Phát hiện xác máy bay Pan American bị rơi 74 năm trước dưới đáy đại dương

Các nhà khảo cổ biển và nhóm sản xuất bộ phim tài liệu "Expedition Unknown" của kênh Discovery vừa ghi lại những hình ảnh đầu tiên về xác máy bay Clipper Endeavor, phiên bản Douglas DC-4 của hãng hàng không Pan American Airways. Chiếc avions này đã bị rơi xuống Đại Tây Dương vào ngày 11/4/1952 do hỏng động cơ ở cánh phải khiến phi công mất kiểm soát và phải hạ cánh khẩn cấp trên biển.

Vào ngày xảy ra tai nạn, Clipper Endeavor đang thực hiện chuyến bay từ sân bay Isla Grande thuộc Puerto Rico đến sân bay Idlewild ở New York (hiện nay là sân bay John F. Kennedy). Chiếc máy bay đã được sử dụng trong 7 năm và cơ trưởng John S. Bern có hơn 10 năm kinh nghiệm bay.

Ngay sau khi cất cánh, động cơ số 3 trên cánh phải bắt đầu rung chuyển và mất công suất. Khi phi công cố gắng quay đầu máy bay trở lại sân bay, động cơ số 4 cũng ngừng hoạt động, khiến hai động cơ phía cánh phải cùng bị hỏng. Phi công Bern đã phát tín hiệu báo nguy và chuẩn bị cho việc hạ cánh trên mặt biển.

Tuy nhiên, do gió lớn ở gần bờ, việc hạ cánh trên biển diễn ra khá khó khăn dẫn đến phần đuôi máy bay bị rời ra và máy bay bắt đầu chìm. Toàn bộ 69 người trên máy bay sống sót sau sự cố, nhưng nhiều hành khách sợ hãi không rời khỏi ghế và không chịu lên thuyền phao cứu sinh. Dù phi hành đoàn đã chuẩn bị thuyền phao và cứu hộ còn cố gắng phát áo phao cho mọi người, đa số hành khách vẫn bị cuốn theo máy bay xuống biển. Chỉ 17 người sống sót.

Vụ rơi máy bay năm 1952 đã trở thành nguyên nhân thúc đẩy các cải cách trong ngành hàng không. Từ đó, các tiếp viên hàng không bắt đầu có nhiệm vụ hướng dẫn hành khách về quy trình an toàn và cách xử lý các tình huống khẩn cấp trước mỗi chuyến bay. Họ phải chỉ rõ các cửa thoát hiểm và cách sử dụng áo phao, một hoạt động bắt buộc vẫn duy trì đến ngày nay.

Các nhà thám hiểm đã phát hiện các mảnh vỡ của Clipper Endeavor ở độ sâu 610 mét ngoài khơi bờ biển phía bắc Puerto Rico bằng thiết bị không người lái có khả năng định vị sonar. Các mảnh vỡ bao gồm phần thân và đuôi máy bay vẫn còn hiện rõ logo Pan Am cùng một phần tên máy bay trên vỏ máy bay.

Nhà nghiên cứu biển và sử gia Ross Matthews, một trong những người tham gia "Expedition Unknown", đã bắt đầu tìm hiểu về vụ tai nạn này từ năm 2019. Ông cho biết bản thân rất ngạc nhiên vì sự kiện này gần như không được biết đến rộng rãi. Matthews đã sử dụng báo cáo của Hội đồng Hàng không Dân dụng và tài liệu từ phiên tòa tại Puerto Rico, đặc biệt là bản sơ đồ vị trí tai nạn do các phi công làm chứng vẽ, để xác định chính xác khu vực cần tìm kiếm.

Năm 2024, nhóm của Matthews đã lên kế hoạch tìm kiếm nhưng phải hoãn do điều kiện thời tiết xấu. Cuối cùng, vào ngày 2/6/2026, thiết bị không người lái đã phát hiện xác máy bay với các ký hiệu rõ ràng, mở ra hy vọng làm sáng tỏ câu chuyện lịch sử này.

Bộ phim đặc biệt về cuộc thám hiểm sẽ được phát sóng trên kênh Discovery vào mùa thu năm nay, giúp khán giả có cơ hội hiểu rõ hơn về sự kiện này và lịch sử hàng không thế giới.