Hàn Quốc đẩy mạnh phát triển mô hình AI chủ quyền tập trung vào an ninh mạng trong năm 2024

Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Truyền thông Hàn Quốc vừa công bố kế hoạch xây dựng mô hình AI chuyên sâu về an ninh mạng, dự kiến hoàn thành trong năm 2024. Bộ trưởng Bae Kyung-hoon cho biết mục tiêu là huấn luyện các mô hình AI hiện có của quốc gia trên dữ liệu liên quan đến an ninh để tạo ra sản phẩm đủ sức phát hiện và xử lý các mối đe dọa mạng ngày càng tinh vi, đặc biệt khi các cuộc tấn công sử dụng AI đang gia tăng trong phạm vi toàn cầu.

Động thái này được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi chính phủ Mỹ áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với một số mô hình AI tiên tiến, như Anthropic Mythos 5, làm dấy lên lo ngại về khả năng bị cắt quyền truy cập vào các công nghệ AI chủ chốt từ nước ngoài. Tổng thống Lee Jae Myung nhấn mạnh rằng Hàn Quốc không thể để bị phụ thuộc và mất quyền kiểm soát an ninh mạng khi các bên cung cấp nước ngoài có thể đột ngột thu hồi quyền truy cập hệ thống.

Bộ trưởng Bae chỉ rõ chiến lược phát triển AI bao gồm hai giai đoạn: trước mắt tập trung xây dựng mô hình AI an ninh mạng trên nền tảng các mô hình chủ quyền hiện có, và về lâu dài nghiên cứu phát triển mô hình AI tiên tiến có thể cạnh tranh với Myhtos của Anthropic – một trong những hệ thống AI hàng đầu dù không chuyên về an ninh mạng.

Hiện tại, các công ty công nghệ Hàn Quốc như Naver, LG hay Upstage đã xây dựng một số mô hình ngôn ngữ lớn nhưng vẫn chưa thể theo kịp khả năng của các hệ thống frontier AI quốc tế. Bae thừa nhận những hạn chế này và tập trung vào việc tăng cường năng lực phần mềm, tài nguyên tính toán cũng như dung lượng dữ liệu huấn luyện để tiến tới mục tiêu lâu dài.

Một quan chức cấp cao của Bộ Khoa học Hàn Quốc tiết lộ quốc gia này hiện đang chậm hơn khoảng sáu tháng so với Mỹ trong lĩnh vực AI, mặc dù đã hỗ trợ năm đơn vị chủ chốt phát triển mô hình AI frontier với nguồn lực tính toán cùng dữ liệu lớn kể từ năm 2025. Tuy nhiên, chuyên gia Kim Jang-hyun từ Đại học Sungkyunkwan cho rằng điểm yếu của Hàn Quốc hiện nay nằm ở phần mềm AI nhiều hơn là phần cứng.

Khó khăn thể hiện rõ qua sự thiếu vắng các nền tảng AI sinh tạo trong nước có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế như ChatGPT, Google Gemini hay Anthropic Claude. Việc đầu tư chưa đủ mạnh trong nhiều năm và quy mô thị trường nội địa hạn chế là nguyên nhân khiến các công ty công nghệ trong nước chưa bứt phá được.

Chuyên gia Kim Jang-hyun nhấn mạnh việc phát triển AI tập trung vào an ninh mạng không chỉ là cuộc đua công nghệ mà còn mang tính chiến lược để giảm phụ thuộc vào các đại gia công nghệ nước ngoài, qua đó tăng cường chủ quyền AI cho Hàn Quốc. Sự phụ thuộc quá nhiều vào các nhà cung cấp nước ngoài đồng nghĩa với rủi ro bị cắt quyền tiếp cận các công nghệ then chốt bất ngờ do chính sách hoặc căng thẳng địa chính trị.

Theo các chuyên gia, AI hiện đã hỗ trợ tự động hóa nhiều cuộc tấn công mạng như phát triển phần mềm độc hại, tìm kiếm lỗ hổng bảo mật, lừa đảo và lên kế hoạch tấn công. Trong tương lai có thể xuất hiện những cuộc tấn công hoàn toàn tự động do AI lên kế hoạch và thực thi đa bước.

Điều này đặt ra yêu cầu quốc gia phải có khả năng hoàn toàn kiểm soát và vận hành các hệ thống AI an ninh mạng nhằm bảo vệ hạ tầng quan trọng, đồng thời tránh rủi ro khi giao phó dữ liệu và quyền quyết định cho các thực thể bên ngoài. Việc xây dựng năng lực nội địa phải song song với việc tiếp nhận công nghệ nước ngoài có chọn lọc nhằm đảm bảo quyền làm chủ và bảo mật thông tin quốc gia.

Chuyên gia Kim kết luận rằng để trở thành quốc gia dẫn đầu về AI, Hàn Quốc cần thực hiện các chiến lược phát triển đồng bộ giữa chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các cơ sở đào tạo. Mô hình AI tập trung vào an ninh mạng thế hệ mới không chỉ góp phần nâng cao vị thế công nghiệp mà còn là chìa khóa giữ vững an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.