Trung Quốc cân nhắc giới hạn xuất khẩu công nghệ IA và chip bán dẫn

Trong bối cảnh cuộc đua phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo (IA) ngày càng khốc liệt, Trung Quốc đang xem xét áp dụng quy định kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với việc xuất khẩu các công nghệ liên quan đến IA cũng như chip bán dẫn. Theo nguồn tin của Financial Times, các cơ quan quản lý nước này đã tiến hành đối thoại với các tập đoàn công nghệ lớn trong nước như Alibaba, ByteDance và Zhipu để tìm biện pháp ngăn chặn việc các công nghệ, dữ liệu quan trọng, và doanh nghiệp bị tiếp nhận hoặc mua lại bởi các đối tác phương Tây.

Trong nội dung trao đổi, những vấn đề được thảo luận tập trung vào việc hạn chế việc chuyển giao các thông tin quan trọng liên quan đến quá trình huấn luyện các mô hình IA cho các quốc gia khác. Một điểm quan trọng khác là ngăn không cho người sử dụng nước ngoài có thể tải xuống các trọng số (weights) của những hệ thống này để sử dụng trên máy chủ của họ. Tuy nhiên, bất chấp các hạn chế trên, Trung Quốc dự kiến vẫn duy trì việc cung cấp mô hình và dịch vụ IA cho khách hàng quốc tế nhằm đảm bảo tiếp thị và khai thác công nghệ rộng rãi.

Mô hình IA Kimi K3 nổi bật của startup Moonshot AI

Vào cuối tuần trước, công ty khởi nghiệp Trung Quốc Moonshot AI đã công bố mô hình mới mang tên Kimi K3. Mô hình này thể hiện hiệu quả vượt trội khi vượt qua được Opus 4.8 của Anthropic trong phần lớn các bài kiểm tra chuẩn (benchmark), cho thấy sự tiến bộ rõ rệt và thu hẹp khoảng cách về công nghệ IA giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Một điểm khác biệt đáng chú ý giữa các mô hình của Trung Quốc và Hoa Kỳ là tính chất mở hoặc đóng của chúng. Kimi K3 và DeepSeek của Trung Quốc đều là mô hình mã nguồn mở, cho phép người dùng tải về và tùy chỉnh trên hệ thống của riêng mình, theo Financial Times. Trái lại, các mô hình IA hàng đầu của Mỹ như Anthropic hay OpenAI áp dụng mã nguồn đóng, không cung cấp quyền truy cập sâu rộng cho người dùng bên ngoài.

Khả năng áp đặt hạn chế với các công ty nước ngoài và mua bán công nghệ chiến lược

Theo thông tin từ các nguồn thạo tin, Bộ Thương mại Trung Quốc đang thu thập ý kiến xung quanh khả năng áp đặt các hạn chế nhằm ngăn chặn các nhà sản xuất chip nước ngoài như Qualcomm và TSMC sản xuất chip dựa trên thiết kế của các công ty Trung Quốc như Huawei, Alibaba hay ByteDance. Đây là một phần trong chiến lược bảo vệ công nghệ lõi trong nước và giữ vững lợi thế cạnh tranh.

Bên cạnh đó, còn có đề xuất giới hạn việc mua lại từ nước ngoài đối với các doanh nghiệp công nghệ được xem là chiến lược trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo chủ động (IA agéntica). Mục tiêu của chính phủ Trung Quốc là bịt chặt các “lỗ hổng pháp lý” từng cho phép công ty Meta hoàn tất thương vụ mua lại công ty Manus với giá 2 tỷ USD, một thương vụ sau đó bị cơ quan chức năng Trung Quốc yêu cầu hủy bỏ.

Tình hình hiện tại và phản hồi từ các bên liên quan

Tất cả các đề xuất trên hiện vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và chưa được hoàn thiện. Các nhà quản lý Trung Quốc đang cân nhắc kỹ lưỡng các góc nhìn đa chiều từ ngành công nghiệp trước khi đi đến quyết định cuối cùng. Trong quá trình tham vấn, nhiều hãng công nghệ đã cảnh báo chính phủ rằng những quy định quá nghiêm ngặt có thể cản trở sự phát triển của các công nghệ tiên tiến trong nước.

Financial Times đã liên hệ với Bộ Thương mại Trung Quốc, ByteDance, Alibaba, Zhipu và Huawei để phản hồi về các vấn đề trên nhưng chưa nhận được bất kỳ phát ngôn chính thức nào từ các bên liên quan.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Trung Quốc đang thảo luận giới hạn xuất khẩu công nghệ IA và chip bán dẫn để ngăn chia sẻ công nghệ với phương Tây.
  • Moonshot AI trình làng mô hình IA Kimi K3 vượt qua mô hình Mỹ, minh chứng sự tiến bộ vượt bậc của Trung Quốc.
  • Mô hình IA Trung Quốc chú trọng mã nguồn mở, cho phép người dùng tùy chỉnh, khác biệt với mô hình mã đóng của Mỹ.
  • Bộ Thương mại Trung Quốc cân nhắc hạn chế nhà sản xuất chip nước ngoài dựa trên thiết kế chip Trung Quốc.
  • Chính quyền Trung Quốc muốn ngăn chặn mua bán doanh nghiệp công nghệ chiến lược từ nước ngoài để bảo vệ tài sản trí tuệ.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.