Chính phủ Nigeria được kêu gọi tăng cường hợp tác doanh nghiệp và học thuật trong chuyển đổi năng lượng

Tại buổi Diễn đàn thường niên lần thứ tư mang tên Dr Diran Fawibe, do International Energy Services Limited (IESL) phối hợp cùng Trung tâm Năng lượng, Kinh tế và Luật Dầu khí (CPEEL) và Đại học Ibadan tổ chức, các chuyên gia năng lượng, học giả và lãnh đạo doanh nghiệp Nigeria đã lên tiếng kêu gọi chính phủ tăng cường hợp tác với khu vực tư nhân cùng các cơ sở đào tạo để thúc đẩy chuyển đổi ngành năng lượng quốc gia.

Họ nhấn mạnh rằng, yếu tố lớn nhất cản trở sự phát triển của ngành năng lượng không phải do thiếu các chính sách mà là việc thực thi các chính sách này vẫn chưa hiệu quả. Những bất ổn trong cơ chế quản lý, sự thiếu đầu tư đủ mạnh cùng với khâu thực thi lỏng lẻo tiếp tục làm suy yếu nỗ lực đảm bảo nguồn điện ổn định, mở rộng cơ sở hạ tầng khí đốt và thúc đẩy năng lượng tái tạo tại Nigeria.

Phát biểu tại sự kiện với chủ đề "Chuyển dịch năng lượng công - tư: Đổi mới, Đầu tư, Thực thi", các đại biểu khẳng định rằng mong muốn xây dựng một ngành năng lượng Nigeria có tính bền vững, cạnh tranh và có khả năng thích ứng tốt chỉ có thể thực hiện được thông qua hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và các trường đại học.

Ông Diran Fawibe, Chủ tịch Nhóm IESL và Chủ tịch Ban Quản trị CPEEL, cho biết an ninh năng lượng là nền tảng cho công nghiệp hóa, tăng trưởng kinh tế, y tế, giáo dục, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Ông kêu gọi các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo ngành, các viện đại học và lực lượng nhân sự trẻ cần chuyển trọng tâm từ thảo luận chính sách sang thực hiện thực tế. "Đổi mới mà không có đầu tư chỉ là ý tưởng, còn đầu tư không đi cùng thực thi thì chỉ là lời hứa," ông nhấn mạnh.

Nhà lãnh đạo này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các khuôn khổ pháp lý ổn định, tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và đổi mới, cải cách chương trình giảng dạy đại học, mở rộng đào tạo chuyên môn cũng như phát triển các quan hệ đối tác công - tư mạnh mẽ, từ đó tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các lĩnh vực điện năng, hạ tầng khí đốt và năng lượng tái tạo.

Trong bài phát biểu chính, Giáo sư Yinka Omorogbe, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Luật Cao cấp Nigeria, giải thích rằng cuộc chuyển dịch trong ngành năng lượng không đồng nghĩa với việc chính phủ từ bỏ trách nhiệm. Đây là một mô hình quản trị mới, trong đó chính phủ giữ vai trò điều tiết hiệu quả và định hướng chính sách, còn khu vực tư nhân là lực lượng chính thúc đẩy đầu tư, đổi mới và cải thiện hiệu quả vận hành.

Bà nhấn mạnh: "Chuyển dịch này không đơn thuần là tư nhân hóa, mà ở chỗ thay đổi cấu trúc quản lý và cung cấp năng lượng, chuyển từ lời hứa của chính phủ sang những dịch vụ thực tế mà người dân được hưởng." Theo bà, đầu tư và thực thi là hai trụ cột quan trọng nhất của chuyển đổi năng lượng tại Nigeria, trong đó sự ổn định về chính sách còn quan trọng hơn cả nhu cầu năng lượng để thu hút nhà đầu tư.

"Vốn đầu tư tìm đến sự tin cậy, không chỉ căn cứ vào nhu cầu," bà Omorogbe nói và nhấn mạnh nguồn khí đốt dồi dào của Nigeria là yếu tố trung tâm cho công nghiệp hoá, sản xuất, bếp sạch, công bằng năng lượng và giảm nghèo.

Hiệu trưởng Đại học Ibadan, Giáo sư Kayode Adebowale, bày tỏ lo ngại rằng mặc dù Nigeria có nhiều chính sách năng lượng nhưng điểm yếu lớn nhất vẫn là việc thực thi. Ông nhận xét: "Cuộc thảo luận thường dừng lại ở tuyên bố chính sách. Chúng ta có nhiều kế hoạch phong phú nhưng thường vấp phải rào cản ở giai đoạn cuối cùng, chính là thực thi."

Ông cũng kêu gọi các trường đại học không chỉ dừng lại ở giảng dạy mà cần thúc đẩy nghiên cứu với mục tiêu phát triển các giải pháp địa phương, thúc đẩy đầu tư, củng cố khung pháp lý và tăng hiệu quả năng lượng.

Chủ tọa buổi lễ, ông Layi Fatona, nhấn mạnh rằng không một tổ chức nào có thể đơn phương thay đổi ngành năng lượng Nigeria. Phát triển bền vững đòi hỏi sự kết hợp của hợp tác, đổi mới, chính sách mạnh mẽ và các thể chế uy tín. Theo ông, những quốc gia dẫn đầu trong chuyển đổi năng lượng trên thế giới không chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên mà còn phụ thuộc vào khả năng thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thực hiện cải cách liên tục.

Giám đốc điều hành IESL, ông Bayo Ige, chia sẻ rằng chuỗi diễn đàn thường niên được xây dựng nhằm tìm kiếm các giải pháp thực tiễn chứ không chỉ là các hội nghị học thuật thông thường. Ông cho biết mối quan hệ hợp tác giữa IESL và CPEEL đã mang lại các khoản tài trợ nghiên cứu thường niên, các giải thưởng cho sinh viên xuất sắc, cùng những công nghệ mẫu như hệ thống tưới tiêu năng lượng mặt trời sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồng hồ thông minh AI, hệ sinh thái kết hợp biodigester, máy phát điện mặt trời và robot nông nghiệp.

Ông cũng tiết lộ việc xây dựng Trung tâm Nghiên cứu CPEEL mang tên Dr Diran Fawibe đã đạt giai đoạn hoàn thiện và kêu gọi các doanh nghiệp hỗ trợ thiết bị nghiên cứu cho trung tâm.

"Nigeria chúng ta mong muốn không thể chỉ trông chờ vào chính phủ. Thành công sẽ đến khi ngành công nghiệp, nhà trường và cá nhân đều đóng vai trò của mình," ông kết luận.

Giáo sư Olugbenga Falode, Giám đốc CPEEL, nhấn mạnh nhu cầu thắt chặt mối quan hệ hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp, nhằm đảm bảo các kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở ấn phẩm học thuật mà còn được ứng dụng thành công trong thực tiễn, tạo ra các đổi mới thương mại hóa để giải quyết các thách thức về năng lượng.

Buổi diễn đàn còn có phần thảo luận do Tiến sĩ Ibilola Amao điều phối, với sự tham gia của các chuyên gia như ông Oladayo Orolu, giáo sư Olufemi S. Shuaib, giáo sư Samuel Titiloye và tiến sĩ Temilade Sesan, cùng trao đổi về các chiến lược thực tiễn nhằm nâng cao hợp tác công - tư và đổi mới trong toàn chuỗi giá trị năng lượng của Nigeria.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.