Phim The Odyssey của Christopher Nolan gây tranh cãi với nhiều lựa chọn gây sốc và cách khai thác mới mẻ

Bộ phim The Odyssey của Christopher Nolan trở thành tâm điểm văn hóa khi làn sóng tranh cãi liên tục về cách tuyển chọn diễn viên, phong cách đối thoại hiện đại, và nguồn cảm hứng từ bản dịch mang màu sắc nữ quyền của Emily Wilson được nêu ra. Nolan từng xem đây là những lời chỉ trích “không liên quan” vì phim chưa công chiếu. Tuy nhiên, với sự ra mắt rộng rãi của tác phẩm, người xem đã có thể đánh giá và thảo luận minh bạch hơn về bản chuyển thể này.

Là người hâm mộ từ lâu, tác giả bài viết đã đặt nhiều kỳ vọng vào Nolan dựa trên các tác phẩm trước nổi tiếng như The Prestige, Inception hay bộ ba The Dark Knight. Thế nhưng ngay những phút đầu của phim, cảm giác hụt hẫng đã xuất hiện khi những quyết định casting đầu tiên, chẳng hạn như rapper Travis Scott vào vai bard, được xem là không phù hợp và gây lệch tông so với bối cảnh cổ điển của câu chuyện.

Travis Scott mở đầu phim với vai trò ca sĩ trong cung điện Ithaca, người kể lại câu chuyện bằng tiếng hát, nhưng phần thể hiện bị cho là hơn một cosplay hời hợt chứ không phải một diễn tả chân thực. Tiếp theo, sự xuất hiện của Elliot Page với vai Sinon - một chiến binh Hy Lạp nam trong khi Page là nữ, thân hình nhỏ bé, cũng trở thành điểm nóng bàn luận. Nhân vật Sinon không xuất hiện trong sử thi gốc, mà được thêm vào như một công cụ để truyền tải thông điệp chính trị hiện đại.

Những thủ pháp này khiến tác phẩm trở nên rời rạc và mất đi tính nghiêm túc và trung thành với nguồn gốc sử thi ngàn năm. Dù phim kéo dài đến ba giờ, nỗ lực của người xem để tiếp tục theo dõi cũng gặp nhiều khó khăn khi phải chấp nhận hàng loạt thay đổi và thể nghiệm mới.

Không chỉ việc casting, các nhân vật chính như Odysseus cũng bị biến đổi rõ nét. Trong phim, Matt Damon vào vai Odysseus không còn là vị anh hùng tài trí, lãnh đạo xuất sắc mà trở thành người hay mắc sai lầm, thiếu sự tôn trọng từ quân lính. Những hành động bồng bột, năng động thiếu tính toán khiến nhân vật này gần như bị hạ thấp phẩm chất vốn có ở bản gốc.

Điển hình như trong cảnh đối diện với Cyclops, phim lược bỏ đoạn đối thoại nổi tiếng "không ai cả" (Nobody) mà trong bản sử thi thể hiện trí thông minh của Odysseus, thay vào đó là hành động bộc phát khiến quân lính thiệt mạng và mất lòng tin nơi thủ lĩnh. Đó chỉ là một trong nhiều ví dụ cho thấy sự hoàn toàn thay đổi cách tiếp cận nguyên tác gốc.

Bên cạnh đó, nhân vật Agamemnon cũng bị phác họa theo chiều hướng phản diện hơn, được xây dựng dựa trên các vở bi kịch Hy Lạp sau này, vốn không thuộc sử thi của Homer. Vợ ông, Clytemnestra, dù có hành vi phản bội, bị thay đổi thành người nạn nhân thương tâm tìm cách trả thù cho con gái mà không còn là hình ảnh phản diện truyền thống. Những điều này làm mất đi sự đối lập sâu sắc giữa Penelope và Clytemnestra như nguyên tác.

Thần Athena do Zendaya thủ vai được khắc họa khá yếu ớt và lạ lẫm. Nhân vật xuất hiện không đều đặn, thiếu sự gửi gắm thông điệp và động viên cần thiết cho Odysseus và con trai ông là Telemecus (Tom Holland). Athena trong phim chỉ như một khán giả cảm thông hơn là thần linh dẫn dắt.

Hàng loạt nhân vật khác cũng chịu sự thay đổi lớn về tính cách, động lực, khiến câu chuyện trở nên lộn xộn và dễ khiến người xem có cảm giác mất sự nguyên bản cũng như nghiêm trang của mẫu truyện cổ.

Phim nổi bật với sự đa dạng về chủng tộc trong đội ngũ diễn viên, như vai Eurylochus (Himesh Patel) là người Ấn Độ, hoặc các nhân vật da đen xuất hiện trong đội lính và các kẻ cầu hôn Penelope. Mặc dù điều này thể hiện thông điệp hòa nhập, công bằng, nhiều người xem cho rằng sự đa dạng không hài hòa và phá vỡ không khí Hy Lạp cổ đại.

Ngôn ngữ sử dụng trong phim cũng được cho là bất hợp lý khi mang hơi hướng phiên bản hiện đại với giọng Anh Mỹ, xen lẫn các từ ngữ tục tĩu như câu tục “F*** off!” được nói khi Odysseus cải trang thành người ăn xin. Điều này làm người xem khó tiếp cận và không cảm nhận được nét cổ điển truyền thống của tác phẩm.

Phim cho cảm giác rối rắm, không nhịp nhàng, với các cảnh quay liên tục chuyển đổi nhanh liên tục giữa các tình huống hiểm nghèo và hồi tưởng phục vụ việc giải thích bối cảnh. Mọi thứ nối tiếp dồn dập, từ những khó khăn trên biển đến tình hình hỗn loạn ở dinh thự Ithaca, tạo cảm giác căng thẳng nhưng khó chịu cho người xem khi ít có cơ hội để thấu hiểu và đồng cảm với nhân vật.

Ngoài ra, việc đổi mới các yếu tố truyền thống như là một Helen of Troy có chủng tộc khác cũng góp phần tranh cãi.

The Odyssey của Christopher Nolan, dù kỳ vọng cao và nhiều sáng tạo, nhưng lại không tránh khỏi một kết quả gây nhiều ý kiến trái chiều, khi bị cho là thiếu trung thực với nguyên tác, đẩy mạnh các yếu tố chính trị và đa dạng ở mức gây xúc phạm đối với sử thi mà nó dựa vào.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.