Bờ biển Bandar Abbas trong cuộc xung đột Mỹ - Iran: Ngư dân Iran giữa hai làn đạn

Ngày 8/7, một quả rocket hoặc tên lửa hành trình đã trúng cảng cá Pandsch Pele, gần chợ cá thành phố Bandar Abbas, Iran. Theo lời một ngư dân tên Mostafa, đích thân chứng kiến vụ nổ khi đang mua vật dụng đối diện cảng, vụ nổ lớn đến mức làm rung chuyển khu vực, nhiều tàu cá bốc cháy, mảnh vỡ bay tứ tung và gây thương tích cho một số người.

Một nhân viên bảo vệ địa phương cũng xác nhận bị thương do kính vỡ và được đưa đi bệnh viện. Trong cùng xe cấp cứu còn có một người khác không qua khỏi. Dù trong tình cảnh bi thảm, nhân viên này quan tâm lớn nhất là nguy cơ mất việc.

Cuộc tấn công của Mỹ không nhằm vào ngư dân mà là vào trung tâm chỉ huy và giám sát của lực lượng bảo vệ bờ biển Iran đặt tại cảng này. Lực lượng này có trách nhiệm chống buôn lậu và phối hợp chặt chẽ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Những nhân chứng cho biết vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, tại cảng còn có nhiều tàu tuần tra của lực lượng bảo vệ bờ biển và tàu nhanh hai động cơ của lực lượng Vệ binh Cách mạng. Một ngư dân tên Ali cho biết, ông chứng kiến khoảng năm chiếc tàu của Vệ binh đậu gần đó, có thể sử dụng tàu cá làm lá chắn.

Chính quyền Iran thông báo có khoảng 30 chiếc tàu cá bị phá hủy, trong khi ngư dân chỉ xác nhận năm chiếc tàu bị thiệt hại nặng. Nhiệt độ cao từ vụ nổ cũng làm tan chảy lưới cá và hư hại động cơ nhiều tàu khác. Lực lượng quân sự Mỹ cho biết 90 mục tiêu quân sự đã bị tấn công nhằm giảm khả năng của Iran trong việc đe dọa tàu thương mại và thủy thủ dân sự trong khu vực eo biển Hormuz.

Cảng Pandsch Pele nằm trong khu dân cư đông đúc của Bandar Abbas, điều này khiến ngư dân cảm thấy toàn bộ vùng biển trở nên mất an toàn. Sau sự kiện trên, nhiều ngư dân đã rút tàu về bờ để tránh rủi ro.

Chuyên gia quân sự Farzin Nadimi từ Viện Washington cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng thường sử dụng các cảng cá cho tàu nhanh và các hoạt động bí mật, giúp tiếp cận tàu thương mại mà Mỹ phát hiện muộn. Tình trạng này làm tăng nguy cơ thương vong dân sự.

Vệ binh Cách mạng còn sở hữu hệ thống hầm ngầm phức tạp trên các đảo thuộc Vịnh Ba Tư dùng để giấu tàu và vũ khí. Lực lượng Basij, thuộc Vệ binh, hoạt động gắn bó với dân địa phương, cung cấp hỗ trợ và có khả năng phóng tên lửa, drone cũng như đặt mìn từ tàu nhanh.

Xung đột còn khiến các ngư dân rơi vào cơn khủng hoảng kép khi các liên minh vùng như Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống Nhất thả tự do cho 55 người Iran bị bắt trong cuộc chiến, còn nguyên nhân bắt giữ không rõ. Trong khi đó, các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các mục tiêu ở bờ biển phía nam Iran liên tục từ ngày 7/7, trong đó có nhiều cầu quan trọng bị phá hủy, làm gián đoạn giao thông và đẩy giá cả lương thực lên cao.

Ngư dân Bandar Abbas không còn dám ra khơi xa để đánh bắt ở vùng ngư trường tốt nhất gần đảo Hormuz do sợ rơi vào vùng chiến sự. Trước căng thẳng, nghề cá vốn đã khó khăn vì tình trạng khai thác quá mức càng thêm lao đao, với gần 80% lao động trong ngành đang thất nghiệp. Nhiều gia đình sống phụ thuộc nghề cá phải tìm kiếm nguồn thu nhập mới, như lái taxi, dù ngành du lịch gần như tê liệt.

Giá cá trên thị trường địa phương tăng vọt, nhất là cá thu vua tăng gấp ba so với trước chiến tranh. Nhiều người đã chuyển sang ăn thịt heo rừng, mặc dù bị coi là không được phép trong Hồi giáo. Ngoài ra, giới y tế địa phương báo cáo tăng nghiêm trọng các ca rối loạn tâm thần, lo lắng và trầm cảm, với nhiều gia đình phải đối mặt với căng thẳng, tranh cãi và ly hôn.

Người dân vùng phía nam Iran vốn nổi tiếng chịu đựng, nhưng hiện tại áp lực ngày càng lớn khiến họ mệt mỏi và hoang mang. Chính quyền Iran cố gắng duy trì hình ảnh mọi thứ vẫn ổn định bằng cách hạn chế thông tin và giải thích các đợt tấn công bằng cách hạ thấp mức độ, gọi là "vụ bắn phá" thay vì dùng từ "tên lửa".

Hành động này gây phản ứng trên mạng xã hội với nhiều người kêu gọi sự quan tâm lớn hơn tới khu vực phía nam giống như với các khu vực bị tấn công ở thủ đô Tehran. Một số nghệ sĩ như Ghazal Shakeri lên tiếng thể hiện sự đồng cảm, nhấn mạnh "Iran là một cơ thể, khi miền Nam đau đớn, cả nước đều đau đớn". Những lời động viên này giúp phần nào cải thiện sức khỏe tinh thần của người dân.

Theo một số ngư dân, mọi nỗ lực nhằm hỗ trợ sức khỏe tinh thần cộng đồng đều rất cần thiết, giúp giảm bớt căng thẳng giữa bối cảnh sống đầy rủi ro và bất ổn hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.