Hy vọng mới cho động cơ Kaveri 2.0: Từ thất bại với Tejas đến phát triển thế hệ thứ sáu tại Ấn Độ

Chương trình phát triển động cơ phản lực Kaveri được Ấn Độ khởi xướng từ năm 1989, thuộc dự án máy bay chiến đấu nhẹ Tejas nhằm tự chủ trong lĩnh vực động cơ sau cháy. Được quản lý bởi DRDO và thực hiện tại Cơ quan Nghiên cứu Tuabin Khí (GTRE) ở Bengaluru, dự án có ngân sách khoảng 382 crore Rupee và dự kiến hoàn thành trong chưa đầy 8 năm.

Tuy nhiên, Kaveri không đáp ứng đủ yêu cầu công suất và trọng lượng đặt ra cho Tejas khi chỉ đạt khoảng 70-72 kN lực đẩy sau cháy so với mức 83-85 kN cần thiết. Động cơ cũng nặng hơn dự kiến 150 kg cùng các vấn đề về độ bền của cánh turbine, hiệu suất bộ nén, kiểm soát động cơ và khả năng hoạt động ở độ cao lớn. Những thách thức kỹ thuật này cùng với các lệnh trừng phạt quốc tế sau thử nghiệm hạt nhân năm 1998 đã làm trì hoãn dự án và tăng chi phí vượt dự toán.

Dù không được lựa chọn cho Tejas, công nghệ do Kaveri phát triển đã đặt nền tảng cho nhiều sản phẩm quốc phòng khác. Một trong những hướng đi quan trọng là động cơ Kaveri Derivative Engine (KDE), biến thể không sử dụng sau cháy, dành cho UAV chiến đấu tàng hình Ghatak, đạt khoảng 49-51 kN lực đẩy và đã hoàn thành thử nghiệm tại Nga.

Bên cạnh đó, phiên bản cải tiến Kaveri 2.0 với sau cháy được kỳ vọng nâng công suất lên đến 81-83 kN, gần hơn với yêu cầu các loại máy bay chiến đấu hiện đại. Công nghệ turbine khí Kaveri cũng hỗ trợ phát triển Turbine Khí Hàng Hải (KMGT), đạt khoảng 12 megawatt công suất, đáp ứng yêu cầu Hải quân Ấn Độ nhưng vẫn nhỏ hơn các động cơ GE LM2500 được trang bị trên các tàu chiến như INS Vikrant.

Trong chuyến thăm này, ông cũng chứng kiến thành công các thử nghiệm sau cháy đầy đủ của động cơ Kaveri 2.0. Sự kiện được xem là dấu hiệu tích cực cho chương trình và phù hợp với chiến lược thúc đẩy tự chủ trong ngành công nghiệp hàng không quân sự, vốn vẫn phụ thuộc nhiều vào động cơ nhập khẩu từ General Electric.

Hiện tại, lực lượng không quân Ấn Độ chủ yếu sử dụng các động cơ GE F404-IN20 cho Tejas Mk-1 và Mk-1A, cũng như động cơ F414 cho Tejas Mk-2 và các nguyên mẫu AMCA. Ngoài ra, động cơ GE còn trang bị cho các trực thăng AH-64E Apache, máy bay tuần tra P-8I của Hải quân, và động cơ turbine khí trên các tàu chiến chủ lực. Việc phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài kéo theo rủi ro về chuỗi cung ứng, như việc giao hàng động cơ F404 cho Tejas Mk-1A bị chậm trễ hơn một năm gần đây.

Để giảm thiểu rủi ro này, GE Aerospace đã ký kết với Không quân Ấn Độ nhằm thiết lập trung tâm sửa chữa và bảo dưỡng động cơ F404-IN20 ngay trong nước, tăng cường chất lượng dịch vụ và rút ngắn thời gian bảo trì.

Dự án máy bay chiến đấu thế hệ năm Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) là trọng tâm phát triển tương lai của Không quân Ấn Độ, với ngân sách ban đầu 15.000 crore Rupee và ba tập đoàn tư nhân được lựa chọn hợp tác cùng Cơ quan Phát triển Hàng không ADA. Các mẫu thử đầu tiên dự kiến dùng động cơ nhập khẩu F414, song mục tiêu lâu dài là trang bị động cơ nội địa.

Song song đó, sáng kiến Sứ mệnh Động cơ Hàng không Quốc gia đã được đề ra, kết nối các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp trong nước và đối tác nước ngoài như Pháp, Anh nhằm bù đắp thiếu hụt công nghệ về vật liệu chịu nhiệt cao, cánh turbine và sản xuất động cơ tiên tiến.

Dù Kaveri ban đầu không được ứng dụng trực tiếp cho Tejas từ năm 2008, chương trình vẫn phát triển không ngừng và ngày càng mở rộng phạm vi, hứa hẹn góp phần quan trọng vào công nghệ động cơ chiến đấu thế hệ tương lai. Sự thành công trong các thử nghiệm sau cháy của Kaveri 2.0 cùng cam kết hỗ trợ của Chính phủ và các chương trình hợp tác quốc tế đang tạo đà cho Ấn Độ tiến gần hơn đến mục tiêu tự chủ trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều thách thức về kỹ thuật, tài chính và thời gian trước khi Ấn Độ có thể đưa vào biên chế những động cơ chiến đấu nội địa hoàn chỉnh. Song sự tập trung mạnh mẽ và liên tục vào dự án này đang trở thành biểu tượng của tham vọng lớn về quyền làm chủ công nghệ quốc phòng của Ấn Độ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.