Hàn Quốc đẩy mạnh phát triển AI chủ quyền trong lĩnh vực an ninh mạng

Trước những rào cản mới từ phía Mỹ về việc hạn chế xuất khẩu các hệ thống AI tiên tiến, Hàn Quốc đã công bố kế hoạch phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo chuyên về an ninh mạng với mục tiêu hoàn thành trong năm nay. Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Thông tin Truyền thông Bae Kyung-hoon cho biết, chính phủ sẽ tận dụng các mô hình AI chủ quyền hiện có và tiếp tục đào tạo trên dữ liệu liên quan đến an ninh để tạo ra hệ thống AI có khả năng bảo vệ quốc gia khỏi những mối đe dọa ngày càng tinh vi từ không gian mạng.

Mục tiêu dài hạn được đặt ra là xây dựng một mô hình AI tiên tiến ngang tầm với các hệ thống hiện đại như Mythos 5 của công ty Anthropic, dù điều này đòi hỏi Hàn Quốc phải vượt qua những khoảng cách về phần mềm AI, năng lực tính toán và quá trình đào tạo quy mô lớn. Kế hoạch này cũng phản ánh xu hướng chung của nhiều quốc gia như Nhật Bản, Anh, Canada và các nước trong Liên minh châu Âu, khi họ nỗ lực phát triển mô hình và hạ tầng tính toán nội địa nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp ngoại quốc.

Dù một số công ty Hàn Quốc như Naver, LG và Upstage đã phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn riêng, song theo Bộ trưởng Bae, những sản phẩm này chưa thể sánh được với các nền tảng AI tiên tiến hàng đầu thế giới. Ông nhấn mạnh, các mối đe dọa an ninh mạng sử dụng AI ngày càng tinh vi khi AI được dùng để phát hiện và khai thác lỗ hổng một cách dễ dàng. Do đó, việc chủ động phát triển các giải pháp AI làm nền tảng bảo vệ an ninh mạng là nhiệm vụ cấp thiết.

Chuyên gia Kim Jang-hyun thuộc Đại học Sungkyunkwan nhận định điểm yếu Hàn Quốc hiện nay nằm ở phần mềm chứ không phải phần cứng. Quốc gia này vẫn còn cách Mỹ và Trung Quốc một khoảng cách đáng kể trong lĩnh vực phát triển phần mềm AI, chưa sở hữu nền tảng AI tạo sinh nào phổ biến có thể cạnh tranh quốc tế như ChatGPT hay Gemini của Google. Một phần nguyên nhân là do các khoản đầu tư vào phát triển phần mềm AI trong quá khứ của chính phủ chưa thật sự mạnh mẽ, cộng với việc các doanh nghiệp chủ yếu hoạt động trong thị trường nội địa nhỏ hẹp.

Cuộc họp chính sách do Tổng thống Lee Jae Myung chủ trì đề cập đến rủi ro do việc phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ AI nước ngoài. Điều này trở nên cấp bách khi Mỹ đã áp đặt các hạn chế về xuất khẩu AI tiên tiến và có thể gây gián đoạn quyền truy cập các công nghệ then chốt. Ông Lee cảnh báo cần chuẩn bị cho khả năng việc truy cập có thể bị ngừng bất ngờ, tránh tình trạng bị phụ thuộc hoàn toàn vào một quốc gia khác trong bảo vệ an ninh mạng quốc gia.

Ông Bae cũng đồng thuận rằng quy định kiểm soát truy cập AI từ Mỹ đã nhiều lần thay đổi, và Trung Quốc cũng theo hướng tương tự, dẫn đến sự không chắc chắn về thời điểm hoặc khả năng bị cắt quyền truy cập các nền tảng AI tiên tiến. Việc đầu tư và phát triển mô hình AI nội địa được xem như là cách để giảm thiểu rủi ro này, góp phần đảm bảo chủ quyền công nghệ quốc gia.

Chuyên gia AI khác trong ngành công nghệ Hàn Quốc nhìn nhận có nhiều giai đoạn cuối cùng phát triển AI tạo sinh rất phức tạp, bao gồm đào tạo quy mô lớn, đánh giá kết quả và tích hợp vào quy trình doanh nghiệp, khiến việc đạt được mô hình AI tiên tiến là thử thách lớn. Tuy nhiên, theo Giáo sư Kim, Hàn Quốc sở hữu nguồn nhân lực và năng lực công nghệ để phát triển AI hàng đầu nếu chính phủ đầu tư mạnh mẽ và có chiến lược rõ ràng.

Ông cũng cho rằng phát triển AI tập trung vào an ninh mạng không chỉ là câu chuyện cạnh tranh công nghệ mà còn là vấn đề quốc gia, nhằm gia tăng khả năng kiểm soát chủ quyền đối với dữ liệu, hạ tầng và quyết định chiến lược an ninh mạng. Trong bối cảnh AI có thể được dùng để tự động hóa việc tạo phần mềm độc hại, phát hiện lỗ hổng, tổ chức các chiến dịch tấn công mạng tinh vi, việc sở hữu nền tảng AI nội địa sẽ giúp Hàn Quốc giảm thiểu rủi ro khi dựa dẫm vào các công nghệ nước ngoài.

Giáo sư Kim nhấn mạnh, chính sách phát triển AI của Hàn Quốc không phải là loại trừ hoàn toàn công nghệ ngoại quốc mà là hướng tới kiểm soát chủ quyền trong việc xử lý dữ liệu và vận hành các hệ thống quan trọng quốc gia. Ông cảnh báo rằng một quốc gia không thể coi mình là lãnh đạo AI nếu không có khả năng tự chủ trong lựa chọn và kiểm soát các công nghệ nền tảng, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng.

Để đạt được điều này, sự phối hợp lâu dài giữa chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, các trường đại học và địa phương là cần thiết nhằm xây dựng nền tảng AI an ninh mạnh mẽ, phục vụ cả lợi ích công nghiệp lẫn bảo vệ an ninh quốc gia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.