.
- Bệnh gây đau đớn nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tâm lý, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.
- Nghiên cứu và điều trị endometriosis còn hạn chế và chịu ảnh hưởng bởi định kiến giới tính.
- Hệ thống y tế hiện nay chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân endometriosis.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.




