Sự sụp đổ của Varta: Cuộc khủng hoảng của nhà sản xuất pin tại Đức

Ngân hàng Deutsche Bank phối hợp với ba quỹ đầu tư đặt trụ sở tại London đã chọn ngày sớm nhất có thể để thu hồi vốn và bảo đảm phần giá trị quý nhất của công ty pin Varta. Kết quả là công ty sẽ bị chia nhỏ và các phần của nó được bán cho các nhà đầu tư trên khắp thế giới. Bộ phận sản xuất thiết bị gia dụng thu hút sự quan tâm từ các nhà đầu tư Trung Quốc, còn bộ phận bàn giao thiết bị trợ thính đang được các nhà mua Mỹ săn đón.

Dù các chủ nợ chính thể hiện thiện chí tìm giải pháp giữ lại tri thức trong lĩnh vực kỹ thuật pin nhưng đó chỉ là hình thức. Một nhân vật được cài vào vị trí Giám đốc tái cấu trúc trong ban quản lý Varta đã phá hoại các cố gắng này và bí mật phối hợp với cổ đông lớn trước đây là Michael Tojner để chuẩn bị cho việc chia tách công ty.

Không ai, kể cả Deutsche Bank và các quỹ Blantyre, Bluebay và Whitebox, phải chịu trách nhiệm trực tiếp cho sự suy yếu của Varta. Thất bại bắt nguồn từ việc công ty lệ thuộc nặng vào đơn hàng của tập đoàn công nghệ Mỹ Apple kể từ năm 2021, tạo ra rủi ro tập trung lớn. Varta đã mở rộng công suất sản xuất chủ yếu để đáp ứng đơn hàng từ Apple và phụ thuộc vào các đơn đặt hàng liên tục này để trả nợ vay cho các cơ sở sản xuất.

Tháng 9/2022, khi Apple quyết định giảm lượng đặt mua pin loại nút cho tai nghe để đa dạng hóa nhà cung cấp, Varta bước vào giai đoạn khó khăn nghiêm trọng bắt đầu từ nhà máy ở Ostalb.

Doanh nhân người Áo Michael Tojner, cổ đông lớn và chủ tịch Hội đồng quản trị, đã đồng ý với các quyết định rủi ro của ban lãnh đạo và tận hưởng lợi ích từ tốc độ tăng trưởng hai con số, dù công ty đang gặp nguy cơ. Sau khi công ty tái cấu trúc theo luật StaRUG, ông Tojner than vãn việc nhiều cổ đông nhỏ mất trắng nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi bản thân được giữ lại trong Varta sau khi thúc ép loại bỏ các cổ đông khác.

Các chủ nợ chính gồm Deutsche Bank và các quỹ đầu tư đã sử dụng quyền kiểm soát rộng lớn bằng cách thu mua các khoản vay của các ngân hàng mất niềm tin để chi phối công ty. Họ không quan tâm đến việc bảo tồn tri thức công nghệ sản xuất pin, dù Varta đang sở hữu chuyên môn sản xuất pin Natri-Ion có thể giúp Đức và châu Âu giảm bớt phụ thuộc vào pin Trung Quốc.

Ngay cả khi tập đoàn Allswiss đưa ra đề xuất mua lại toàn bộ Varta để thực hiện kế hoạch sản xuất pin Natri-Ion, các chủ nợ chính vẫn tiếp tục các thủ tục thu hồi tài sản tại Frankfurt và London mà không dừng lại. Đầu tháng 6, Allswiss đã đề nghị mua lại các khoản vay với giá trị danh nghĩa để cứu công ty nhưng Deutsche Bank cùng các quỹ đã từ chối mọi tiếp xúc và đàm phán trực tiếp với nhóm này.

Ngân hàng Deutsche Bank đặc biệt có trách nhiệm lớn trong việc xem xét khả năng cứu Varta, đặc biệt khi Landesbank Saar đồng ý hỗ trợ tài chính cho thương vụ và bảo lãnh cho Allswiss mua lại các khoản vay. Các cơ quan chính quyền địa phương ở Đức thậm chí đã nỗ lực gây áp lực lên giám đốc Deutsche Bank, Christian Sewing, để ngân hàng cân nhắc đề xuất hợp lý từ bên Thụy Sĩ và không làm mất cơ hội phát triển pin Natri-Ion trong nước, song nỗ lực này không thành công.

Vào ngày thứ Tư, Deutsche Bank chính thức bắt đầu quá trình tách lấy phần tài sản giá trị nhất của Varta để xử lý và thanh lý. Trong bối cảnh này, cam kết của Christian Sewing về việc bảo vệ vị trí kinh tế Đức trong chiến dịch "Made for Germany" nghe có vẻ thiếu thực tế và không có sức thuyết phục.