Catalunya bị loại khỏi kỳ thi PISA do sự cố kỹ thuật làm mất tính đại diện học sinh

Catalunya đã bị loại khỏi chương trình đánh giá quốc tế PISA do một sự cố kỹ thuật được xác định đã làm mất tính đại diện của mẫu học sinh trong vùng. Cụ thể, sự loại trừ học sinh khuyết tật theo đúng tiêu chuẩn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) - đơn vị tổ chức kỳ thi này, đã gây ảnh hưởng đến đại diện mẫu học sinh của Catalunya. Theo các đại diện của Departament d'Educació i Formació Professional cùng Bộ Giáo dục Tây Ban Nha, điều này khiến dữ liệu thu thập không phản ánh đầy đủ và chính xác về tình hình giáo dục tại Catalunya.

OECD đã quyết định không đưa Catalunya vào báo cáo chính thức của kỳ thi PISA năm nay, dù các kết quả từ khu vực này vẫn sẽ được công bố riêng biệt. Tuy nhiên, các kết quả này không có khả năng so sánh với dữ liệu của các vùng tự trị khác tại Tây Ban Nha hay các quốc gia khác trên thế giới, cũng như với các kỳ thi PISA trước đó.

Bộ Giáo dục Tây Ban Nha và Departament d'Educació đã mở một cuộc điều tra nội bộ nhằm làm rõ nguồn gốc và bản chất của sự cố kỹ thuật này. Hiện quá trình này vẫn đang trong giai đoạn thực hiện và chưa có kết luận cuối cùng được công bố.

Kỳ thi PISA luôn thu hút sự quan tâm lớn bởi đây là đánh giá quốc tế về năng lực học tập quan trọng, đánh giá học sinh ở 91 quốc gia trên ba lĩnh vực chính là toán học, đọc hiểu và khoa học. Tây Ban Nha, kể từ lần đầu tham gia vào năm 2000, đã luôn có mặt trong các kỳ thi PISA tổ chức định kỳ mỗi ba năm một lần, bao gồm các năm 2003, 2006, 2009, 2012, 2015, 2018, 2022 và dự kiến 2025.

Catalunya tham gia PISA với mẫu riêng biệt, giúp tạo ra các báo cáo chuyên sâu cho vùng này đồng thời cho phép so sánh với kết quả cấp quốc gia và các nước khác. Trong kỳ đánh giá năm 2022, học sinh Catalunya đã trải qua sự sụt giảm đáng kể về kết quả học tập, giảm từ một đến hai năm so với các kỳ trước, và tụt dưới mức trung bình của OECD, châu Âu và Tây Ban Nha. Sự cố lần này càng làm tăng sự chú ý và quan ngại về chất lượng giáo dục tại vùng lãnh thổ này.

Từ sau đại dịch Covid-19, kết quả học tập của học sinh trên toàn cầu đều chứng kiến sự sụt giảm, song Catalunya bị đánh giá là chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong số các vùng tự trị Tây Ban Nha. Ban đầu, Departament d'Educació lúc đó do ERC nắm quyền đã cho rằng nguyên nhân là do mẫu khảo sát có sự dư thừa trung tâm giáo dục có đặc điểm phức tạp, với nhiều học sinh nhập cư. Tuy nhiên sau đó họ đã điều chỉnh lại quan điểm này và đồng thời sa thải Carles Vega, Chủ tịch Consell Superior d'Avaluació.

Trong hơn 25 năm tồn tại, OECD chỉ hiếm khi trì hoãn hoặc rút kết quả quốc gia khỏi báo cáo vì nghi ngờ tính chính xác số liệu. Chuẩn mực này từng xảy ra tại Tây Ban Nha năm 2018 khi kết quả đọc hiểu bị hoãn công bố do phát hiện dấu hiệu không thuyết phục trong dữ liệu của một số học sinh. Kết quả sau điều tra độc lập đã được công bố năm 2020 kèm cảnh báo thận trọng khi phân tích.

Việc loại Catalunya khỏi kỳ thi năm nay là một sự kiện đáng chú ý, làm nổi bật các thách thức trong việc đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy của kỳ đánh giá quốc tế lớn nhất về giáo dục này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.