Nguy hiểm cuộc vượt biển của người Rohingya giữa nạn buôn người gia tăng

Rahela Begum, 25 tuổi, từng trải qua những năm tháng khốc liệt tại Myanmar và cuộc sống khó khăn trong trại tị nạn lớn nhất thế giới ở Bangladesh. Tháng 4 năm 2025, cô quyết định lên đường vượt biển đến Malaysia, cùng làn sóng người Rohingya tìm cách trốn khỏi trại tị nạn Cox’s Bazar để tìm kiếm cuộc sống tốt hơn. Tuy nhiên, đò vượt của cô cùng khoảng 280 người đã chìm giữa biển Andaman sau bốn ngày di chuyển, khiến cô bị dạt vào vùng biển suốt hai ngày một đêm, bám vào một mảnh gỗ để sinh tồn. May mắn thay, cô được một tàu cứu hộ phát hiện và cứu sống khi đang trôi dạt giữa biển.

Hàng nghìn người Rohingya sinh sống tại Cox’s Bazar đang đối mặt với điều kiện sống tồi tàn sau khi bị buộc phải rời khỏi bang Rakhine, Myanmar do chiến tranh. Số liệu do Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR) công bố cho thấy, năm 2025 ghi nhận gần 900 người Rohingya chết hoặc mất tích trong các chuyến vượt biển, nhiều nhất từ trước đến nay. Sang năm 2026, con số này vẫn tiếp tục gia tăng.

Rahela Begum cho biết, do bị cấm rời khỏi trại và không được phép làm việc ở Bangladesh, cô đã không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tìm cách thoát ly bằng con đường biển. Một kẻ buôn người từng hứa sẽ đối xử với cô "như em gái ruột" đã đưa cô đến Teknaf, cách Cox’s Bazar khoảng một giờ lái xe, rồi cho cô lên một chiếc tàu đánh cá chật kín người vào ngày 4/4.

Chỉ một tuần sau, tin tức về vụ đắm tàu được công bố, lực lượng tuần duyên Bangladesh cho biết đã cứu được 9 người sống sót, trong đó bao gồm 6 kẻ buôn người. Buôn người hiện là ngành kinh doanh phát đạt với các băng nhóm tội phạm và những người tuyển mộ bán hy vọng một cuộc sống tốt đẹp hơn cho các tị nạn. Mạng lưới này có sự tham gia của người sống trong trại cũng như các đối tượng từ Teknaf (Bangladesh), Myanmar, Thái Lan và Malaysia.

Thông thường, hành trình vượt biển bắt đầu từ Teknaf, nơi những người di cư bị nhồi nhét lên những tàu đánh cá nhỏ trước khi được chuyển sang các tàu lớn hơn trên biển. Một kẻ buôn người giấu tên tiết lộ anh ta có thể kiếm tới 250.000 taka (khoảng 2.580 đô la Singapore) cho mỗi chuyến hàng, song không coi đó là một tội ác.

Trước tình trạng nguy hiểm này, lực lượng tuần duyên Bangladesh luôn trong tâm thế cảnh báo tối đa. Thiếu tá Mohammad Rawnak Rahman tuần tra khu vực cửa sông Naf - ranh giới giữa Bangladesh và Myanmar, nơi chứng kiến nhiều vụ xung đột giữa quân nổi dậy Arakan và quân đội Myanmar. Ông cho biết đã cứu được 618 nạn nhân buôn người trong năm 2026 và đang nỗ lực kiểm soát tình hình.

Tại tòa án Cox’s Bazar, công tố viên Tawhidul Anwar cho biết ông và đồng nghiệp đang xử lý gần 500 vụ án buôn người nhưng việc thu thập chứng cứ rất khó khăn do sức mạnh của các băng nhóm tội phạm. Những kẻ buôn người liên quan đến vụ đắm tàu hồi tháng 4 mặc dù đối mặt với án tù chung thân vẫn được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh.

Cảnh sát trưởng ANM Sajedur Rahman chia sẻ lực lượng chức năng thiếu nguồn lực để triệt phá các mạng lưới buôn người, trong khi người Rohingya vẫn quyết tâm rời trại bằng mọi giá. Sayed Ullah, Chủ tịch Hội đồng Rohingya Thống nhất, cho rằng lý do người dân tìm cách trốn khỏi trại là bởi họ chỉ nhận được hai bữa ăn một ngày và các khoản trợ cấp rất ít ỏi, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi họ dấn thân vào hành trình nguy hiểm để tìm cuộc sống tốt hơn.

Chính quyền Bangladesh cho biết khó có thể nới lỏng các hạn chế đối với người tị nạn vì nguồn lực nước này đã rất hạn hẹp. Sayed Ullah khẳng định, giải pháp duy nhất cho người Rohingya là một thỏa thuận hòa bình bền vững tại Myanmar, nơi xung đột hậu cuộc đảo chính quân sự năm 2021 vẫn tiếp diễn khiến hơn 100.000 người thiệt mạng, theo tổ chức phi chính phủ US Acled có trụ sở tại Mỹ.

Tại trại tị nạn Cox’s Bazar, Rahela Begum chia sẻ ước mơ về tự do của cô đã chìm theo chiếc thuyền gặp nạn. Cô nói: "Chúa không ban cho tôi sự yên bình ở nơi nào trên thế giới này, không phải ở đất nước tôi, cũng không phải ở đây".

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.