Mỹ áp thuế cao với Canada giữa căng thẳng tại Trung Đông gây áp lực lạm phát kép

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở Trung Đông và những gián đoạn tại Eo biển Hormuz, giá nhiên liệu trung bình tại Mỹ đã tăng trở lại, lên gần 4 USD mỗi gallon. Riêng giá dầu diesel đã vượt qua mức 5 USD trên một số khu vực. Sự tăng giá này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người dùng nhiên liệu mà còn làm đội chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, từ đó đẩy giá thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu tại các cửa hàng bán lẻ.

Việc giá nhiên liệu tăng khiến chi phí trong chuỗi cung ứng và vận tải trở nên đắt đỏ hơn, tạo thêm áp lực lên người tiêu dùng, những người phải chi nhiều hơn để đổ đầy bình xăng cho xe hơi của mình.

Một nguyên nhân khác làm trầm trọng thêm áp lực giá là chính sách thuế quan mà Mỹ áp dụng với các đối tác thương mại chính, trong đó Canada là một trường hợp nổi bật. Những khoản thuế này làm tăng giá cả các sản phẩm hoàn chỉnh lẫn nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất nội địa như vật liệu xây dựng, linh kiện ô tô và công nghệ.

Phần lớn doanh nghiệp buộc phải chuyển chi phí tăng thêm do thuế quan sang giá bán lẻ để giữ được lợi nhuận. Hậu quả là tấm chăn chi tiêu của người dân trở nên ngắn lại khi chi phí nhiên liệu tăng cao, buộc các gia đình phải cắt giảm các khoản chi không cần thiết như giải trí, ăn uống ngoài nhà và mua sắm hàng hóa không thiết yếu. Điều này kéo theo sự chậm lại của hoạt động kinh tế tổng thể và giữ cho áp lực lạm phát tiếp tục duy trì.

Báo cáo Global Macro Outlook của Oxford Economics nhận định sự phối hợp giữa các chính sách thuế của chính quyền Mỹ và căng thẳng địa chính trị tại vùng Vịnh tạo thành một "cú siết chi phí" đối với doanh nghiệp. Thuế quan làm tăng giá nguyên vật liệu nhập khẩu và chuỗi cung ứng công nghiệp, trong khi giá năng lượng cao đẩy chi phí sản xuất và logistics lên cao hơn. Kết quả là các doanh nghiệp giảm khả năng chịu đựng chi phí tăng, thúc đẩy việc chuyển tiếp giá cả đến người tiêu dùng một cách nhanh chóng hơn.

Tổ chức Ngân hàng Thế giới trong báo cáo Commodity Markets Outlook cũng cảnh báo, xung đột địa chính trị leo thang gây sốc trực tiếp tới thị trường hàng hóa toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Việc tăng mạnh giá năng lượng sẽ làm tăng lạm phát, đồng thời làm chậm đà tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Nếu các điểm nghẽn chiến lược như Eo biển Hormuz kéo dài tình trạng căng thẳng, giá dầu thô sẽ tiếp tục có biến động mạnh và ở mức rủi ro cao đối với người tiêu dùng.

Chuyên gia Clark Williams-Derry từ Viện Phân tích Kinh tế và Tài chính Năng lượng nhận định rằng nếu tình hình tại Trung Đông kéo dài, tác động tiêu cực lên người tiêu dùng Mỹ sẽ ngày càng gia tăng do dầu thô chiếm gần một nửa chi phí mà người dùng phải trả tại các trạm xăng.

Các nhà phân tích nhấn mạnh rằng vấn đề không chỉ nằm ở việc tăng giá xăng dầu mà chính sách thuế quan đang làm giảm khả năng hàng hóa nhập khẩu trở thành công cụ kiềm chế giá cả. Đây cũng là một trong những lý do khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) còn do dự trong việc hạ lãi suất khi mức áp lực giá vẫn chưa được kiểm soát.

Như vậy, sự kết hợp giữa các biện pháp thuế quan và căng thẳng địa chính trị đang tạo nên một thách thức kép đối với nền kinh tế Mỹ, khi áp lực chi phí tăng cao ảnh hưởng tới cả sản xuất lẫn khả năng chi tiêu của người dân, làm chậm quá trình hồi phục kinh tế và giữ vững áp lực lạm phát.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.