Vở kịch Olivia mở ra cuộc đối thoại mới về sức khỏe tâm thần và sa sút trí tuệ

Tại thủ đô Buenos Aires của Argentina, vở kịch "Olivia" đang là điểm đến thu hút sự chú ý khi đề cập đến chủ đề sức khỏe nhận thức theo cách tiếp cận mới mẻ và nhân văn. Tác phẩm ra mắt vào các buổi tối thứ Năm lúc 20h tại San Abasto (Sánchez de Bustamante 632, CABA), là ý tưởng của Dani Macri, một người dân của San Fernando, với sự hỗ trợ từ Viện Toàn cầu về Sức khỏe Não bộ (GBHI). Vở diễn giúp người xem bước vào thế giới nội tâm của một người phụ nữ dần suy giảm nhận thức, đồng thời thúc đẩy cuộc đối thoại cởi mở về căn bệnh này vốn còn nhiều định kiến và hiểu lầm.

Dani Macri không chỉ sáng tạo mà còn đóng vai trò là nhà sản xuất chung và là diễn viên chính trong vở kịch. Anh lớn lên tại khu phố "Las mil viviendas" của FONAVI và từng nhận học bổng tại San Francisco trong khuôn khổ chương trình lãnh đạo của GBHI vào năm 2023 và 2024. Chương trình này nhằm phát triển khả năng lãnh đạo với mục tiêu thúc đẩy sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế trên toàn cầu. Việc lựa chọn Argentina tham gia sự kiện kỷ niệm 10 năm thành lập GBHI cho thấy sự kết hợp tinh tế giữa khoa học, nghệ thuật và cộng đồng trong dự án này.

Olivia không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là công cụ giáo dục nhằm phá bỏ những quan điểm sai lầm thường gặp về sa sút trí tuệ. Một trong những hiểu lầm phổ biến là liên hệ trực tiếp giữa tuổi già và chứng sa sút trí tuệ.

Theo nhà khoa học thần kinh Sol Fittipaldi thuộc Đại học San Andrés và GBHI, "người già không đồng nghĩa với người bị sa sút trí tuệ". Bà chỉ ra rằng tuổi tác là yếu tố nguy cơ chính, nhưng đa số người lớn tuổi không bị căn bệnh này.

Bà cũng chia sẻ thêm rằng khoảng 56% các trường hợp sa sút trí tuệ tại khu vực Mỹ Latinh có thể được phòng tránh thông qua kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh như tăng huyết áp, tiểu đường, mất thính lực, lối sống ít vận động, hút thuốc, trầm cảm và cô lập xã hội. Do vậy, vở kịch đặt trọng tâm vào việc nâng cao nhận thức về phòng ngừa bệnh bằng cách khuyến khích xây dựng những thói quen lành mạnh như tập thể dục thường xuyên, giấc ngủ đầy đủ, quản lý các yếu tố tim mạch và duy trì hoạt động trí não cũng như giao tiếp xã hội suốt đời.

Bên cạnh câu chuyện về người bệnh, "Olivia" cũng dành sự quan tâm lớn cho những người chăm sóc thường bị lãng quên trong xã hội. Theo các chuyên gia, việc chăm sóc người chăm sóc là yếu tố thiết yếu để nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân cũng như bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất cho chính người chăm sóc hàng ngày.

Khác với phong cách bi kịch thường thấy, vở kịch khéo léo sử dụng yếu tố hài hước như một công cụ để giúp người xem đối mặt với chủ đề khó khăn lẫn đau thương này một cách nhẹ nhàng hơn. Đạo diễn José Luis Arias cùng nhà sản xuất Dani Macri đã quyết tâm tạo nên một tác phẩm có sự đồng cảm và cảm giác gần gũi, thay vì một câu chuyện chỉ toàn bi thương.

Nhà khoa học Sol Fittipaldi cũng đồng tình với cách tiếp cận này, cho biết hài hước khi được sử dụng đúng cách sẽ giảm bớt căng thẳng, tăng cường giao tiếp và giữ vững các mối quan hệ nhân bản ngay cả khi đối diện với bệnh tật. Đây không phải là việc xem nhẹ tình hình mà là tạo ra không gian cảm xúc để giữ sự kết nối giữa con người với nhau.

Vở kịch "Olivia" chứng minh rằng nghệ thuật có thể làm được điều mà nhiều khi khoa học không thể: tiếp cận được trải nghiệm phức tạp của bệnh một cách sâu sắc và con người hơn. Điều này góp phần làm giảm đi những kỳ thị xã hội và khuyến khích mọi người nói chuyện một cách cởi mở về chứng sa sút trí tuệ.

Ý thức được bệnh, về các dấu hiệu ban đầu, cũng giúp phát hiện sớm, tăng khả năng điều trị hiệu quả hơn. Bà Fittipaldi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một xã hội hiểu biết hơn về bệnh, không xem đây là chủ đề bị che giấu hoặc né tránh.

"Olivia" đang tổ chức các buổi diễn vào tối thứ Năm hàng tuần tại San Abasto, Buenos Aires. Khán giả không chỉ được thưởng thức mà còn có cơ hội tham gia các buổi thảo luận chuyên sâu với các nhà thần kinh học, nhà nghiên cứu và diễn viên nhằm mở rộng hiểu biết về căn bệnh và phương pháp phòng chống. Thông tin chi tiết về lịch diễn và phòng tránh bệnh được cập nhật trên tài khoản @olivialaobra.