Tiếng nói của một người mẹ giữa cơn khát
Mọi chuyện bắt đầu từ đầu tháng Tám, khi gia đình chị Companioni trải qua một đợt dịch bệnh do virus và buộc phải nhiều lần đến trụ sở chính quyền địa phương để phản ánh tình trạng nhà mình không có nước sinh hoạt. Từ ngày 1 đến ngày 6 tháng 8, chị đã đến đó ít nhất bốn lần, nhưng theo Đài quan sát Cuba về Tự do Ngôn luận (Ocle), một cán bộ và vị đại biểu khu vực không những phớt lờ yêu cầu chính đáng ấy mà còn đưa tên chị vào một danh sách được đánh dấu chữ "OJO" (nghĩa là để mắt tới), đi kèm những lời đe dọa sẽ tống chị vào phòng giam, những câu nói miệt thị ngoại hình và màu da, cùng với việc từ chối cho chị nhận nước dù trước đó đã hứa sẽ cấp một xe bồn.
Mira, esa es la compañera que no necesita agua. A ella no le hace falta.
Đến ngày 27 tháng 8, chị Companioni chia sẻ trên mạng xã hội rằng mình đang sợ hãi, sau khi vị cán bộ nói trên, đi cùng người lái xe chở nước, bắt đầu quay phim chị với thái độ đầy đe dọa và cười cợt tuyên bố sẽ kiện chị tội vu khống, một tội danh có khung hình phạt từ một đến năm năm tù. Dù vậy, chị khẳng định nỗi sợ không thể khiến mình im lặng.
Từ lời đe dọa đến còng tay
Chỉ một ngày sau, bốn cảnh sát, trong đó có một sĩ quan thuộc lực lượng truy nã, một thiếu tá và một trung úy, xuất hiện tại nhà chị để bắt giữ với lý do có "một cáo buộc" tồn tại từ trước tại đồn công an đường Aguilera. Vụ bắt giữ diễn ra ngay trước mặt cha mẹ chị và cô con gái nhỏ mới sáu tuổi, khiến em bé bật khóc khi chứng kiến mẹ mình bị đưa đi. Ngay sau đó, chị bị chuyển đến trung tâm giam giữ tạm thời được gọi là Vivac.
Nhà hoạt động Tania Tasé, người theo dõi sát vụ việc, cho biết cha mẹ chị Companioni không được phép vào thăm hay tiếp tế thức ăn, và điều đáng lo ngại hơn cả là cơ quan chức năng từ chối nhận thuốc mà chị cần dùng khẩn cấp. Vài giờ sau, gia đình còn nhận được một cuộc gọi đe dọa sẽ cắt luôn nguồn thuốc ấy nếu tiếp tục lên tiếng trên mạng xã hội.
Hành trình đi tìm công lý của một người mẹ khác
Trong những ngày con gái bị giam, bà María Companioni, 73 tuổi, đã một mình gánh vác toàn bộ thủ tục pháp lý. Bà đến đồn Aguilera xin số hồ sơ vụ việc nhưng phải chờ đợi hàng giờ đồng hồ rồi ra về tay không. Sau đó, bà tìm đến Tòa án Tỉnh tại khu phố cổ La Habana Vieja để nộp đơn habeas corpus, nhưng ban đầu bị từ chối tiếp nhận. Chỉ sau khi kiên trì và bị đẩy đi hết tầng này đến tầng khác, đơn của bà mới được chấp nhận.
Khi quay lại đồn Aguilera, các nhân viên tại đây lại đưa ra những thông tin mâu thuẫn nhau, thậm chí nói dối trắng trợn về thời hạn tố tụng, còn cảnh báo rằng con gái bà có thể bị giam tới ba tháng mà không cần bất kỳ cáo buộc chính thức nào. Đến ngày 2 tháng 9, bà tiếp tục tố cáo rằng nhà chức trách vẫn không chịu cung cấp số hồ sơ vụ án của con gái mình. Chỉ một ngày sau, vào khoảng 22 giờ tối thứ Tư, chị Companioni bất ngờ được trả tự do và trở về căn nhà nhỏ ở Lawton, nơi con gái đang chờ đợi, dù vẫn phải mang theo nghĩa vụ trình diện công an mỗi ngày và chưa rõ số phận pháp lý của mình sẽ đi về đâu.
