Hạ viện Mỹ thông qua khuôn khổ ngân sách 95 tỷ USD tăng chi cho Lầu Năm Góc và hạn chế bỏ phiếu

Ngày 22/7, các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua khuôn khổ ngân sách trị giá 95 tỷ USD cho gói hòa giải ngân sách lần thứ ba (reconciliation 3.0). Gói này sẽ tăng chi cho Ngũ giác Đài, hỗ trợ nông nghiệp và cung cấp ngân quỹ để khuyến khích các bang áp dụng hạn chế bỏ phiếu theo đề xuất của cựu Tổng thống Donald Trump.

Kết quả bỏ phiếu rất sít sao với 216 phiếu thuận và 214 phiếu chống, qua đó đánh dấu chiến thắng bước đầu của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Cộng hòa-Lousiana) trong việc thuyết phục các nghị sĩ lo ngại về thiếu hụt bù đắp chi tiêu trong bản dự thảo.

Kế hoạch phân bổ 73 tỷ USD cho chi tiêu quốc phòng và tình báo trong bối cảnh căng thẳng với Iran tiếp tục leo thang, 12 tỷ USD trợ giúp nông nghiệp và 10 tỷ USD tạo quỹ nhằm khuyến khích các bang áp dụng các quy định hạn chế bỏ phiếu do phe Trump hậu thuẫn. Tổng mức chi tiêu là 95 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức tăng 350 tỷ USD cho Lầu Năm Góc mà ông Trump mong muốn trước đó.

Sự thiếu sót về các biện pháp cắt giảm để cân đối ngân sách gây lo ngại từ các nhà lập kế hoạch tài chính trong đảng Cộng hòa. Nhiều nghị sĩ cũng không đồng tình về việc kê thêm khoản hỗ trợ Iran trong dự luật nhằm tránh sự phân chia ý kiến trong gói ngân sách.

Một số nghị sĩ như Warren Davidson (Ohio), Thomas Massie (Kentucky) và Kevin Kiley (California) đã bỏ phiếu chống, phản ánh discord khi họ yêu cầu biện pháp bù đắp chi tiêu hoặc lên án việc sử dụng gói hòa giải để cung cấp kinh phí cho Iran. Ông Kiley, người độc lập liên kết với phe Cộng hòa, chỉ trích rằng quỹ hỗ trợ quân sự cho Iran nên được xem xét một cách riêng biệt chứ không nên gộp chung với chi tiêu quốc phòng.

Trong khi đó, các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện nhấn mạnh gói ngân sách như là cơ hội tốt nhất để nhanh chóng tăng nguồn lực cho Lầu Năm Góc giữa lúc đạn dược trong cuộc xung đột Iran dần cạn kiệt. Quy trình hòa giải ngân sách đặc biệt cho phép phe Cộng hòa vượt qua quy tắc 60 phiếu tại Thượng viện nhằm thông qua dự luật chỉ bằng đa số tuyệt đối trong đảng.

Gói ngân sách cũng bao gồm chương trình cấp tiền khuyến khích các bang thực thi luật hạn chế bỏ phiếu tương tự Đạo luật SAVE Mỹ do Trump hậu thuẫn, đòi hỏi giấy tờ chứng minh quốc tịch và nhận diện khi đăng ký cũng như bỏ phiếu trong bầu cử liên bang. Mặc dù chưa có chi tiết cụ thể về cơ chế triển khai, nhiều nghị sĩ bảo thủ coi đây là bước tiến so với việc không có gì trên mặt trận thay đổi luật bầu cử.

Những người theo chủ nghĩa bảo thủ cực đoan còn mong muốn Đạo luật SAVE Mỹ được thông qua đầy đủ nhưng nhận định quá trình hòa giải giới hạn việc thay đổi chính sách và không thể ép các bang do Đảng Dân chủ kiểm soát phải thay đổi luật bầu cử của họ.

Lãnh đạo Đa số Thượng viện John Thune (Cộng hòa-South Dakota) tuyên bố sẽ giữ gói hòa giải này làm phương án dự phòng, trong khi các thành viên đảng Cộng hòa khác bày tỏ hoài nghi về phiên bản hiện tại của dự luật. Nếu Thượng viện thay đổi khuôn khổ này thì Hạ viện sẽ phải biểu quyết lại. Sau đó, các ủy ban liên quan sẽ làm việc chi tiết ngân sách trong từng lĩnh vực trước khi cả hai viện thống nhất và tiến hành bỏ phiếu cuối cùng.

Phía Đảng Dân chủ lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ dự luật này. Lãnh đạo khối thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (New York) gọi đây là tài liệu ngân sách “phi thực tế” và cáo buộc các khoản chi tiêu cho cuộc xung đột Iran chỉ làm cho tình hình căng thẳng thêm nghiêm trọng, dẫn đến một cuộc chiến tranh kéo dài không có hồi kết.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.