Người dùng chatbot Claude và Google Drive đối mặt nguy cơ lộ dữ liệu cá nhân trên công cụ tìm kiếm

Cuối tuần qua, người dùng chatbot Claude của Anthropic tại Mỹ đã bất ngờ khi biết rằng một số đoạn hội thoại của họ có thể được phát hiện qua các công cụ tìm kiếm như Google hay Bing. Nguyên nhân bắt nguồn từ tính năng cho phép người dùng tạo liên kết công khai để chia sẻ chuỗi trò chuyện, tương tự như cách các ứng dụng như Google Docs quản lý tài liệu.

Tuy nhiên, người dùng có thể không nhận ra rằng việc này dẫn đến việc các đoạn chat, dù nhạy cảm hay cá nhân, cũng có thể xuất hiện trong kết quả tìm kiếm công khai. Dù đến sáng thứ Ba không còn tìm thấy đoạn chat nào của Claude trên Google hay Bing, vấn đề vẫn khiến nhiều người đặt câu hỏi về mức độ kiểm soát dữ liệu mà họ có khi chia sẻ trực tuyến.

Sự việc bắt đầu từ chủ nhật khi cộng đồng mạng trên Reddit phát hiện nếu sử dụng truy vấn "site:claude.ai/share" trên Google hay Bing thì có thể tìm được các đoạn chat chứa thông tin cá nhân. Khi người dùng tạo liên kết chia sẻ công khai, các đoạn hội thoại trở nên có thể xem được rộng rãi và có nguy cơ bị các công cụ tìm kiếm lập chỉ mục.

Điều này đồng nghĩa người dùng chỉ định chia sẻ cho nhóm nhỏ có thể vô tình làm lộ thông tin cho toàn bộ internet. Đây không phải lần đầu tiên các cuộc trò chuyện công khai được xuất hiện trên Google. Trước đó, vào tháng 9, Anthropic thông báo với Forbes rằng các cuộc chat hiển thị trên Google và Bing do chúng đã được đăng chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội hoặc các trang web công khai.

Anthropic sử dụng tệp “robots.txt” để hướng dẫn các công cụ tìm kiếm không lập chỉ mục các trang trò chuyện, đồng thời theo khuyến nghị của Google và Bing, các nhà phát triển nên dùng thêm thẻ HTML “noindex” để ngăn trang hiển thị trong kết quả tìm kiếm. Tuy nhiên, báo Wired đã kiểm tra và phát hiện nhiều trang chat được liệt kê trên Google chưa cài đặt thẻ này trước khi bị gỡ bỏ.

Anthropic không phản hồi câu hỏi về việc bổ sung thẻ “noindex” trên các liên kết được chia sẻ công khai và khẳng định không chia sẻ sơ đồ trang (sitemap) cho công cụ tìm kiếm. Điều này khiến các đoạn chat dễ dàng bị lập chỉ mục nếu liên kết được đăng tải công khai trên mạng xã hội hoặc website.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra với các tài liệu Google Drive. Phóng viên Guardian Mỹ đã sử dụng truy vấn tìm kiếm đặc biệt với các tập tin được chia sẻ công khai phát hiện hàng loạt tài liệu chứa thông tin nhạy cảm. Ví dụ, tìm kiếm các file có chữ “test” hiển thị nhiều văn bản liên quan đến đề thi từ các trường tiểu học và trung học, hay kết quả kiểm tra chất lượng không khí tại những địa điểm cụ thể.

Thậm chí, qua từ khóa “confidential”, người dùng có thể tìm thấy các tài liệu chứa bản cam kết bảo mật của cơ quan y tế thành phố, cho thấy mức độ dễ bị truy cập của hồ sơ có tính chất riêng tư. Dù chưa rõ các tài liệu này đã được phát hiện trong thời gian bao lâu, một số file có lịch sử từ năm 2003.

Phát ngôn viên Google, Ross Richendrfer, cho biết những tài liệu này xuất hiện do các liên kết chia sẻ công khai đã được đăng tải trên internet hoặc mạng xã hội. Cả Google và Anthropic đều không cảnh báo người dùng rằng tệp tin hoặc cuộc trò chuyện được chia sẻ có thể bị lập chỉ mục và xuất hiện trên các công cụ tìm kiếm.

Chuyên gia công nghệ Jacob Hoffman-Andrews từ tổ chức Electronic Frontier Foundation nhận định rằng quyền riêng tư khi chia sẻ theo kiểu “bất kỳ ai có liên kết” là rất mong manh và dễ bị lộ do chu trình chia sẻ mở rộng. Một liên kết được chia sẻ với bạn bè có thể nhanh chóng lan truyền ra mạng xã hội và trở thành công khai trên internet.

Ông khuyên người dùng cần hết sức thận trọng khi tạo liên kết chia sẻ và có thể lựa chọn cách thức thận trọng hơn như sao chép nội dung ra ngoài hoặc chụp ảnh màn hình để hạn chế rủi ro. Đáng mừng là cả Claude và Google đều cho phép người dùng hủy công khai các liên kết đã chia sẻ trước đó.

Trên trình duyệt desktop của Claude, người dùng chỉ cần chọn biểu tượng hồ sơ ở góc dưới bên trái, vào mục “cài đặt”, tiếp theo qua tab “quyền riêng tư”, tại phần “dữ liệu của bạn” bấm “quản lý” các cuộc trò chuyện công khai và xóa các chuỗi này nếu muốn.

Còn với Google Drive, người dùng phải mở từng tài liệu đã chia sẻ công khai, nhấn nút “chia sẻ” ở góc phải phía trên, rồi thay đổi cài đặt quyền truy cập từ “bất kỳ ai có liên kết” sang “chỉ những người được chỉ định” hoặc “bị giới hạn”.

Việc các cuộc trò chuyện chatbot và tài liệu Google Drive dễ dàng xuất hiện trên công cụ tìm kiếm là lời nhắc nhở rõ ràng cho người dùng về nguy cơ chia sẻ quá mức thông tin cá nhân mà không ý thức được. Thiết kế nhằm khuyến khích chia sẻ lan truyền có thể khiến người dùng vô tình phơi bày nhiều dữ liệu riêng tư hơn dự kiến.

Chuyên gia Jacob Hoffman-Andrews nhấn mạnh: “Nếu thiết kế khuyến khích chia sẻ lan tỏa sẽ dẫn đến rủi ro người dùng chia sẻ quá nhiều mà không lường trước được.” Vì thế, người dùng cần cân nhắc kỹ lưỡng về mức độ chia sẻ khi sử dụng các nền tảng đặt tính năng chia sẻ công khai hoặc liên kết chia sẻ.

Việc kiểm soát và hiểu rõ các cài đặt bảo mật là yếu tố then chốt để tránh rủi ro mất quyền riêng tư trong kỷ nguyên số ngày nay.