Dự thảo sửa đổi quy định ký quỹ và phản ứng của thị trường
Ủy ban Chứng khoán Bangladesh (BSEC) vừa công bố bản dự thảo sửa đổi "Bangladesh Securities and Exchange Commission (Margin) Rules, 2025" và yêu cầu các bên liên quan gửi ý kiến phản hồi. Đây được đánh giá là bước tiến trong việc lắng nghe công chúng nhằm điều chỉnh chính sách phù hợp. Dù vậy, một số điều khoản đề xuất trong dự thảo đang gây ảnh hưởng đáng kể đến thị trường vốn, đặc biệt là trong lĩnh vực bảo hiểm chung, khiến nhiều ý kiến phản đối yêu cầu xem xét lại các quy định này.
Điểm nghẽn trong việc sử dụng EPS hàng năm kiểm toán gần nhất
Dự thảo đặt trọng tâm vào lợi nhuận trên mỗi cổ phần (EPS) kiểm toán cuối năm gần nhất để tính toán lợi ích ký quỹ. Trong thực tế của thị trường hiện nay, EPS trong 12 tháng gần nhất (Trailing Twelve Months - TTM EPS) mới phản ánh chính xác tình hình tài chính mới nhất của các công ty. Việc chỉ dựa vào EPS hàng năm có thể làm sai lệch bức tranh tài chính của nhiều công ty và gây cản trở quá trình định giá thị trường tự nhiên.
Vì vậy, việc sử dụng TTM EPS làm cơ sở tính toán lợi ích ký quỹ được cho là hợp lý hơn và phù hợp với điều kiện kinh tế thị trường hiện hành.
Tranh cãi về sự phân biệt ưu đãi giữa các ngành
Một trong những điểm gây tranh cãi lớn là mức giới hạn lợi ích ký quỹ được đề xuất rất khác nhau giữa các ngành. Dự thảo cho phép các ngân hàng và tổ chức tài chính được hưởng lợi ích ký quỹ lên đến ba lần so với giá trị sổ sách. Trong khi đó, các công ty bảo hiểm chung chỉ được áp dụng mức một lần.
Sự khác biệt này không được giải thích dựa trên các đánh giá rủi ro hoặc phân tích tác động điều chỉnh (RIA) rõ ràng. Việc loại trừ các cơ sở phân tích khách quan khiến thị trường đặt ra câu hỏi về tính công bằng và minh bạch trong chính sách này.
Những lĩnh vực khác cũng cần được xem xét lại
Chính sách về các công ty bảo hiểm nhân thọ cũng bị đánh giá là không phù hợp khi duy trì tỷ lệ ký quỹ hiện tại sẽ khó đáp ứng mục tiêu đơn giản hóa quy định. Bên cạnh đó, việc loại bỏ hoàn toàn mọi công ty trên sàn SME ra khỏi lợi ích ký quỹ được cho là không hợp lý.
Thay vào đó, các công ty trên sàn SME có thể được áp dụng ký quỹ có điều kiện dựa trên năng lực tài chính, quản trị doanh nghiệp, EPS TTM và thanh khoản, tạo điều kiện cho những doanh nghiệp đủ tiêu chuẩn vẫn tiếp tục được hỗ trợ vốn.
Thời điểm công bố dự thảo gây bất ổn cho thị trường
Việc phát hành dự thảo quy định quan trọng này khi phiên giao dịch đang diễn ra làm gia tăng sự bất ổn trên thị trường. Nhiều nhà đầu tư buộc phải đưa ra quyết định dựa trên thông tin chưa đầy đủ, khiến thị trường biến động mạnh và tạo ra tình trạng bất đối xứng thông tin.
Nếu các chính sách có tầm ảnh hưởng lớn được công bố sau khi phiên giao dịch kết thúc, sự biến động không cần thiết có thể được giảm thiểu đáng kể.
Sự lo ngại về áp lực bán trái ý muốn
Kể từ khi dự thảo sửa đổi được công bố, áp lực bán cổ phiếu từ các công ty bảo hiểm chung đã mạnh lên và kéo theo sự sụt giảm giá cổ phiếu lớn. Nếu tình trạng này kéo dài đến hết thời gian góp ý, nhiều cổ phiếu của nhà đầu tư ký quỹ có thể bị bán tháo bắt buộc.
Đây chính là mối lo lớn nhất. Trường hợp Ủy ban Chứng khoán sửa đổi dự thảo dựa trên các phản hồi sau này, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để bù đắp thiệt hại cho nhà đầu tư đã chịu sự bán tháo không mong muốn trước đó. Một khi tổn thất xảy ra, khó có thể khôi phục lại.
Đòi hỏi sự tham gia rộng rãi hơn trong xây dựng chính sách
Mục đích của việc lấy ý kiến công chúng nhằm xây dựng chính sách công bằng và hiệu quả hơn bằng cách cân nhắc mọi quan điểm của các bên liên quan. Tuy nhiên, nhiều người đặt câu hỏi về mức độ đại diện của các nhóm bên liên quan trong việc phản hồi dự thảo này.
Sự tham gia của đại diện nhà đầu tư, ngân hàng thương mại, công ty quản lý tài sản, doanh nghiệp niêm yết, ngành bảo hiểm, các nhà nghiên cứu và chuyên gia phân tích thị trường sẽ góp phần xây dựng một chính sách cân bằng hơn thay vì chỉ dựa vào ý kiến của một hoặc hai nhóm.
Do đó, tổ chức các buổi điều trần công khai hoặc họp tham vấn trước khi ban hành dự thảo cuối cùng được xem là bước đi cần thiết giúp nâng cao chất lượng chính sách.
Bối cảnh thị trường vốn Bangladesh và kỳ vọng chính sách mới
Thị trường vốn Bangladesh đang trải qua khủng hoảng về niềm tin và thanh khoản trong thời gian dài. Mục tiêu chính của mọi thay đổi chính sách lúc này phải là phục hồi niềm tin thị trường, tạo môi trường đầu tư thuận lợi và đảm bảo các chính sách công bằng giữa các ngành nghề.
Hy vọng Ủy ban Chứng khoán Bangladesh sẽ nghiêm túc lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan, xem xét lại dự thảo sửa đổi, và ban hành các quy định ký quỹ vừa bảo vệ lợi ích nhà đầu tư vừa góp phần ổn định thị trường.
KBM Moin Uddin Chisty là Chủ tịch Đại học Victoria Bangladesh và Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường đại học tư nhân Bangladesh.
Những điều bổ ích từ bài viết
- Dự thảo sửa đổi quy định ký quỹ của BSEC gây ảnh hưởng tiêu cực đến lĩnh vực bảo hiểm chung.
- Việc sử dụng EPS hàng năm kiểm toán gần nhất không phản ánh chính xác tình hình tài chính hiện tại của doanh nghiệp.
- Phân biệt đối xử giữa các ngành thiếu căn cứ rõ ràng, gây thắc mắc về tính công bằng.
- Phát hành dự thảo trong thời gian giao dịch khiến thị trường bất ổn và tạo thông tin không đồng đều.
- Cần tăng cường sự tham gia của nhiều nhóm bên liên quan trong xây dựng chính sách để đảm bảo tính cân bằng.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
