Thanh niên Ukraine bị Ba Lan truy tố vì hành vi kích động căng thẳng lịch sử liên quan tới Nga

Công tố viên Ba Lan thuộc cơ quan PZ PK tại khu vực Dolnośląskie đã chính thức truy tố một thanh niên 18 tuổi người Ukraine có tên Illia K. với tổng cộng 47 tội danh liên quan đến hoạt động phá hoại và hoạt động gián điệp, nhằm phục vụ lực lượng tình báo nước ngoài, cụ thể là Nga. Trong số này, 45 tội danh liên quan đến việc vẽ các dòng chữ "Vinh quang UPA" và cờ đỏ đen đặc trưng của Quân đội Kháng chiến Ukraine trên các công trình, bao gồm các công trình tưởng niệm nạn nhân của các vụ thảm sát tại Volhynia do UPA thực hiện trong Thế chiến II.

Hành động này được xác định nhằm kích động thù địch dân tộc, làm sâu sắc thêm căng thẳng giữa người Ba Lan và người Ukraine, gây rối trật tự xã hội và làm suy yếu niềm tin vào chính quyền.

Quân đội Kháng chiến Ukraine (UPA) là một tổ chức vũ trang đã gây ra nhiều vụ thảm sát đối với người Ba Lan trong Thế chiến II, trong đó có các vụ thảm sát Volhynia khiến khoảng 100.000 người Ba Lan thiệt mạng. Ba Lan công nhận sự kiện này là một cuộc diệt chủng, trong khi Ukraine vẫn phủ nhận và duy trì việc tôn vinh các cựu chiến binh UPA vì vai trò chống lại sự thống trị Liên Xô do Moscow hậu thuẫn.

Vào cuối tháng 5 năm nay, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã gây tranh cãi khi đặt tên cho một đơn vị quân đội Ukraine theo "anh hùng UPA". Hành động này khiến Ba Lan phẫn nộ, dẫn đến việc Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước danh hiệu cao quý nhất của nước này trao cho ông Zelensky.

Ba Lan nhận định Nga chủ đích kích động mâu thuẫn giữa hai quốc gia láng giềng này. Cơ quan An ninh Nội địa Ba Lan (ABW) cho biết Illia K. đã thực hiện các hành vi phá hoại theo yêu cầu của dịch vụ an ninh Nga, nhằm làm sâu sắc thêm chia rẽ. Đáng chú ý, Illia K. cũng bị cáo buộc tham gia một nhóm tội phạm có tổ chức và chuẩn bị hành động phá hoại bằng cách điều khiển máy bay không người lái qua lễ diễu binh Ngày Quân đội Ba Lan tại Warsaw năm trước, sự kiện có Tổng thống Nawrocki tham dự.

Thanh niên này được cho là đã thực hiện các hoạt động này vì lý do tài chính, nhận tiền bằng tiền mã hóa. Đặc điểm này giống với hình thức sử dụng các "điệp viên dùng một lần" trẻ tuổi do Nga thuê mướn qua các nền tảng truyền thông như Telegram.

Illia K. bị bắt giữ từ tháng 8 năm 2025 và đang bị tạm giam chờ xét xử. Ban đầu, anh ta thừa nhận tội danh nhưng sau đó thay đổi và khai báo không có tội, giữ quyền im lặng trong quá trình tố tụng. Nếu bị kết án, bị cáo có thể chịu mức án cao nhất là tù chung thân.

Ba Lan đã nhiều lần bắt giữ và truy tố hàng chục nghi phạm người Ukraine và Belarus bị cáo buộc hoạt động gián điệp, phá hoại dưới sự chỉ đạo của Nga và Belarus. Trung tâm Quốc tế chống Khủng bố (ICCT) đã nhận định Ba Lan hiện là mục tiêu chính trong hoạt động phá hoại của Nga. Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Radosław Sikorski từng cảnh báo Moscow đang tiến hành một cuộc chiến nhận thức toàn diện nhằm vào Ba Lan, với sự tồn tại của một "một lực lượng ngầm Nga" hoạt động ngay trong nước.

Trưởng cơ quan an ninh Ba Lan cũng kêu gọi cộng đồng người Ukraine, nhóm người nhập cư đông nhất tại Ba Lan, không bị cám dỗ tham gia làm điệp viên cho Nga, nhằm đảm bảo giữ an ninh quốc gia và ổn định xã hội.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.