Trường nghề Trung Quốc đẩy mạnh đào tạo AI trong bối cảnh lo ngại mất việc làm

Năm năm sau khi tốt nghiệp một trường nghề tại trung tâm công nghệ Thâm Quyến (Trung Quốc), Chen Hao làm việc cho một nhà máy điện tử địa phương với vị trí nhân viên bán hàng. Công việc của anh chủ yếu là di chuyển liên tục đến các khách hàng doanh nghiệp mà không được tăng lương trong nhiều năm. Ở tuổi 26, anh quyết định thay đổi khi nhận thấy chủ đề trí tuệ nhân tạo (AI) đang phổ biến tại thành phố này và muốn tìm một công việc có tính ổn định hơn cũng như triển vọng lâu dài.

Chen cho biết, dù trình độ học vấn hiện tại không giúp anh xin vào các công ty công nghệ lớn, anh vẫn mong muốn có một công việc bàn giấy, ít phải di chuyển và làm việc trong lĩnh vực tiềm năng. Anh đã nghỉ việc và khảo sát các khóa học AI ngắn hạn tại một số trường nghề kỹ thuật địa phương, nhưng vẫn chưa quyết định do các chương trình chưa phải điểm hấp dẫn chính duy nhất.

Điều khiến anh lưu ý là các trường nghề có thể kết nối học viên với các chuyên gia trong ngành, thường là giảng viên đồng thời cũng là người trong lĩnh vực, từ đó mở ra cơ hội việc làm. Áp lực thay đổi nghề nghiệp và nguồn cầu nhân lực AI gia tăng đang thúc đẩy nhiều người tương tự Chen tìm kiếm các khóa đào tạo nghề chuyên biệt.

Theo báo cáo của Tân Hoa Xã dẫn dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng Zhilian, số lượng tin tuyển dụng nhân sự cho lĩnh vực AI trong 5 tháng đầu năm tại Trung Quốc tăng 28,4%. Nhu cầu về nhân lực AI đang mở rộng không chỉ ở công nghệ mà còn sang lĩnh vực sản xuất, với nhà máy chiếm khoảng 21% số chỗ cần kỹ sư AI.

Ứng phó xu hướng này, chính quyền Bắc Kinh yêu cầu các trường nghề kỹ thuật triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu trong các ngành công nghệ cao như AI, nhằm hỗ trợ lao động nhập cư từ nông thôn, sinh viên mới tốt nghiệp đại học và nhóm tìm việc khác tiếp cận cơ hội nghề nghiệp. Chính phủ điều chỉnh chỉ tiêu tuyển sinh hàng năm theo định hướng kinh tế vĩ mô, ví dụ như năm ngoái ưu tiên hỗ trợ nhóm bị ảnh hưởng bởi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung.

Báo cáo tháng 1 của Đại học Thanh Hoa cho biết gần một nửa các trường nghề Trung Quốc đã bắt đầu triển khai các khóa học giới thiệu về AI. Tuy nhiên, do tính phức tạp của toán học và thuật toán nền tảng công nghệ này, các trường nghề tập trung nhiều vào kỹ năng thực tế và cơ bản phù hợp với nhu cầu nghề nghiệp cụ thể.

Fan Shiwei, nhân viên phụ trách tuyển sinh tại một trường nghề kỹ thuật thuộc tỉnh Tứ Xuyên, cho biết sinh viên có nền tảng khoa học nên lựa chọn học về dán nhãn dữ liệu hoặc kỹ thuật sản xuất thông minh để chuẩn bị vận hành thiết bị nhà máy ứng dụng AI. Với những người khác, việc học cách sử dụng các phần mềm AI để sản xuất video, hình ảnh hay bài viết ngắn sẽ giúp họ trở thành nhân sự trong lĩnh vực truyền thông kỹ thuật số.

Fan cho biết năm nay số lượng người quan tâm đến các khóa học AI tăng, chủ yếu là các cử nhân đại học chưa tìm được việc làm ổn định. Nhiều giảng viên là chuyên gia từ các công ty địa phương, và sinh viên tốt nghiệp với bằng cử nhân có thể tìm được việc làm với mức lương khởi điểm tối thiểu 6.000 nhân dân tệ (tương đương 886 USD) mỗi tháng sau khóa học AI kéo dài 3 tháng tại trường.

Xiong Bingqi, giám đốc Viện Nghiên cứu Giáo dục Thế kỷ 21 tại Bắc Kinh, nhấn mạnh vai trò của các trường nghề trong đào tạo nhân lực AI, nhưng cảnh báo rằng việc dựa trên nhu cầu thị trường làm kim chỉ nam quan trọng hơn hết. Ông cho rằng một số chương trình đã thành công, song thiếu nghiên cứu kỹ về thị trường đã khiến không ít khóa học bị tách bạch khỏi nhu cầu thực tế của ngành công nghiệp.

Xiong cũng cảnh báo các khóa đào tạo với lời hứa bảo đảm việc làm có thể không mang lại kết quả như mong muốn, khi sinh viên có thể bị phân công công việc hoàn toàn khác với kiến thức đã học. Ông cho rằng vấn đề cốt lõi hiện nay là các trường nghề chưa đủ chú trọng trang bị kỹ năng nghề nghiệp thiết thực cho học viên.

Ông đề nghị cải thiện chất lượng chương trình đào tạo, xây dựng đội ngũ giảng viên vững mạnh và nâng cao hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp nhằm đảm bảo chương trình phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Ông cảnh báo chỉ chạy theo xu hướng AI mà không giải quyết những vấn đề căn bản sẽ khó cải thiện hiệu quả tuyển dụng sau đào tạo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.