Nắng nóng khắc nghiệt bao trùm miền Nam và miền Tây nước Mỹ, cách bảo vệ sức khỏe trước hiện tượng nhiệt độ cao

Hiện tượng "vòm nhiệt" (heat dome) là nguyên nhân chính gây ra đợt nắng nóng này. Theo nhà khí tượng học Reneé Duff của AccuWeather, "vòm nhiệt" là hệ thống áp suất cao lớn, khiến không khí nóng và ẩm bị kìm giữ trên khu vực trong nhiều ngày hoặc tuần lễ. Luồng không khí bị nén lại tăng nhiệt và làm khô bầu không khí, dẫn đến nhiệt độ tăng vọt.

Thông tin từ hôm nay cho biết cường độ nhiệt đang dịch chuyển về phía Tây nước Mỹ, tập trung vào California và vùng Four Corners, nơi giao điểm của bốn tiểu bang. Dự kiến từ thứ Sáu đến Chủ Nhật, nhiệt độ tại khu vực Phoenix sẽ có thể đạt tới 115 độ F (khoảng 46 độ C), mức kỷ lục hoặc gần kỷ lục. Những tiểu bang như New Mexico, Colorado, Utah, Wyoming và Idaho đang đối mặt với hạn hán nghiêm trọng, khiến mặt đất khô cằn làm nhiệt độ càng tăng cao hơn nữa.

Marc Chenard, chuyên gia khí tượng của Cục Thời tiết Quốc gia Mỹ, cho biết các cảnh báo về nắng nóng khắc nghiệt vẫn có hiệu lực tại Arkansas, Tennessee và khu vực ven Vịnh Mexico đến ít nhất là thứ Ba tới đây. Ông cũng thừa nhận mức độ nghiêm trọng của các đợt nắng nóng hiện tại là bất thường, chủ yếu bị ảnh hưởng do hiện tượng El Niño - sự ấm lên chu kỳ của vùng biển Thái Bình Dương, làm tăng khả năng nhiệt độ trung bình cao hơn ở Bắc Mỹ.

Nghiên cứu chỉ ra rằng biến đổi khí hậu, được thúc đẩy một phần lớn bởi việc đốt nhiên liệu hóa thạch, làm gia tăng tần suất và cường độ của các đợt nắng nóng. Một khảo sát được thực hiện năm ngoái bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học George Mason và Yale cho thấy 65% người Mỹ ít nhất là "phần nào lo ngại" về sự nóng lên toàn cầu, trong đó 29% khẳng định họ rất lo lắng. Một khảo sát riêng do Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố vào tháng 5 khẳng định người dân tin rằng tác động nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu là khó tránh khỏi. Trong đó đa số đảng viên Dân chủ lo ngại hơn đảng viên Cộng hòa, nhưng gần một nửa số người trẻ ủng hộ đảng Cộng hòa cho rằng chính phủ chưa làm đủ để ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Tình trạng nắng nóng khắc nghiệt tại Mỹ hiện nay diễn ra trong bối cảnh các đám cháy rừng nghiêm trọng đang hoành hành tại Pháp và Tây Ban Nha cũng do điều kiện khí hậu tương tự gây ra.

Phân tích từ tổ chức nghiên cứu Climate Central chỉ ra rằng, trung bình mỗi năm, nhiệt độ nóng bức làm người dân toàn cầu mất khoảng bảy đêm ngủ ngon. Những người mắc bệnh tim mạch hoặc huyết áp cao cần đặc biệt cẩn trọng, vì một số loại thuốc điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Ngoài ra, người có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao cũng dễ bị đột quỵ nhiệt hơn, do cơ thể họ hấp thụ nhiệt nhanh hơn và giải nhiệt chậm hơn, theo Douglas Casa, Giám đốc điều hành của Viện Y học Thể thao Korey Stringer tại Đại học Connecticut.

Nhiệt độ ban đêm đang có xu hướng tăng nhanh hơn cả nhiệt độ ban ngày, đồng nghĩa với việc cơ thể không có đủ thời gian làm mát và hồi phục giữa các đợt nắng nóng. Hiện tượng này đặc biệt nguy hiểm trong các đợt nắng nóng kéo dài, khi cơ thể dễ gặp tình trạng mất nước và mệt mỏi chi phối chất lượng giấc ngủ.

Douglas Casa cho biết các biện pháp phòng tránh đột quỵ nhiệt vốn dựa trên lý thuyết thông thường: hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng, uống nhiều nước hoặc đồ uống bổ sung điện giải, mặc quần áo rộng rãi, màu sáng và nghỉ ngơi thường xuyên. Các dấu hiệu sớm của đột quỵ nhiệt gồm chóng mặt, đau đầu, buồn nôn và mệt mỏi nghiêm trọng, thậm chí có thể gây lú lẫn, hung hăng hoặc mất ý thức.

Khi phát hiện người bị đột quỵ nhiệt, việc làm mát nhanh là vô cùng quan trọng để cứu sống nạn nhân. "Ưu tiên làm mát trước, vận chuyển sau," Casa nhấn mạnh, khuyến cáo nên cho người bệnh ngâm mình trong nước lạnh ngay lập tức để hạ nhiệt cơ thể một cách nhanh chóng. Thông thường, nhiệt độ cơ thể lõi của người bị đột quỵ nhiệt lên tới 108 độ F (khoảng 42 độ C), và chỉ có khoảng 30 phút để hạ nhiệt xuống dưới 104 độ F (40 độ C) nhằm đảm bảo khả năng sống sót.

Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, đột quỵ nhiệt có thể gây tổn thương các cơ quan quan trọng, khiến nạn nhân dễ bị thương tổn nhiệt về sau và phát sinh biến chứng lâu dài. "Sống sót không phải là tất cả, mà cần sống sót không gặp các hậu quả lâu dài," Casa cảnh báo.