Châu Phi trở thành trung tâm đói nghèo toàn cầu dù đói nghèo giảm trên thế giới năm thứ ba liên tiếp

Báo cáo "Tình trạng An ninh Lương thực và Dinh dưỡng trên Thế giới 2026" do năm cơ quan Liên Hợp Quốc phát hành cho thấy tỷ lệ đói nghèo toàn cầu giảm từ 8,1% năm 2024 xuống còn 7,8% năm 2025, ghi nhận năm thứ ba liên tiếp giảm. Tuy nhiên, châu Phi hiện trở thành trung tâm của cuộc khủng hoảng lương thực, với khoảng 309 triệu người đang bị đói, vượt qua con số 292 triệu người đói ở châu Á.

Báo cáo cho thấy trung bình cứ năm người dân châu Phi thì có một người trải qua đói nghèo vào năm 2025, trong khi hơn nửa dân số đại lục này đối mặt với mất an ninh lương thực ở mức vừa hoặc nghiêm trọng. Mặc dù tổng số người đói trên thế giới giảm gần 14 triệu so với năm 2024 và giảm 43 triệu so với năm 2022, Liên Hợp Quốc cảnh báo tiến triển này chưa đủ nhanh và bền vững để đạt mục tiêu phát triển bền vững chấm dứt đói nghèo vào năm 2030.

Báo cáo do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD), UNICEF, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp thực hiện, ước tính trên toàn cầu có khoảng 645 triệu người đang bị đói trong năm 2025.

Ngoài đói nghèo, tiếp cận thực phẩm dinh dưỡng cũng là vấn đề đáng lo ngại. Có tới khoảng 2,1 tỷ người trên thế giới trải qua mất an ninh lương thực mức vừa và nghiêm trọng, gần 2,7 tỷ người, tương đương gần một phần ba dân số toàn cầu, không đủ khả năng chi trả cho một chế độ ăn uống lành mạnh. Tình hình nghiêm trọng hơn ở châu Phi khi 66,6% dân số không thể chi trả cho thực phẩm dinh dưỡng.

Báo cáo cũng chỉ ra các chỉ số dinh dưỡng trẻ em và bà mẹ trên toàn cầu vẫn chưa đạt mục tiêu. Khoảng 150 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi, chỉ có 30,8% trẻ từ 6 đến 23 tháng tuổi được ăn đa dạng dinh dưỡng tối thiểu, tình trạng thiếu máu ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đang xấu đi, trong khi tỷ lệ béo phì người lớn tăng từ 12,1% năm 2012 lên 16,2% năm 2024.

Các cơ quan Liên Hợp Quốc cảnh báo các yếu tố như xung đột ở Trung Đông, hiện tượng thời tiết cực đoan, giảm ngân sách nhân đạo và hỗ trợ phát triển chính thức có thể khiến tiến bộ trong chống đói nghèo bị đảo ngược, dẫn đến dự báo có 510-520 triệu người sẽ rơi vào cảnh đói nghèo vào năm 2030.

Ông Qu Dongyu, Tổng Giám đốc FAO, khẳng định thế giới đã chứng minh được khả năng tiến bộ nhưng cần hành động nhanh hơn. Ông nhấn mạnh cần có cam kết chính trị, đầu tư bền vững và chính sách thuận lợi để xóa đói và giúp người dân tiếp cận chế độ ăn lành mạnh.

Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc WHO, cho rằng dù đói nghèo giảm, nhưng chế độ ăn lành mạnh vẫn nằm ngoài tầm với của hàng tỷ người. Ông đề xuất các chính sách giúp thực phẩm tốt cho sức khỏe dễ tiếp cận hơn như khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ, dán nhãn thực phẩm rõ ràng, đánh thuế sản phẩm không lành mạnh và bảo vệ trẻ em khỏi quảng cáo có hại.

Bà Catherine Russell, Giám đốc điều hành UNICEF, nhấn mạnh rằng hàng triệu trẻ em vẫn chịu tổn thương vì hệ thống lương thực chưa hiệu quả đối với các gia đình dễ bị tổn thương, đồng thời đề nghị kết hợp dinh dưỡng, y tế, giáo dục và bảo trợ xã hội để bảo vệ trẻ em và phụ nữ khỏi những cú sốc toàn cầu.

Báo cáo kêu gọi tăng cường đầu tư vào hệ thống lương thực, cải thiện cơ sở hạ tầng, hệ thống tưới tiêu, bảo quản lạnh, nghiên cứu, cải cách thương mại và chính sách nhằm giảm giá thành thực phẩm dinh dưỡng, đồng thời tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và các cú sốc kinh tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.