Nhà văn Josep Vallverdú qua đời ở tuổi 103, biểu tượng văn học Catalonia

Vào ngày 21/7/2026, nhà văn Josep Vallverdú đã qua đời ở tuổi 103, đánh dấu sự kết thúc của một hành trình dài trong nền văn học Catalan. Vallverdú không chỉ là người lớn tuổi nhất trong giới văn nghệ Catalonia mà còn là nhân vật được kính trọng nhờ sự cống hiến không ngừng nghỉ. Chỉ hơn một năm trước khi rời xa đời, ông vẫn cố gắng trình làng tác phẩm mới nhất của mình, nối tiếp với một trong những tác phẩm đầu tay nổi tiếng của mình, cuốn sách thiếu nhi kinh điển Rovelló.

Dù đã hơn 100 tuổi, Vallverdú vẫn giữ được sự gắn bó mật thiết với công chúng. Vài tháng trước khi qua đời, ông tổ chức cuộc gặp gỡ với báo chí để tạm biệt sự nghiệp công chúng, thể hiện ý thức rằng sức khỏe đang suy giảm nhưng vẫn muốn giữ nguyên tiếng nói của mình.

Chỉ tính riêng số lượng sách do Josep Vallverdú xuất bản đã vượt trên 300 đầu sách, trong đó có khoảng 200 tác phẩm gốc và hơn 100 bản dịch. Những tác phẩm của ông trải dài nhiều thể loại: không chỉ là văn học thiếu nhi và thanh thiếu niên với những nhân vật như chú chó nổi tiếng qua loạt truyện và bộ phim hoạt hình dựa trên nó, mà còn bao gồm tiểu luận, hồi ký, ngôn ngữ học, thơ ca cùng nhiều đóng góp khác.

Ông còn được biết đến như một trí thức Catalan nhiệt thành, hoạt động sôi nổi trong giai đoạn cuối thời kỳ Franco nhằm bảo vệ và phát triển văn hóa, ngôn ngữ của cộng đồng. Một trong những công lao của ông là đã thúc đẩy việc đặt tên vùng đất Ponent cho tỉnh Lleida, một tên gọi hiện nay được cộng đồng chấp nhận rộng rãi.

Josep Vallverdú, cùng với những nhà văn Emili Teixidor, Sebastià Sorribas và Joaquim Carbó, được xem như "tứ trụ" của văn học thiếu nhi và thanh thiếu niên Catalan vào thời kỳ còn nhiều điều mới lạ để khám phá. Ông không xem việc sáng tác như một đam mê cá nhân mà là một sứ mệnh dành cho đất nước.

Trong một cuộc phỏng vấn vào dịp kỷ niệm tròn 100 tuổi, Vallverdú nhắc về những nhân vật có tầm ảnh hưởng qua đời trước ông như Alexandre Galí, Rubió i Balaguer và Gaziel, nhận xét họ như những người có ánh nhìn sâu sắc và phong cách nói chuyện độc đáo. Ông cũng bày tỏ quan ngại về sự giảm sút của sự quan tâm công chúng với văn hóa truyền thống, khi nhiều người giờ đây chỉ chăm chú vào điện thoại và tin nhắn.

Ngay khi hay tin, nhiều người trong giới văn hóa và chính trị Catalan đã chia sẻ sự tiếc thương. Trên mạng xã hội, Chủ tịch Salvador Illa viết rằng Vallverdú để lại một khoảng trống khó lấp đầy nhưng đồng thời là một di sản văn học và văn hóa to lớn của Catalonia. Ông ca ngợi nhà văn như một nhà tiểu luận, nhà thơ, nhà soạn kịch, ngôn ngữ học, tràn đầy tình cảm và các nhân vật sống động trong tâm trí người đọc, đặc biệt là nhân vật Rovelló thân thương với nhiều thế hệ độc giả lớn nhỏ.

Josep Vallverdú không chỉ là một tác giả mà còn là một nhà giáo và dịch giả, góp phần quan trọng trong việc giữ gìn và phát huy ngôn ngữ cùng nền văn hóa Catalan trong hoàn cảnh lịch sử nhiều thách thức.

Được biết, ông từng tốt nghiệp ngành báo chí tại Đại học Autonomous Barcelona và ngành ngôn ngữ Catalan tại Đại học Barcelona, đồng thời là tác giả của nhiều tác phẩm như "Febre amb gel" (2023) và "Roger Mas. La pell i l'os" (2011).

Ngày qua ngày, Josep Vallverdú sẽ được ghi nhớ như cây đại thụ văn học, vừa là nhân chứng, vừa là người kiến tạo văn hóa và ngôn ngữ Catalan hiện đại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.