Người dân Sydney chung tay xây dựng hành lang động vật hoang dã rộng 40 hécta giữa vùng ngoại ô

Lesley Hulbert, cư dân Kurrajong Heights thuộc vùng ngoại ô phía tây bắc Sydney, nhớ rõ khoảng thời gian yên tĩnh đáng lo ngại sau chuỗi tháng cháy rừng kéo dài vào cuối năm 2019 đến đầu 2020, gần khu vực nhà bà giáp ranh Công viên quốc gia Wollemi. Những loài động vật quen thuộc như vẹt gang-gang, gấu túi (koala) và kangaroo (wallaby) dường như biến mất hẳn khỏi khu vườn sau vụ cháy lớn.

“Tôi từng thấy rất nhiều phân gấu túi rải rác trong khuôn viên nhà, nhưng những dấu hiệu đó hoàn toàn biến mất,” bà Hulbert chia sẻ. Tuy nhiên, vài năm gần đây, với sự hỗ trợ của các camera theo dõi động vật hoang dã, bà đã ghi nhận sự trở lại của các loài thú như possum và wallaby quanh vùng hồ nước nhỏ do bà cùng chồng tạo dựng.

Trước nguy cơ mất mát đa dạng sinh học không chỉ do cháy rừng mà còn do sự phát triển đô thị lấn chiếm, bà Hulbert cùng nhiều hộ dân lân cận đã đồng lòng thành lập một hành lang động vật hoang dã rộng 40 hécta, kết nối vùng rừng giữa Công viên quốc gia Wollemi và Blue Mountains.

Trong số các hộ dân hợp tác, Polly Bennett là người sở hữu 30 hécta rừng sồi sydney turpentine ironbark, góp phần quan trọng cho hành lang này. Các hộ gia đình này đã ký kết thỏa thuận bảo tồn với tổ chức Community Environment Network thông qua chương trình Land for Wildlife nhằm bảo vệ hệ sinh thái bản địa.

Các hoạt động bảo tồn tại đây bao gồm việc khảo sát thảm thực vật bản địa, loại bỏ các loài xâm lấn và duy trì hệ sinh thái tự nhiên không bị suy thoái. Theo bà Bennett, đây chính là nguồn đa dạng sinh học, mạng lưới sự sống mà cộng đồng cần gìn giữ bền vững lâu dài.

Vùng Kurrajong Heights đã phải đối mặt với những áp lực phát triển đô thị đang xâm chiếm dần các vùng rừng ven đô. Gần hành lang động vật hoang dã là khu vực 40 hécta đã được thông qua phê duyệt từ năm 2010, với yêu cầu xây dựng 8 lô đất dân cư. Tuy nhiên, một báo cáo đánh giá môi trường cho rằng không có bằng chứng hoặc quan sát nào về gấu túi tại khu vực này.

Stephanie Clay, một cư dân khu vực sống gần đó trong 7 năm, phản đối quan điểm trên, cho rằng vùng này vốn nổi tiếng là nơi sinh sống của gấu túi: “Chỉ cần hỏi vài người hàng xóm hoặc thậm chí ngủ một đêm ở đó, bạn sẽ nghe được tiếng gấu túi gọi trong lùm cây”.

Bên cạnh đó, vẫn còn một dự án khu du lịch 126 hécta có tên Island Oasis đang trong quá trình thẩm định phát triển có ảnh hưởng lớn, với kế hoạch xóa bỏ vùng đệm 100m quanh khu vực này để phát triển cơ sở hạ tầng. Dự án này được phê duyệt từ năm 1989 và hiện vẫn chưa bị thu hồi phê duyệt dù đã lâu.

Đại diện Hội đồng thành phố Hawkesbury cho biết chính quyền địa phương đang xây dựng chiến lược quản lý gấu túi nhằm lập bản đồ vị trí các đàn gấu túi đã định cư cũng như các khu vực tiềm năng sinh sống. Tuy nhiên, luật pháp tiểu bang NSW không cho phép chính quyền can thiệp để thu hồi giấy phép phát triển nếu dự án được thực hiện đúng theo giấy phép đã cấp.

Stephanie Carrick từ Sydney Basin Koala Network nhận định hành lang bảo tồn tại Kurrajong Heights đóng vai trò then chốt liên kết các quần thể loài bị đe dọa trong môi trường tự nhiên rộng lớn giữa công viên quốc gia Wollemi và Blue Mountains. Khu vực này được xem như điểm nóng di chuyển của gấu túi, từng có trường hợp cá thể đi từ Kurrajong đến Glenbrook ở vùng núi thấp Blue Mountains.

Bà Carrick nhấn mạnh sự quan trọng của hành lang động vật hoang dã cho các loài như gang-gang cockatoos, loài chim đang bị đe dọa và cư trú trong các hang cây rỗng. Đồng thời, các hành lang tư nhân này trở thành nơi trú ẩn quan trọng, giúp phục hồi sau thảm họa cháy rừng Black Summer 2020 gây thiệt hại 78,7% diện tích habitat gấu túi tại khu vực Hawkesbury.