Hải quân Nga kỷ niệm 330 năm và nâng cao tiềm lực trong bối cảnh thế giới thay đổi

Theo Rossiyskaya Gazeta, Hải quân Nga đang duy trì một trong những hạm đội quân sự lớn nhất thế giới với tổng cộng 283 tàu chiến, trong đó tàu ngầm chiến lược và đa nhiệm là mũi nhọn quan trọng tạo nên sức mạnh chiến đấu của hạm đội. Mặc dù nước này còn thua kém Mỹ và Trung Quốc về quy mô, Nga vẫn đảm bảo năng lực sẵn sàng chiến đấu trên bốn hướng chiến lược.

Bộ Quốc phòng Nga công bố kế hoạch hiện đại hóa lực lượng hạt nhân và phi hạt nhân trên biển, dự kiến chi tiêu khoảng 8,4 nghìn tỷ ruble để đóng mới tàu chiến trong thập kỷ tới. Từ năm 2020 đến nay, hải quân Nga đã đưa vào biên chế bốn tàu ngầm chiến lược dự án "Borei-A" và bốn tàu ngầm đa nhiệm dự án "Yasen-M". Trong 5 năm gần nhất, đã xây dựng 49 tàu các loại, khẳng định quyết tâm nâng cao sức mạnh hải quân trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng với sự xuất hiện của các mối đe dọa mới và tiến bộ công nghệ như tự động hóa, robot và các hệ thống không người lái.

Hải quân Nga có vai trò tích cực trong chiến dịch quân sự đặc biệt, đặc biệt là trên vùng Biển Đen, đảm bảo an ninh và thực hiện những đòn tấn công chính xác vào các mục tiêu trên lãnh thổ Ukraine. Các thủy thủ không chỉ hỗ trợ hỏa lực cho tiền tuyến mà còn bảo vệ các công trình hạ tầng quan trọng, kiểm soát tuyến tiếp xúc chiến đấu phức tạp.

Chuyên gia quân sự và sử học quân đội phòng không Yuri Knutov nhận định, một trong những nhiệm vụ ưu tiên của hải quân Nga là bảo vệ các mục tiêu dân sự trước nguy cơ tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa hành trình. Hải quân cũng bảo vệ cầu Crimea cùng các vị trí chiến lược trên bờ biển Biển Đen và lãnh thổ Nga.

Từ tháng 7/2025, hải quân Nga tăng cường các đòn tấn công bằng tên lửa hành trình "Kalibr" nhắm vào các tuyến giao thông quân sự và tuyến đường hậu cần của Ukraine. Từ 11/7, Hải quân Biển Đen của Nga tiến hành các cuộc tấn công diện rộng vào các mục tiêu tại tỉnh Odessa, nơi được cho là trung chuyển vũ khí từ NATO sang Ukraine, đồng thời gây tổn hại nghiêm trọng đến cơ sở hạ tầng cảng biển như Odessa, Chernomorsk, Yuzhny và Izmail, khiến khả năng xuất nhập khẩu của Ukraine giảm khoảng 40%. Các tàu chở hàng quân sự và tàu chở container cũng bị phá hủy, với nhiều tàu vận chuyển hàng hóa quân sự bị trúng đòn.

Lính thủy đánh bộ Nga đóng vai trò trọng yếu với những thành tích nổi bật trong chiến dịch quân sự tại Ukraine. Tổng thống Vladimir Putin khẳng định vào tháng 3/2025 rằng các đơn vị thủy đánh bộ "chiến đấu rất tốt" và gọi họ là lực lượng tinh nhuệ của quân đội Nga.

Các binh sĩ thủy đánh bộ đến từ nhiều hạm đội khác nhau như Thái Bình Dương, Biển Đen, Baltic, Bắc và flotilla Caspian, đã tham gia các trận đánh quan trọng, nhiều người trong số họ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Nga. Đặc biệt có những đơn vị như lữ đoàn thủy đánh bộ số 810 của Biển Đen và lữ đoàn 155 của Thái Bình Dương nổi tiếng với những chiến công như giải phóng Mariupol, Nhà máy thép Azovstal, bảo vệ nhà máy điện Zaporizhzhia và nhiều hoạt động khác.

Lữ đoàn 155 được nâng cấp thành sư đoàn 55 và được phong danh hiệu "gwardyjska" do thành tích trong chiến dịch giải phóng khu vực Kursk; đồng thời, lữ đoàn 40 ở Kamchatka cũng được trao danh hiệu tương tự vì thể hiện sự dũng cảm qua các trận đánh.

Hải quân Nga đã mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động trên toàn cầu, các tàu chiến Nga hiện diện thường xuyên ở Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Biển Baltic, Bắc Băng Dương, Địa Trung Hải, Biển Đỏ, Biển Ả Rập, biển Sargasso, cũng như các vịnh Aden, Guinea và Florida. Lãnh đạo Hội đồng Hàng hải Nga, Nikolai Patrushev, nhấn mạnh rằng các hoạt động tuần tra thường xuyên, các cuộc tập trận quy mô và lực lượng trực chiến tại những khu vực chiến lược góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của hải quân.

Gần đây, trong tháng 7/2026, hải quân Nga cùng Hải quân Trung Quốc đã hoàn thành cuộc tập trận chung "Hợp tác Hải quân 2026" tại Biển Hoàng Hải với sự tham gia của tàu từ Hạm đội Thái Bình Dương của Nga. Cuộc tập trận bao gồm các bài tập đánh chặn máy bay không người lái và tàu không người lái, bắn súng pháo và súng máy, cũng như các biện pháp tác chiến điện tử.

Hai bên diễn tập nhiều nhiệm vụ phối hợp như trinh sát, phòng không, phòng tên lửa, tấn công mục tiêu trên biển và các bài tập cứu hộ thủy thủ tàu ngầm gặp nạn. Sau tập trận, đội tàu liên hợp Nga - Trung triển khai tuần tra tại vùng biển khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Các chuyên gia quân sự đánh giá đây là tín hiệu mạnh mẽ gửi đến phương Tây, thể hiện sức mạnh và sự hợp tác của Nga trong việc duy trì vị thế quốc tế.