Đe dọa từ khai thác thăm dò đáy biển sâu: Vì sao ốc biển sâu Lirapex felix đứng trước nguy cơ tuyệt chủng

Khai thác khoáng sản tại các vùng biển sâu có thể gây tác động nghiêm trọng lên các loài sinh vật đặc hữu sinh sống tại những môi trường khắc nghiệt như suối lưu huỳnh nhiệt dưới đáy đại dương. Mới đây, Viện nghiên cứu Senckenberg tại Frankfurt đã công bố kết quả đánh giá các loài chân bụng đặc hữu, trong đó chỉ ra rằng 62% trong số những loài đã khảo sát nằm trong danh sách nguy cấp do ảnh hưởng từ hoạt động khai thác khoáng sản.

Nghiên cứu tập trung vào các loài sống tại các suối lưu huỳnh nhiệt, nằm sâu khoảng 5.000 mét dưới mặt biển. Những hệ sinh thái này chỉ xuất hiện ở một số ít địa điểm trên thế giới và là môi trường sống duy nhất của nhiều loài đặc hữu. Ví dụ điển hình là ốc biển sâu Lirapex felix, loài chỉ được tìm thấy ở một cụm suối lưu huỳnh nhiệt trong Ấn Độ Dương, hiện được đánh giá là "có nguy cơ tuyệt chủng" do tác động khai thác khoáng sản đe dọa môi trường sống hạn chế của nó.

Tiến sĩ Ekin Tilic, nhà nghiên cứu tại Viện Senckenberg và thành viên nhóm công tác quốc tế về danh sách đỏ các loài, cho biết các đánh giá mới cho thấy sự nhạy cảm cao của các cộng đồng sinh vật trên suối lưu huỳnh nhiệt trước tác động của khai thác biển sâu. Đây là minh chứng cho thấy hoạt động khai thác này có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến đa dạng sinh học đặc hữu vùng biển sâu.

Bên cạnh các suối lưu huỳnh nhiệt, các khu vực như các trường nodule mangan và lớp vỏ giàu coban cũng là những nguồn tài nguyên khoáng sản đang được quan tâm để khai thác. Tuy nhiên, phần lớn các loài sinh vật sinh sống ở những khu vực này chưa được mô tả đầy đủ về mặt khoa học hoặc đánh giá rủi ro tuyệt chủng, đặt ra thách thức trong việc bảo vệ chúng khi khai thác mở rộng.

Để thu hẹp khoảng trống kiến thức, Viện Senckenberg cùng hợp tác với các chuyên gia quốc tế đã điều phối "Marine Invertebrates Red List Authority" - một sáng kiến nhằm hoàn thiện danh sách đỏ các loài động vật không xương sống biển. Mục tiêu trong tương lai là đánh giá hơn 500 loài biển sâu khác, bao gồm sâu biển và giáp xác để hiểu rõ hơn về tình trạng rủi ro và đưa ra các biện pháp bảo vệ phù hợp.

Việc công bố các dữ liệu mới diễn ra đúng thời điểm các cuộc đàm phán của Cơ quan Quản lý Đáy Biển Quốc tế tại Jamaica đang được tiến hành. Các nhà khoa học Frankfurt sẽ đóng góp chuyên môn vào quá trình đối thoại quốc tế, nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu nghiên cứu khoa học trong việc ra quyết định bảo vệ tương lai của đáy biển sâu và đa dạng sinh học của nó.