Mất kiểm soát eo biển thứ hai sau Hormuz sẽ gây khủng hoảng toàn cầu

Eo biển Bab el-Mandeb nằm giữa Yemen và các quốc gia châu Phi gồm Djibouti, Eritrea, chỉ dài 31 dặm và rộng khoảng 16 dặm, được biết đến với cái tên “Cổng nước mắt” do những thách thức trong việc điều hướng. Vị trí của nó có giá trị chiến lược khi kết nối trực tiếp với kênh đào Suez ở phía bắc, cách khoảng 1.200 hải lý, tạo thành tuyến đường biển quan trọng cho khoảng 12-15% thương mại toàn cầu và 30% lưu lượng hàng container, đồng thời vận chuyển hơn 1 nghìn tỷ USD hàng hóa mỗi năm. Ngoài ra, đây còn là tuyến đường vận chuyển khoảng 10% lượng dầu mỏ trên biển; lựa chọn thay thế duy nhất là đi vòng qua mũi Hảo Vọng, phương án dài và tốn kém hơn nhiều.

Xung đột giữa Mỹ và Iran hiện tập trung sự chú ý vào eo biển Hormuz, trong khi Bab el-Mandeb cũng đang đối mặt với nguy cơ trở thành mặt trận mới. Nhóm Houthi ở Yemen, do Iran hậu thuẫn mạnh mẽ nhất trong khu vực, đã tuyên bố phong tỏa các tàu qua lại của Saudi Arabia tại eo biển này. Houthi từ năm 2023 đã thể hiện khả năng tấn công các tàu thương mại bằng nhiều phương tiện như drone, tên lửa đạn đạo tầm ngắn, các nhóm tàu nhỏ và việc sử dụng thủy lôi. Những sự kiện này từng làm giảm đáng kể lưu lượng qua kênh đào Suez trong giai đoạn 2023-2025, tạo nên thách thức lớn cho tàu thuyền và các chủ hàng về rủi ro cho thủy thủ đoàn, hàng hóa và chi phí bảo hiểm tăng cao.